Đàn ông đến từ sao Hỏa, đàn bà đến từ sao Kim

Tên gốc: Men Are from Mars, Women Are from Venus

Từ 13 tuổiđọc 6 phútcác mối quan hệtự lựcgiao tiếp
Tìm mua sách ↓

Chuyên gia tư vấn quan hệ John Gray lập luận rằng đàn ông và phụ nữ giao tiếp và đối phó với căng thẳng theo những cách khác nhau đến mức dường như họ đến từ hai hành tinh khác nhau, và rằng hiểu những khác biệt này có thể làm giảm xung đột và tăng sự gần gũi.

Giới thiệu

Men Are from Mars, Women Are from Venus: A Practical Guide for Improving Communication and Getting What You Want in Your Relationships ra mắt năm 1992, do John Gray viết. Ông là một tác giả và nhà tư vấn người Mỹ. Cuốn sách trở thành một trong những cuốn sách phi hư cấu bán chạy nhất thập niên, với hơn mười lăm triệu bản được bán ra. Ý tưởng xuyên suốt là đàn ông và phụ nữ giống như người ngoài hành tinh đến từ các hành tinh khác nhau, đã quên mất sự khác biệt của mình, và vì thế hiểu lầm nhau. Gray đưa ra những lời giải thích và lời khuyên, bằng văn phong nhẹ nhàng, nhiều giai thoại, cho những xung đột thường gặp giữa các cặp đôi. Cuốn sách là một cột mốc của tâm lý học đại chúng, dù cũng gây tranh cãi.

Tóm tắt đầy đủ

1. Những hành tinh khác nhau

Ý chính: Gray bắt đầu bằng câu chuyện về người Sao Hỏa và người Sao Kim, những người gặp nhau, yêu nhau và đến Trái Đất, nơi họ quên rằng mình khác nhau. Theo ông, đàn ông, giống như người Sao Hỏa, coi trọng sức mạnh, năng lực và thành tựu, và thường tự mình giải quyết vấn đề. Phụ nữ, giống như người Sao Kim, coi trọng tình yêu, giao tiếp và các mối quan hệ, và muốn được lắng nghe. Vì mỗi bên cho rằng bên kia giống mình, họ hiểu sai hành vi của nhau, dẫn đến bực bội.

Trong cuộc sống: Một người có thể muốn kể về một vấn đề, còn người kia lại đưa ra giải pháp.

2. Căng thẳng: cái hang và con sóng

Ý chính: Tác giả nói rằng đàn ông và phụ nữ xử lý căng thẳng theo những cách khác nhau. Khi một người đàn ông buồn bực, anh ta có xu hướng rút vào “cái hang” của mình để suy nghĩ một mình, và không muốn bị làm phiền. Một người phụ nữ, khi buồn bực, muốn nói về cảm xúc của mình, và cảm thấy khá hơn khi chia sẻ chúng. Gray cũng mô tả trạng thái cảm xúc của người phụ nữ như một con sóng: khi cảm thấy tràn đầy yêu thương, cô ấy cho đi một cách thoải mái, nhưng nếu không nhận lại đủ, con sóng có thể đổ xuống, và khi đó cô cần được quan tâm, lắng nghe và trấn an trước khi nó có thể dâng lên trở lại. Mỗi bên cần hiểu rằng bên kia không hề từ chối mình, và nên tôn trọng nhu cầu đó. Người đàn ông nên trấn an người phụ nữ rằng anh sẽ quay lại, còn người phụ nữ nên cho người đàn ông không gian riêng.

Trong cuộc sống: Một người im lặng sau một ngày tồi tệ có thể cần thời gian ở một mình, chứ không phải bị tra hỏi.

3. Giao tiếp: lắng nghe và sửa chữa

Ý chính: Gray nói rằng một xung đột thường gặp nảy sinh khi một người phụ nữ chia sẻ một vấn đề, và người đàn ông đưa ra lời khuyên, điều mà cô thấy như gạt bỏ cảm xúc của mình. Ông gợi ý rằng đàn ông học cách lắng nghe mà không vội tìm cách giải quyết, và phụ nữ nên nhờ giúp đỡ một cách trực tiếp khi họ muốn. Về phần mình, phụ nữ có thể đưa ra lời khuyên hoặc lời chê trách không được mong đợi cho một người đàn ông, điều mà anh ta cảm nhận như sự thiếu tin tưởng. Ông khuyên nên khẳng định và trân trọng người kia, thay vì sửa chữa họ.

Trong cuộc sống: Nói “Nghe có vẻ khó khăn nhỉ” có thể giúp ích hơn một giải pháp nhanh.

4. Những nhu cầu khác nhau: tình yêu và niềm tin

Ý chính: Gray lập luận rằng những nhu cầu yêu thương chính của người đàn ông gồm sự tin tưởng, sự trân trọng và sự chấp thuận, còn của người phụ nữ gồm sự quan tâm, sự thấu hiểu và sự trấn an. Khi những nhu cầu này được đáp ứng, mỗi người cảm thấy được yêu. Chẳng hạn, theo ông, lời phàn nàn của người phụ nữ có thể khiến người đàn ông cảm thấy như một lời tuyên bố rằng anh đã thất bại, và sự im lặng của người đàn ông có thể khiến người phụ nữ cảm thấy như thiếu quan tâm. Ông đưa ra những danh sách các cách để hỗ trợ nhau, chẳng hạn những cử chỉ âu yếm nhỏ.

Trong cuộc sống: Một lời cảm ơn cho một việc vặt nhỏ có thể có ý nghĩa rất lớn.

5. Giữ cho tình yêu sống mãi: những hành động nhỏ và chu kỳ gần gũi

Ý chính: Cuốn sách nhấn mạnh việc nuôi dưỡng mối quan hệ bằng những hành động yêu thương và quan tâm nhỏ, vì Gray mô tả đàn ông có một chu kỳ tiến lại gần rồi lại lùi ra, mà các cặp đôi có thể học cách lường trước và không coi đó là sự từ chối. Gray gợi ý rằng ở giai đoạn đầu của tình yêu, những khác biệt bị che giấu, nhưng theo thời gian chúng lộ ra, và các cặp đôi cần chấp nhận và trân trọng chúng thay vì cố thay đổi nhau. Ông khuyên nên tạo thói quen cho đi, dưới dạng lời khen, quà tặng và thời gian, và cởi mở nói về sự cân bằng giữa cho và nhận.

Trong cuộc sống: Một tin nhắn ngắn nói rằng bạn đang nghĩ đến ai đó có thể làm ngày của họ vui hơn.

6. Tính điểm và giải quyết xung đột

Ý chính: Ở những chương cuối, Gray nói về cách xử lý bất đồng. Ông gợi ý tránh đổ lỗi và chỉ trích, và viết một “bức thư tình” trước một cuộc nói chuyện khó khăn, một bài tập bình tĩnh giúp đi qua những cảm xúc giận dữ, buồn bã, sợ hãi và hối tiếc rồi kết thúc bằng tình yêu, sau đó là một bức thư hồi đáp nói lên điều bạn muốn được nghe. Ông nói rằng đàn ông và phụ nữ “tính điểm” theo cách khác nhau: phụ nữ tính mọi hành động yêu thương nhỏ như nhau, còn đàn ông coi trọng những cử chỉ lớn hơn, và điều này có thể dẫn đến oán giận, nên tốt hơn là nói ra nhu cầu và cho đi một cách rộng rãi. Mục tiêu là một mối quan hệ đối tác dựa trên sự hỗ trợ lẫn nhau.

Trong cuộc sống: Viết ra cảm xúc của mình trước khi nói chuyện có thể giúp bạn nói chúng một cách tử tế.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Đàn ông đến từ sao Hỏa, đàn bà đến từ sao Kim trở thành một hiện tượng văn hóa, và cụm từ này đã đi vào lời ăn tiếng nói hằng ngày. Cuốn sách đưa các cuộc thảo luận về giao tiếp trong các mối quan hệ vào dòng chính và khuyến khích nhiều cặp đôi trò chuyện với nhau. Khung giải thích đơn giản của sách, với những hình ảnh sinh động như cái hang, cho mọi người một cách để nói về xung đột của mình. Cuốn sách sinh ra cả một chuỗi các phần tiếp theo, hội thảo và lần xuất hiện trên truyền thông. Dù có những khiếm khuyết, nó đã giúp nhiều độc giả cảm thấy mình không đơn độc trong những bực bội, và rằng những thay đổi nhỏ có thể có ích, mặc dù cơ sở khoa học cho các nhận định của sách còn yếu và bức tranh về giới của nó ngày nay bị chỉ trích nhiều.

Những ý chính

  • Phong cách giao tiếp khác nhau. Hai người bạn đời có thể hiểu sai hành vi của nhau.
  • Mỗi người đối phó với căng thẳng theo cách khác nhau. Có người rút lui, có người trò chuyện.
  • Hãy lắng nghe trước khi tìm cách sửa chữa. Sự thấu hiểu có thể quan trọng hơn lời khuyên.
  • Những hành động yêu thương nhỏ cộng dồn lại. Hãy nuôi dưỡng mối quan hệ.
  • Hãy trân trọng, đừng cố thay đổi. Sự chấp nhận xây dựng lòng tin.

Bài học có thể rút ra

Bạn có thể dùng một số ý tưởng thực tế này, dù giới tính của bạn là gì, bằng cách hỏi bạn đời hoặc một người bạn xem họ muốn được hỗ trợ thế nào khi căng thẳng. Hãy tập lắng nghe mà không ngắt lời hoặc đưa ra lời khuyên, trừ khi được hỏi. Hãy cho người khác không gian khi họ cần, và nói rằng bạn quan tâm. Hãy thường xuyên bày tỏ sự trân trọng, và nói điều mình cần một cách bình tĩnh. Đừng cho rằng mọi đàn ông hay mọi phụ nữ đều hành xử giống nhau, vì mỗi cá nhân khác nhau rất nhiều. Nếu bạn gặp vấn đề nghiêm trọng trong một mối quan hệ, hãy cân nhắc trao đổi với một chuyên viên tư vấn.

Phê bình và góc nhìn khác

Nhiều nhà tâm lý học và học giả chỉ trích cuốn sách vì dựa vào những định kiến rộng, và nói rằng các nghiên cứu cho thấy đàn ông và phụ nữ giống nhau nhiều hơn khác nhau về cách giao tiếp và đối phó, và rằng những khác biệt trong cùng một giới lớn hơn những khác biệt giữa hai giới. Giới phê bình nói rằng sách củng cố các vai trò giới truyền thống, và đặt gánh nặng điều chỉnh lên vai phụ nữ, và rằng nó có rất ít cơ sở khoa học, vì dựa trên kinh nghiệm tư vấn của tác giả. Một số người nói rằng sách bỏ qua các cặp đôi đồng giới và những khác biệt văn hóa. Những người khác lưu ý rằng trình độ chuyên môn của Gray đã bị đặt nghi vấn. Dù vậy, độc giả vẫn tiếp tục thấy những ý tưởng ấy hữu ích.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho những độc giả muốn có lời khuyên nhẹ nhàng, dễ tiếp cận về các mối quan hệ, và chấp nhận rằng đây là một cuốn sách đại chúng chứ không phải sách khoa học. Sách dễ đọc. Những ai thích tác phẩm dựa trên nghiên cứu nên tìm đến các sách về sự gắn bó hoặc về giao tiếp của các nhà tâm lý học.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Gắn bó

Amir Levine and Rachel Heller

Bác sĩ tâm thần Amir Levine và nhà tâm lý học Rachel Heller dùng lý thuyết gắn bó (attachment theory) để giải thích vì sao con người hành xử như họ vẫn làm trong các mối quan hệ tình cảm, mô tả ba kiểu gắn bó là lo âu, né tránh và an toàn, và đưa ra lời khuyên về cách tìm và giữ một người bạn đời tốt.

🌱 Phát triển bản thân

Nghệ thuật yêu

Erich Fromm

Nhà phân tâm học Erich Fromm lập luận rằng yêu không phải là một cảm xúc tự nhiên đến với ta, mà là một kỹ năng cần được học, đòi hỏi sự quan tâm, trách nhiệm, tôn trọng và hiểu biết, và rằng xã hội hiện đại khiến việc thực hành tình yêu trở nên khó hơn.

🧩 Tâm trí & tâm lý học

Giao tiếp phi bạo lực

Marshall B. Rosenberg

Nhà tâm lý học Marshall Rosenberg dạy một phương pháp nói và lắng nghe, dựa trên quan sát, cảm xúc, nhu cầu và lời đề nghị, nhằm thay thế sự đổ lỗi, chỉ trích và đòi hỏi bằng sự trung thực và đồng cảm, để xung đột có thể được giải quyết bằng lòng trắc ẩn.

🌱 Phát triển bản thân

Hội thoại

Kerry Patterson and others

Bốn chuyên gia giao tiếp chỉ cách xử lý những cuộc trò chuyện mà mức độ rủi ro cao, ý kiến khác nhau và cảm xúc mạnh, bằng cách giữ cho cuộc đối thoại luôn mở, tạo cảm giác an toàn để nói chuyện và chuyển từ lời nói sang hành động.

🌱 Phát triển bản thân

5 ngôn ngữ tình yêu

Gary Chapman

Gary Chapman cho rằng con người trao và nhận tình yêu theo năm cách chính, là lời khích lệ và ghi nhận, thời gian trọn vẹn bên nhau, quà tặng, việc làm giúp đỡ và sự tiếp xúc cơ thể, và các mối quan hệ sẽ tốt lên khi hai người học được ngôn ngữ tình yêu chính của nhau.

🌱 Phát triển bản thân

Thay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ

James Clear

Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.

🌱 Phát triển bản thân

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →