Niên giám của Naval Ravikant
Tên gốc: The Almanack of Naval Ravikant
Eric Jorgenson tập hợp những suy nghĩ của nhà đầu tư và doanh nhân Naval Ravikant về cách xây dựng tài sản và cách sống hạnh phúc, rồi trình bày chúng như một cuốn chỉ dẫn để tạo dựng cuộc sống tốt đẹp bằng nỗ lực và óc phán đoán của chính mình.
Giới thiệu
Niên giám của Naval Ravikant do Eric Jorgenson biên soạn và xuất bản năm 2020. Naval Ravikant là một doanh nhân và nhà đầu tư công nghệ, được biết đến là người đồng sáng lập công ty AngelList, và ông chia sẻ ý tưởng của mình qua các buổi phỏng vấn, podcast và những bài đăng ngắn trên mạng xã hội. Jorgenson sắp xếp những nội dung này thành một cuốn sách hai phần, một phần về tài sản và một phần về hạnh phúc. Sách gồm những đoạn ngắn, dễ trích dẫn. Giọng của Naval điềm tĩnh và tò mò. Ông cho rằng cả tiền bạc lẫn sự bình an trong lòng đều có thể học được, và mỗi người kiểm soát được cuộc sống của mình nhiều hơn họ nghĩ.
Tóm tắt đầy đủ
1. Hãy tìm tài sản, không phải tiền hay địa vị
Ý chính: Naval nói rằng tài sản không đồng nghĩa với tiền. Tài sản là có những thứ sinh lời ngay cả khi bạn ngủ, như một doanh nghiệp, một sản phẩm hay một khoản đầu tư. Tiền chỉ là phương tiện để chuyển tài sản từ nơi này sang nơi khác. Ông cũng tách tài sản khỏi địa vị, tức vị trí của bạn trong một bảng xếp hạng xã hội. Các cuộc chơi địa vị là trò được bên này thì mất bên kia (zero-sum), vì phải có người đứng dưới, còn tài sản thì có thể được tạo ra và chia sẻ, nên chơi ở cuộc chơi này thì tốt hơn.
Trong cuộc sống: Một học sinh làm ra một ứng dụng hữu ích mà người ta tiếp tục dùng đã xây nên một thứ làm việc cho mình ngay cả khi bạn ấy đang ngủ.
2. Xây dựng kiến thức đặc thù
Ý chính: Naval nói rằng kiến thức đặc thù (specific knowledge) không thể dạy được, nhưng có thể học được. Ông mô tả nó là điều bạn làm gần như không tốn sức từ khi còn nhỏ hoặc tuổi thiếu niên, người xung quanh nhận ra dù bạn không xem đó là một kỹ năng, và bạn có thể nuôi dưỡng nó bằng sự tò mò và sự dấn thân sâu. Chính nó làm bạn khác biệt. Ông khuyên mọi người đi theo điều mình thấy vui và vốn làm giỏi, vì đó là cách để trở thành một trong những người giỏi nhất ở một việc mà ít người làm được.
Trong cuộc sống: Một thiếu niên bỏ hàng giờ học cách dựng video đang xây dựng một kỹ năng hữu ích. Nó có thể trở thành kiến thức đặc thù theo nghĩa của Naval nếu đó là điều bạn ấy làm gần như không tốn sức và yêu thích, và nếu nó phát triển thành thứ mà ít người khác làm được giỏi như vậy.
3. Dùng đòn bẩy
Ý chính: Naval giải thích rằng để tạo ra tài sản, bạn không thể chỉ đổi giờ làm lấy tiền. Bạn cần đòn bẩy (leverage), thứ khiến công sức của bạn có giá trị lớn hơn. Ông mô tả ba loại: lao động, tức là người khác làm việc cho bạn; vốn, tức là tiền; và cái ông gọi là những loại mới, như mã lập trình và truyền thông, mà ai cũng có thể dùng mà không cần xin phép. Một cuốn sách, một podcast hay một phần mềm có thể đến với rất nhiều người với chi phí thêm gần như bằng không. Naval gắn điều này với quyền sở hữu: để xây dựng tài sản, bạn nên nắm một phần sở hữu, như cổ phần trong một doanh nghiệp hay một tài sản, chứ không chỉ cho thuê thời gian của mình. Có được những công cụ này không bảo đảm rằng ai cũng sẽ tìm được khán giả hay kiếm được tiền.
Trong cuộc sống: Một người viết đăng lên mạng một bài hướng dẫn hữu ích có thể giúp hàng nghìn người, trong khi một gia sư chỉ giúp được những học sinh trong một căn phòng.
4. Óc phán đoán, trách nhiệm giải trình và những cuộc chơi dài hạn
Ý chính: Naval nói rằng óc phán đoán tốt là điều thiết yếu, vì đòn bẩy khuếch đại cả những khác biệt nhỏ trong phán đoán. Ông cũng gợi ý bạn nên nhận trách nhiệm giải trình, tức là đứng tên trên sản phẩm của mình, điều này giúp bạn xây dựng uy tín. Ông thừa nhận cách này có rủi ro là thất bại trước công chúng. Ông khuyên chơi những cuộc chơi dài hạn với những người dài hạn, để lòng tin và hiệu ứng cộng dồn có thể hình thành.
Trong cuộc sống: Một người bạn đáng tin, đã giữ lời hứa nhiều lần, là đối tác tốt hơn một người lạ chào mời một thỏa thuận nhanh.
5. Hạnh phúc là một kỹ năng
Ý chính: Ở phần hai của sách, Naval lập luận rằng hạnh phúc không chỉ là may mắn, mà là thứ có thể rèn luyện, giống như thể lực. Ông nói rằng phần lớn nỗi bất hạnh của chúng ta đến từ việc muốn thứ gì đó quá mãnh liệt hoặc so sánh mình với người khác, và sự bình an có thể đến từ việc thấy thoải mái với hiện tại. Ông khuyến khích thiền và những thói quen tốt, và nói rằng chăm sóc sức khỏe phải đặt lên hàng đầu.
Trong cuộc sống: Dành mười phút mỗi ngày ngồi yên lặng, không điện thoại, có thể làm dịu một cái đầu bận rộn.
6. Đọc, suy nghĩ và hành động
Ý chính: Naval khuyến khích mọi người đọc nhiều, nhất là khoa học, toán và triết học, và đọc những gì mình yêu thích cho đến khi đọc sách trở thành niềm vui. Ông nhấn mạnh giá trị của tư duy sáng suốt xây trên nền tảng vững, và ông thích hiểu thấu một vài ý tưởng hơn là học thuộc nhiều ý tưởng phức tạp.
Trong cuộc sống: Một người đọc về một kỹ năng mới rồi thử làm trong một tuần sẽ học được nhiều hơn người chỉ đọc.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Niên giám của Naval Ravikant có sẵn miễn phí trên mạng cũng như bản in, và đã được chia sẻ rộng rãi, cho thấy một khối ý tưởng không chính thức có thể lan truyền qua internet như thế nào. Sách được các doanh nhân, sinh viên và nhiều người khác ưa chuộng vì sự kết hợp giữa lời khuyên thực tế về tài sản và suy ngẫm về hạnh phúc. Cuốn sách đáng chú ý vì khuyến khích người ta nghĩ về những loại công việc tạo ra giá trị mà không cần xin phép, và về mối quan hệ giữa thành tựu và sự mãn nguyện. Vì đến từ một người làm thực tế chu đáo chứ không phải một học giả, sách mang hương vị của kinh nghiệm cá nhân. Hình thức của sách, những đoạn ngắn với khoảng trống để suy nghĩ, cũng khiến người ta dễ quay lại đọc đi đọc lại.
Những ý chính
- Tài sản là những thứ sinh lời, không chỉ là tiền. Hãy xây những thứ sinh lời khi bạn ngủ.
- Kiến thức đặc thù làm bạn khác biệt. Hãy theo sự tò mò của mình và trở nên xuất sắc ở một việc.
- Hãy dùng đòn bẩy. Mã lập trình, truyền thông và vốn có thể nhân lên công sức của bạn.
- Chơi những cuộc chơi dài hạn. Danh tiếng và lòng tin lớn dần theo thời gian.
- Hạnh phúc có thể rèn luyện. Sự bình tĩnh, đọc sách và suy ngẫm cải thiện cuộc sống hằng ngày của bạn.
Bài học có thể rút ra
Hãy tự hỏi mình thích việc gì đến mức sẽ làm ngay cả khi không ai trả tiền, và tìm cách biến nó thành thứ hữu ích cho người khác. Hãy tập tạo ra và chia sẻ một thứ gì đó thường xuyên, như viết lách hay làm ra sản phẩm, để hiểu đòn bẩy hoạt động ra sao. Hãy cẩn thận với các cuộc chơi địa vị, như lượt thích hay thứ hạng, và để ý chúng ảnh hưởng đến tâm trạng của bạn thế nào. Hãy dành thời gian mỗi ngày cho sự tĩnh lặng, và cho việc đọc thứ gì đó bạn thực sự thích. Hãy nhớ rằng đây là quan điểm của một người, không phải một công thức, và hãy thử chúng trong cuộc sống của chính mình.
Phê bình và góc nhìn khác
Các nhà phê bình nói rằng cuốn sách là một tuyển tập những câu trích, nên nó mang lại cảm hứng nhưng ít chiều sâu và bằng chứng, và nhiều câu nói nghe có vẻ khôn ngoan nhưng không dễ áp dụng. Những người khác chỉ ra rằng thành công của Naval nhờ nhiều vào thời điểm, các mối quan hệ và may mắn trong thế giới công nghệ, những thứ không phải ai cũng có, nên lời khuyên về đòn bẩy và rủi ro có thể thiên về người có điều kiện thuận lợi. Một số phát biểu của ông về tài sản bỏ qua những rào cản mang tính hệ thống. Sự pha trộn giữa lời khuyên kinh doanh và ý tưởng tâm linh có thể khiến một số độc giả thấy lạ. Cuốn sách cũng vay mượn từ các truyền thống triết học lâu đời hơn, mà người ta có thể tìm thấy ở các nguồn gốc.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này dành cho những độc giả thích những đoạn ngắn, sâu sắc về tài sản, công việc và sự an lạc, và tò mò về cách các doanh nhân suy nghĩ. Có thể đọc theo bất kỳ thứ tự nào. Những ai muốn một kế hoạch có hệ thống hoặc một lập luận dựa trên nghiên cứu có thể thấy sách hơi nhẹ, và những độc giả thích lời khuyên nghề nghiệp truyền thống có thể thấy sách khác thường.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Tuần làm việc 4 giờ
Tim Ferriss
Tim Ferriss cho rằng bạn có thể thoát khỏi lối sống "để dành cuộc sống cho sau này", tức là làm việc cho đến lúc nghỉ hưu, bằng cách loại bỏ những việc vô ích, tự động hóa thu nhập và thuê người ngoài làm thay, để sống tốt ngay bây giờ và dành thời gian cho những điều mình coi trọng.
🌱 Phát triển bản thânThay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ
James Clear
Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.
🌱 Phát triển bản thânNiên giám của Charlie nghèo
Charles T. Munger
Tuyển tập các bài phát biểu và buổi nói chuyện của Charlie Munger, người cộng sự lâu năm của Warren Buffett, chia sẻ cách ông suy nghĩ sáng suốt: dùng nhiều ý tưởng từ nhiều môn học, tránh những sai lầm phổ biến trong phán đoán và học từ sai lầm của người khác.
💰 Tiền bạc & kinh tếTâm lý học về tiền
Morgan Housel
Cách bạn cư xử với tiền quan trọng hơn lượng kiến thức bạn có về nó, và kết quả tài chính tốt đến từ sự khiêm tốn, kiên nhẫn và tránh những sai lầm lớn, chứ không phải từ việc là người thông minh nhất phòng.
💰 Tiền bạc & kinh tếSuy tưởng
Marcus Aurelius
Cuốn sổ tay riêng của một hoàng đế La Mã, trong đó ông mỗi ngày tự nhắc mình chấp nhận những điều không thể kiểm soát, hành xử công bằng và tử tế, và nhớ rằng đời người ngắn ngủi.
🕊️ Triết học & tôn giáoTìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia
Adam Smith
Sự giàu có thật sự của một quốc gia không nằm ở kho vàng, mà ở hàng hóa và dịch vụ người dân làm ra, và của cải ấy tăng nhanh nhất khi mọi người chuyên môn hóa, buôn bán tự do và cạnh tranh, còn chính phủ lo việc công lý, quốc phòng và các công trình chung.
💰 Tiền bạc & kinh tếMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.