Netflix: Phá bỏ nguyên tắc để bứt phá

Tên gốc: No Rules Rules

Từ 13 tuổiđọc 7 phútquản lývăn hóa công ty
Tìm mua sách ↓

Reed Hastings, người đồng sáng lập Netflix, và giáo sư kinh doanh Erin Meyer giải thích cách Netflix xây dựng một công ty dựa trên những con người rất giỏi, sự thẳng thắn và rất ít quy định, cũng như lý do họ tin rằng sự tự do ấy mang lại cả tốc độ lẫn tinh thần trách nhiệm.

Giới thiệu

Netflix: Phá bỏ nguyên tắc để bứt phá ra mắt năm 2020. Sách do Reed Hastings, người đồng sáng lập và nhiều năm lãnh đạo Netflix, viết cùng Erin Meyer, một giáo sư nghiên cứu sự khác biệt giữa các nền văn hóa kinh doanh trên thế giới. Meyer đã phỏng vấn nhân viên và các nhà lãnh đạo của Netflix, và cuốn sách kết hợp những quan sát của bà với các câu chuyện do chính Hastings kể bằng giọng của ông. Công ty khởi đầu bằng việc cho thuê đĩa DVD qua đường bưu điện, rồi trở thành dịch vụ xem phim trực tuyến phủ khắp thế giới. Các tác giả cho rằng nền văn hóa khác thường của công ty, dựa vào tự do và những lời góp ý thẳng thắn thay vì kiểm soát, đã giúp công ty thích nghi nhanh khi công nghệ thay đổi.

Tóm tắt đầy đủ

1. Xây dựng mật độ nhân tài

Ý chính: Bước đầu tiên là lấp đầy công ty bằng những người thật sự giỏi, và liên tục làm như vậy. Hastings lập luận rằng một nhóm nhỏ nhân viên xuất sắc làm tốt hơn nhiều so với một nhóm đông người ở mức trung bình. Vì thế ông trả lương cao nhất và sẵn sàng chia tay những người chỉ ở mức đạt yêu cầu.

Ví dụ trong sách: Các tác giả mô tả một phép thử mà các quản lý sử dụng: nếu một nhân viên của bạn nói rằng họ sắp nghỉ việc, bạn có cố gắng hết sức để giữ họ lại không? Nếu không, người đó nên nhận một khoản trợ cấp thôi việc hậu hĩnh, và vị trí ấy nên được mở ra cho một người giỏi hơn.

Trong cuộc sống: Một đội bóng đá có vài cầu thủ thúc đẩy cả đội cùng tiến bộ thường chơi tốt hơn một đội đông người nhưng ai cũng thoải mái, dễ dãi.

2. Tăng cường sự thẳng thắn

Ý chính: Khi đã có nhân tài, mọi người phải sẵn lòng nói thật với nhau. Sách cho biết Netflix khuyến khích tất cả mọi người, kể cả người mới vào, góp ý thẳng thắn, thậm chí với cả sếp, và nói ra công khai thay vì bàn tán sau lưng người khác.

Ví dụ trong sách: Các tác giả nêu những quy tắc đơn giản khi đưa ra và nhận góp ý. Lời nhận xét nên nhằm giúp ích, là điều người kia có thể làm theo, được đón nhận bằng lời cảm ơn, rồi sau đó được chấp nhận hoặc lịch sự gác lại.

Trong cuộc sống: Nói với một bạn cùng nhóm rằng “các slide của bạn có quá nhiều chữ nên ý chính bị chìm mất” hữu ích hơn nhiều so với việc im lặng rồi phàn nàn sau đó.

3. Bỏ bớt các cơ chế kiểm soát

Ý chính: Khi đã có người giỏi và những lời góp ý trung thực, các tác giả cho rằng bạn có thể bắt đầu bỏ dần các quy định, chẳng hạn việc duyệt chi phí và số ngày nghỉ phép cố định. Họ nhận định rằng những quy định như vậy tốn thời gian và đối xử với người trưởng thành như trẻ con. Nhan đề sách không nên hiểu theo nghĩa đen: các tác giả nói rằng việc bỏ kiểm soát chỉ diễn ra sau khi đã có nhân tài và sự thẳng thắn, chứ không phải trước đó.

Ví dụ trong sách: Netflix bỏ chính sách nghỉ phép chính thức và để nhân viên cùng quản lý của họ tự quyết định. Hastings cũng kể về việc bỏ khâu duyệt chi phí, chỉ còn một hướng dẫn ngắn rằng nhân viên phải hành động vì lợi ích tốt nhất của công ty.

Trong cuộc sống: Một gia đình tin tưởng để con tuổi teen tự quản lý tiền tiêu vặt hằng tháng có thể giúp con học cách có trách nhiệm nhanh hơn so với gia đình kiểm tra từng khoản chi.

4. Cho bối cảnh, không cho mệnh lệnh

Ý chính: Nếu không có quy định, các quản lý phải giải thích điều họ đang muốn đạt được và vì sao. Hastings nói rằng người lãnh đạo nên cho biết rõ bối cảnh: mục tiêu, rủi ro và lý do, để mọi người có thể tự đưa ra quyết định tốt mà không cần xin phép.

Ví dụ trong sách: Ông mô tả ý tưởng về những “người cầm lái có hiểu biết” (informed captains), trong đó từng cá nhân tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình sau khi đã lắng nghe các ý kiến, thay vì chờ được nhiều tầng quản lý phê duyệt.

Trong cuộc sống: Một chuyến đi dã ngoại của trường diễn ra tốt hơn nếu học sinh biết mục đích chuyến đi và những giới hạn an toàn, so với việc chỉ được phát một danh sách dài các điều cấm.

5. Chia sẻ thông tin một cách cởi mở

Ý chính: Các tác giả cho rằng nếu nhân viên được tin tưởng thì họ cũng nên được biết thông tin về kết quả hoạt động, kế hoạch và các vấn đề của công ty. Chia sẻ cởi mở giúp mọi người lựa chọn tốt hơn và bớt tin đồn.

Ví dụ trong sách: Hastings nhớ lại những bài học từ công ty phần mềm trước đây của ông về việc văn hóa có thể trở nên cứng nhắc khi công ty lớn dần, và cuốn sách mô tả cách chia sẻ những thông tin nhạy cảm, chẳng hạn số liệu lãi lỗ của công ty, tạo dựng niềm tin và cảm giác làm chủ.

Trong cuộc sống: Một câu lạc bộ thể thao công khai ngân sách với các thành viên sẽ nhận được nhiều đề xuất hữu ích hơn một câu lạc bộ giữ kín mọi thứ.

6. Nơi nó hiệu quả và nơi nó không

Ý chính: Phần cuối cuốn sách nói về việc nền văn hóa này gặp các nền văn hóa quốc gia khác nhau ra sao khi Netflix mở rộng ra khắp thế giới. Ở những nước mà mọi người quen với thứ bậc rõ ràng và lối nói gián tiếp, phong cách cởi mở và thẳng thắn của Netflix cần nhiều công sức để thích nghi. Ngoài ra, các tác giả nói thêm rằng việc lãnh đạo bằng cách cho bối cảnh phù hợp với công việc sáng tạo, nơi ý tưởng mới là quan trọng nhất, hơn là những công việc mà ngăn ngừa sai sót mới là điều quan trọng nhất.

Trong cuộc sống: Một phòng mổ trong bệnh viện cần các danh mục kiểm tra nghiêm ngặt, còn một nhóm làm quảng cáo có thể làm tốt hơn khi có chỗ để thử nghiệm.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Netflix: Phá bỏ nguyên tắc để bứt phá cho độc giả một cái nhìn hiếm hoi và thẳng thắn vào bên trong một công ty nổi tiếng, và nó thách thức một trong những niềm tin cơ bản nhất của giới kinh doanh, rằng càng nhiều quy định thì công ty càng tốt. Bản trình bày văn hóa của Netflix đã được lan truyền rộng rãi từ trước khi có cuốn sách, và sách giải thích tư duy đằng sau tài liệu đó. Nhiều nhà lãnh đạo trong ngành công nghệ và các ngành khác đã bàn về nó, thử áp dụng một phần hoặc phản bác nó. Cuốn sách cũng cho thấy một công ty có thể tự làm mới mình ra sao khi thị trường thay đổi, vì Netflix đã chuyển từ đĩa gửi qua bưu điện sang xem phim trực tuyến, rồi sang tự sản xuất phim và loạt phim. Dù đồng ý hay không, cuốn sách mở ra một cuộc tranh luận quan trọng về niềm tin, tự do và trách nhiệm tại nơi làm việc, cũng như về việc người quản lý thật sự cần kiểm soát đến mức nào.

Những ý chính

  • Nhân tài là trước hết. Một nhóm nhỏ những người xuất sắc có giá trị hơn một nhóm đông những người trung bình.
  • Góp ý thẳng thắn là một thói quen. Những lời góp ý thường xuyên, trực tiếp và tử tế giúp cả nhóm không ngừng học hỏi.
  • Có thể thay quy định bằng bối cảnh. Khi mọi người hiểu mục tiêu, họ thường cần ít sự kiểm soát hơn.
  • Niềm tin cần sự minh bạch. Chia sẻ thông tin thật giúp nhân viên hành động như những người chủ.
  • Văn hóa không có công thức chung. Điều hiệu quả ở một công ty hay một quốc gia có thể cần điều chỉnh ở nơi khác.

Bài học có thể rút ra

Bạn có thể áp dụng ý tưởng cốt lõi ở quy mô nhỏ. Nếu bạn dẫn dắt một nhóm hay một dự án, hãy cố giải thích rõ mục đích, rồi cho mọi người không gian tự quyết định cách làm. Khi nhận được góp ý, hãy thử nói “cảm ơn” trước, rồi sau đó mới nghĩ xem có nên dùng hay không. Hãy chú ý cả những quy định dường như chỉ tồn tại vì một sai lầm trong quá khứ, và tự hỏi liệu chúng có còn cần thiết không. Đồng thời, hãy nhớ rằng tự do phát huy tốt nhất khi đi cùng trách nhiệm. Nếu bạn muốn có thêm sự độc lập với bố mẹ, thầy cô hoặc cấp trên, hãy cho họ thấy bằng hành động rằng bạn biết sử dụng nó một cách đúng đắn.

Phê bình và góc nhìn khác

Giới phê bình chỉ ra rằng cuốn sách phần lớn được kể từ góc nhìn của chính những người lãnh đạo công ty, và rất khó biết bao nhiêu thành công của Netflix đến từ văn hóa, bao nhiêu đến từ thời điểm, tiền bạc và một sản phẩm mạnh. Một số cựu nhân viên và nhà báo cho rằng nền văn hóa này, với tiêu chuẩn rất cao và phép thử giữ người (keeper test), có thể gây lo lắng về việc bị cho thôi việc. Cách làm này có thể không phù hợp với mọi công việc, nhất là những nghề đòi hỏi an toàn và quy trình nghiêm ngặt. Nó cũng dựa vào việc trả lương cao, điều mà nhiều công ty không đủ sức làm. Vì vậy, các lời khuyên cần được thử nghiệm cẩn thận trước khi sao chép.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho các quản lý, người sáng lập doanh nghiệp, trưởng nhóm và bất kỳ ai tò mò về cách một công ty nổi tiếng vận hành. Sách dễ đọc, với nhiều câu chuyện. Những ai muốn một nghiên cứu trung lập, dựa trên số liệu về quản lý có thể thấy sách quá thiện cảm với đối tượng của mình, còn những người phải điều hành một nơi làm việc được quản lý chặt chẽ có thể thấy một số phần không áp dụng được.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Sếp xịn - Trở thành vị sếp khó tính thân tình

Kim Scott

Kim Scott lập luận rằng những người sếp và đồng nghiệp tốt nhất kết hợp hai thói quen, quan tâm đến con người một cách chân thành và thẳng thắn thách thức họ, và bà chỉ cách đưa ra phản hồi trung thực mà không tàn nhẫn hay giả tạo.

💼 Kinh doanh

Quản trị bằng OKR

John Doerr

John Doerr giải thích hệ thống đặt mục tiêu gọi là OKR, viết tắt của Objectives and Key Results (mục tiêu và các kết quả then chốt), và qua những câu chuyện từ các công ty và tổ chức từ thiện, cho thấy những mục tiêu rõ ràng, đo lường được giúp các nhóm tập trung và dám nhắm cao như thế nào.

💼 Kinh doanh

Quản trị đầu ra cao

Andrew S. Grove

Andy Grove, người nhiều năm lãnh đạo hãng sản xuất chip Intel, giải thích rằng thành quả thật sự của một nhà quản lý chính là thành quả của cả đội, và chỉ ra cách nâng nó lên bằng đòn bẩy (leverage), những cuộc họp tốt, các chỉ số trung thực và những buổi trò chuyện một kèm một.

💼 Kinh doanh

Vương quốc sáng tạo

Ed Catmull with Amy Wallace

Ed Catmull, một trong những người đồng sáng lập Pixar, kể lại cách xưởng phim xây dựng nền văn hóa góp ý thẳng thắn và tin tưởng lẫn nhau để những người làm sáng tạo có thể làm ra các bộ phim tuyệt vời, và vì sao người lãnh đạo phải bảo vệ nền văn hóa ấy khỏi nỗi sợ.

💼 Kinh doanh

Khởi nghiệp tinh gọn

Eric Ries

Các công ty khởi nghiệp thành công không phải nhờ làm theo một kế hoạch chi tiết, mà nhờ nhanh chóng thử nghiệm ý tưởng với khách hàng thật, học từ kết quả và đổi hướng khi cần.

💼 Kinh doanh

Từ tốt đến vĩ đại

Jim Collins

Collins lập luận rằng sự cải thiện bền vững của một doanh nghiệp đến từ những nhà lãnh đạo có kỷ luật, những con người được chọn lọc kỹ, một ý tưởng kinh tế tập trung và việc thực thi tích lũy dần dần, chứ không phải từ những chương trình chuyển đổi gây chấn động.

💼 Kinh doanh

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →