Khi lỗi thuộc về những vì sao
Tên gốc: The Fault in Our Stars
Hai thiếu niên mắc ung thư yêu nhau, cùng đi tìm phần kết còn thiếu của một cuốn tiểu thuyết, và nhận ra rằng một cuộc đời ngắn ngủi vẫn có thể có ý nghĩa thật sự mà không cần biến thành một bài học sướt mướt.
Giới thiệu
Khi lỗi thuộc về những vì sao do Hazel Grace Lancaster kể lại. Cô mười sáu tuổi, mắc ung thư tuyến giáp đã di căn, được một loại thuốc thử nghiệm giữ cho bệnh không tiến triển. Tại một nhóm hỗ trợ bệnh nhân, cô gặp Augustus Waters, người đã mất một chân vì ung thư xương và được cho là đang thuyên giảm. Hai người gắn bó với nhau qua sách và nỗi sợ: Hazel lo rằng nếu cô được yêu thì cái chết của cô sau này sẽ làm người khác tổn thương, còn Augustus muốn sống một cuộc đời lớn lao để được mọi người nhớ đến. Chuyến đi Amsterdam để gặp tác giả ẩn dật của cuốn tiểu thuyết Hazel yêu thích mang đến sự thất vọng, sự gần gũi và một tin y khoa tồi tệ. Câu chuyện dùng sự hài hước và sự tự ý thức để không biến những thiếu niên bệnh tật thành các biểu tượng, dù lối đối thoại trau chuốt và cách dựng chuyện tình lãng mạn của nó cũng bị chê.
Nhân vật chính
- Hazel Grace Lancaster: người kể chuyện, phải thở bằng bình oxy hỗ trợ, và e ngại việc mình sẽ trở thành một “quả lựu đạn” nổ tung trong đời người khác.
- Augustus Waters: một người sống sót sau ung thư, cuốn hút, sợ bị lãng quên và luôn tỏ ra tự tin.
- Isaac: bạn của Augustus, bị mất thị lực vì ung thư và phải chịu đựng chuyện bị chia tay.
- Peter Van Houten: tác giả nghiện rượu của An Imperial Affliction, cuốn tiểu thuyết Hazel yêu thích nhất.
- Mẹ của Hazel: một người mẹ tận tụy chăm sóc con, đồng thời xây dựng cho mình một tương lai ngoài việc chăm sóc con toàn thời gian.
- Bố của Hazel: một người cha cởi mở về cảm xúc, nhưng khó vượt qua nỗi đau buồn đến sớm, trước cả khi mất mát xảy ra (anticipatory grief).
- Lidewij Vliegenthart: trợ lý của Van Houten, người cố gắng dành cho Hazel và Augustus sự đón tiếp mà ông ta từ chối.
Tóm tắt đầy đủ
Nhóm hỗ trợ
Mẹ Hazel lo con gái bị trầm cảm nên bắt con đi dự một nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư. Ở đó, Hazel gặp Augustus, người đi cùng Isaac. Augustus có cảm tình với cô ngay lập tức. Hazel phản đối khi cậu ngậm một điếu thuốc chưa châm, và cậu giải thích rằng mình đặt thứ có thể giết người vào giữa hai hàm răng nhưng không để nó có quyền lực gì.
Hai người xem một bộ phim ở nhà cậu và trao đổi những cuốn sách yêu thích. Hazel đưa cho cậu An Imperial Affliction, một tiểu thuyết về một cô gái bị ung thư, kết thúc đột ngột ngay giữa câu. Cô muốn biết những nhân vật còn lại ra sao sau khi người kể chuyện có lẽ đã qua đời.
Những câu hỏi dành cho Van Houten
Augustus liên lạc với Peter Van Houten qua trợ lý của ông là Lidewij. Van Houten từ chối trả lời các câu hỏi qua thư điện tử, nhưng mời hai người sang Amsterdam. Augustus dùng “điều ước” (Wish) mà một tổ chức từ thiện dành cho cậu để sắp xếp chuyến đi, vì Hazel đã dùng hết điều ước của mình cho một chuyến thăm Disney World hồi nhỏ.
Hazel lên một cơn nguy kịch, khi nước tràn vào phổi, và phải nhập viện. Các bác sĩ băn khoăn liệu cô có đi xa được không, còn cô sợ rằng bệnh tình khiến việc yêu Augustus trở nên thiếu trách nhiệm. Sau khi được bác sĩ xem xét lại và được bố mẹ khuyến khích, chuyến đi được chấp thuận. Trên chuyến bay, Augustus nói với Hazel rằng cậu yêu cô.
Amsterdam
Một bữa tối đẹp đẽ tạo ra một thế giới tạm thời nằm ngoài bệnh viện. Nhưng hôm sau, Van Houten say rượu, xúc phạm họ và không chịu trả lời các câu hỏi của Hazel. Sự tàn nhẫn của ông phơi bày nguy cơ khi ta mong một tác giả mình ngưỡng mộ sẽ mang lại cho mình một lời kết thỏa đáng (closure). Lidewij bực tức bỏ việc và đưa hai thiếu niên đến Nhà Anne Frank.
Hazel vất vả leo lên những bậc thang dốc cùng thiết bị oxy. Lên đến đỉnh, cô và Augustus hôn nhau trong tiếng vỗ tay của những người tham quan. Sau đó, hai người quan hệ tình dục ở khách sạn. Cảnh này thể hiện ham muốn và sự chủ động còn vụng về của hai người, chứ không coi bệnh tật là dấu chấm hết cho đời sống tình dục.
Tin tức của Augustus
Ở Amsterdam, Augustus tiết lộ rằng ung thư của cậu đã quay lại và lan khắp cơ thể. Chuyến đi tưởng như để mừng điều ước của Hazel cũng là một trong những quãng thời gian cuối cùng cậu còn tương đối khỏe. Về nhà, việc điều trị làm cậu yếu đi và đảo ngược vai trò của hai người: Hazel vẫn mong manh về sức khỏe nhưng trở thành người chăm sóc khi sự tự lập của Augustus ngày càng ít đi.
Augustus phải vật lộn với cảm giác nhục nhã khi cơ thể không còn đáp ứng nổi hình ảnh anh hùng mà cậu từng hình dung về mình. Trong một cơn khủng hoảng ở trạm xăng, sau khi đi mua thuốc lá một mình, cậu gọi cho Hazel. Cô giúp cậu và gọi xe cấp cứu. Biểu tượng điếu thuốc không châm đã không còn khiến cái chết có vẻ nằm trong tầm kiểm soát.
Buổi tiễn biệt khi còn sống
Biết mình sắp chết, Augustus nhờ Hazel và Isaac đến dự một buổi “tiễn biệt trước” (prefuneral) tại nhà thờ nơi nhóm hỗ trợ họp. Họ đọc những bài điếu văn mà họ định đọc sau khi cậu mất. Isaac trêu Augustus một cách trìu mến, còn Hazel nói với cậu rằng cô trân trọng khoảng “vô tận nhỏ bé” mà hai người đã có, thay vì đòi hỏi một khoảng dài hơn.
Buổi lễ cho phép Augustus nghe được cậu có ý nghĩa thế nào với họ. Nó không làm cho cái chết trở nên công bằng, cũng không biến nỗi đau thành số phận. Tám ngày sau, cậu qua đời. Tại tang lễ, Hazel gặp Van Houten, người mà Augustus đã liên lạc. Cô bác bỏ việc ông ta cư xử như thể nỗi đau buồn khiến ông thấu hiểu hơn người khác.
Bức thư
Van Houten đi theo Hazel và cuối cùng tiết lộ rằng con gái ông đã chết vì bệnh bạch cầu, điều này giải thích được, nhưng không biện minh cho, chứng nghiện rượu và sự tàn nhẫn của ông. Hazel biết rằng Augustus từng nhờ ông giúp định hình một bài viết dành cho cô. Cô đi tìm những trang giấy ấy, ban đầu mong chờ thêm một câu trả lời từ vị tác giả nổi tiếng.
Những trang giấy hóa ra là suy nghĩ riêng của Augustus về Hazel. Cậu lập luận rằng con người không thể chọn việc mình có bị tổn thương hay không, nhưng có thể có phần nào lựa chọn về việc ai làm mình tổn thương, và cậu nói mình hài lòng với lựa chọn của mình. Hazel đọc những lời ấy và thầm đáp rằng cô cũng hài lòng. Kết truyện khẳng định tình yêu đôi bên mà không nói rằng mất mát là xứng đáng hay trọn vẹn.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Cuốn tiểu thuyết đem đến cho đông đảo độc giả trẻ một câu chuyện tình yêu trong đó bệnh tật ảnh hưởng đến mọi lựa chọn thực tế mà vẫn không xóa mất sự hài hước, tình dục, những lúc cáu kỉnh hay đời sống trí tuệ. Hazel và Augustus biết rất rõ lối kể về ung thư theo kiểu truyền cảm hứng và phản biện nó từ bên trong trải nghiệm của chính mình. Họ không tồn tại chỉ để dạy người khỏe mạnh biết biết ơn.
Nhan đề và mối bận tâm xuyên suốt về chuyện viết lách nhấn mạnh rằng khả năng kiểm soát của con người là có hạn. Hazel không thể ép Van Houten viết nốt câu chuyện mà cô cần, và Augustus không thể tự viết nên một di sản lớn lao miễn nhiễm với cái chết. Ý nghĩa nảy sinh từ những mối quan hệ cụ thể và sự chú tâm có chủ đích. “Vô tận nhỏ bé” (small infinity) không đánh bại cái chết; nó bác bỏ quan niệm rằng độ dài là thước đo duy nhất của giá trị.
Những ý chính
- Người bệnh vẫn là những con người trọn vẹn. Ung thư định hình các nhân vật nhưng không xóa đi ham muốn, sự hài hước, tính ích kỷ hay khả năng tự quyết của họ.
- Tình yêu không thể ngăn nỗi đau mất mát. Tránh gần gũi có thể giảm bớt một rủi ro tưởng tượng, nhưng cũng chối bỏ những mối quan hệ đang có ý nghĩa ngay lúc này.
- Nổi tiếng không đồng nghĩa với có ý nghĩa. Mong muốn được nhiều người nhớ đến của Augustus nhường chỗ cho việc được vài người hiểu một cách sâu sắc.
- Nghệ thuật không thể bảo đảm một lời kết thỏa đáng. Một cuốn sách có thể nói lên nỗi đau trong khi tác giả của nó không thể hoặc không muốn đáp lại nhu cầu của độc giả.
- Việc chăm sóc làm thay đổi vai trò. Tình trạng sức khỏe ổn định và sự phụ thuộc thay đổi qua thời gian, buộc các mối quan hệ phải thích nghi.
Bài học có thể rút ra
Hãy hỏi những người bệnh nặng xem họ muốn được hỗ trợ thế nào, thay vì coi họ là anh hùng hay là bi kịch. Việc dễ tiếp cận, thông tin trung thực và sự tôn trọng quyền tự quyết quan trọng hơn thứ lạc quan bắt buộc. Người chăm sóc cũng cần có tương lai và sự hỗ trợ cho riêng mình; mẹ của Hazel có thể yêu con mà vẫn chuẩn bị cho cuộc sống sau khi không còn phải chăm con toàn thời gian.
Câu chuyện khuyến khích một quan niệm khiêm tốn hơn về điều mình để lại. Một cuộc đời có ý nghĩa không nhất thiết phải tác động đến hàng triệu người. Có mặt bên bạn bè, chấp nhận sự giúp đỡ và nói lời yêu thương khi người ta còn nghe được là những cách cụ thể để sống có ý nghĩa. Khi một nghệ sĩ mà ta ngưỡng mộ làm ta thất vọng, ta có thể giữ lại điều tác phẩm đã mang lại cho mình mà không cần bênh vực hành vi gây hại của người sáng tạo ra nó.
Phê bình và góc nhìn khác
Lời thoại rất trau chuốt, đậm chất triết lý của các thiếu niên trong truyện có thể nghe giống giọng văn được chăm chút của tác giả hơn là lời nói tự nhiên. Chuyện tình ở Amsterdam và cuộc tìm kiếm gắn với văn chương tạo nên một cấu trúc đẹp đẽ, nhưng có thể khiến bệnh nặng trông mạch lạc như một câu chuyện hơn so với thực tế người ta trải qua.
Một số độc giả thấy sức hút của Augustus có phần gượng gạo, hoặc thấy sự thay đổi của Van Houten quá thuận tiện. Không tiểu thuyết nào có thể thể hiện hết sự đa dạng của ung thư, của khuyết tật, của việc được tiếp cận điều trị hay của nỗi đau buồn, và câu chuyện này không nên trở thành chuẩn mực để đòi bệnh nhân thật phải tỏ ra dí dỏm hay thông thái.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với độc giả từ khoảng mười ba tuổi trở lên, những người thích chuyện tình cảm xúc, sự hài hước giàu chất văn chương và những cuộc trò chuyện về cái chết. Sách có những tình huống cấp cứu y tế, ung thư giai đoạn cuối, tình dục và cái chết. Những ai đang trong giai đoạn đau buồn có thể thấy cuốn sách gây đau đớn, và những ai muốn một bức tranh đại diện về mặt y khoa nên đọc thêm nhiều hồi ký đa dạng của bệnh nhân.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Rừng Na Uy
Haruki Murakami
Nhớ lại những năm sinh viên, Toru Watanabe giằng co giữa mối tình đầy nỗi đau mất mát dành cho Naoko mong manh và khả năng sống tiếp, dù không trọn vẹn, mà Midori tràn đầy sức sống đại diện.
🌍 Văn học thế giớiCây cầu đến xứ sở thần tiên
Katherine Paterson
Một cậu bé nhút nhát vùng quê và một cô bé mới đến giàu trí tưởng tượng cùng lập nên một vương quốc kỳ diệu bí mật trong rừng, và khi bi kịch xảy ra, cậu phải tìm đủ can đảm để giữ cho tình bạn ấy sống tiếp.
🧸 Sách thiếu nhiNgười truyền ký ức
Lois Lowry
Trong một cộng đồng được kiểm soát hoàn hảo, nơi không có đau đớn, không có lựa chọn và cũng không có màu sắc, một cậu bé sắp tròn mười hai tuổi được chọn làm người giữ những ký ức của quá khứ, và khám phá ra cái giá khủng khiếp mà người dân phải trả cho sự an toàn của mình.
🎒 Tuổi mới lớnNhững kẻ ngoài cuộc
S. E. Hinton
Sau một cuộc đụng độ chết người giữa hai nhóm xã hội đối địch, cậu thiếu niên Ponyboy Curtis nhận ra rằng lòng trung thành có thể nâng đỡ con người, nhưng không biến bạo lực thành cao thượng và cũng không xóa đi tình người chung của họ.
🎒 Tuổi mới lớnKẻ trộm sách
Markus Zusak
Thần Chết kể lại chuyện một đứa trẻ được nhận nuôi ở nước Đức Quốc xã, lén lấy cắp sách, nhận ra sức mạnh của chữ nghĩa và tạo nên những gắn bó yêu thương mà chiến tranh cuối cùng đã hủy hoại.
🎒 Tuổi mới lớnĐấu trường sinh tử
Suzanne Collins
Một cô gái tuổi thiếu niên xung phong tham gia một cuộc đấu sinh tử được truyền hình trực tiếp, và học cách biến chính màn trình diễn của chế độ thành phương tiện mong manh để sống sót và chống đối.
🎒 Tuổi mới lớnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.