Nhà sư bán chiếc Ferrari
Tên gốc: The Monk Who Sold His Ferrari
Trong câu chuyện ngụ ngôn này, một luật sư thành đạt bị đau tim, bán hết tài sản rồi lên đường sang Ấn Độ và dãy Himalaya. Ở đó, ông học từ các bậc hiền triết một bộ nguyên tắc giản dị để sống một cuộc đời trọn vẹn, và sau này truyền lại cho một người bạn.
Giới thiệu
The Monk Who Sold His Ferrari: A Fable About Fulfilling Your Dreams and Reaching Your Destiny ra mắt năm 1997, do Robin Sharma, một luật sư chuyển sang làm nhà văn và diễn giả, viết. Về sau cuốn sách trở thành sách bán chạy. Đây là câu chuyện do một luật sư tên John kể về người bạn và cũng là người thầy cũ của mình, Julian Mantle: một luật sư tranh tụng giàu có, lúc nào cũng căng thẳng, bị đau tim ngay tại tòa, bỏ nghề, biến mất, rồi nhiều năm sau trở về với dáng vẻ trẻ trung và bình thản. Sau đó Julian truyền lại cho John những gì mình đã học, qua một loạt bài học xoay quanh một câu chuyện ngụ ngôn mang tính biểu tượng, diễn ra trong một khu vườn.
Tóm tắt đầy đủ
1. Sự sụp đổ của một người thành đạt
Ý chính: Câu chuyện mở đầu trong một phòng xử án. Julian Mantle, một luật sư tranh tụng nổi tiếng, có biệt thự, máy bay riêng, chiếc Ferrari và lịch làm việc khắc nghiệt, gục xuống vì cơn đau tim ngay giữa vụ kiện, trong khi đồng nghiệp John, người kể chuyện, nhìn mà bàng hoàng. Từ lâu Julian đã chìm trong công việc và hôn nhân của ông đã tan vỡ. Ông không còn đam mê với nghề luật và trông già hơn tuổi nhiều. Ông qua khỏi, nhưng ít lâu sau tuyên bố rời công ty vĩnh viễn, thậm chí không chịu gặp cả John. Ông bán biệt thự, máy bay, hòn đảo và chiếc Ferrari rồi đi Ấn Độ, để lại John vừa tổn thương vừa khó hiểu.
Trong cuộc sống: Một lần sức khỏe báo động có thể khiến người ta nghĩ lại điều gì mới là quan trọng.
2. Hành trình đến dãy Himalaya
Ý chính: Khoảng ba năm sau, Julian bước vào văn phòng của John, trông trẻ trung, khỏe mạnh và an nhiên, và nói rằng ông trở về với điều muốn chia sẻ. Ông kể rằng ở Ấn Độ ông đi từ làng này sang làng khác, và sau vài tháng gặp Yogi Krishnan, một cựu luật sư trông coi ngôi đền của một ngôi làng. Chính Krishnan nói cho ông biết về một nhóm hiền triết huyền thoại, các hiền triết Sivana (Sages of Sivana), sống trên vùng núi Himalaya cao. Julian leo núi một mình, gặp một trong số họ trên đường mòn, và được dẫn tới ngôi làng ẩn mình của họ, nơi ngay cả những túp lều cũng làm bằng hoa hồng. Vị hiền triết ấy là Yogi Raman, người lớn tuổi nhất và là thủ lĩnh của nhóm, và ông nhờ Julian hứa sẽ mang trí tuệ của họ về phương Tây. Julian sống và học ở đó nhiều tháng, và Raman trở thành người gần giống như một người cha đối với ông. Giờ đây Julian xin John cũng lời hứa ấy: truyền lại những gì mình sắp nghe.
Trong cuộc sống: Đôi khi phải rời khỏi môi trường quen thuộc mới nhìn rõ được cuộc sống của mình.
3. Khu vườn của tâm trí
Ý chính: Sau khi Julian ở Sivana được vài tháng, Raman chia sẻ cốt lõi của hệ thống mà các hiền triết theo đuổi qua một câu chuyện ngụ ngôn: một khu vườn xanh tốt với ngọn hải đăng đỏ cao ở giữa. Từ đó bước ra một võ sĩ sumo khổng lồ chỉ quấn mỗi một sợi dây cáp màu hồng. Anh ta nhặt được một chiếc đồng hồ bấm giờ bằng vàng, gục xuống, tỉnh dậy trong hương hoa hồng vàng, rồi đi theo một con đường rải đầy kim cương. Mỗi hình ảnh tượng trưng cho một trong bảy đức tính. Khu vườn tượng trưng cho tâm trí. Julian nói với John rằng tâm trí cần được chăm sóc như một khu vườn, còn lo âu và những ý nghĩ tiêu cực giống như chất thải độc hay cỏ dại phải được ngăn ở ngoài, nên ta phải đứng canh ở cổng. Ông kể về một cô giáo ở Calcutta tên Malika Chand: khi ngôi trường của cô bị đốt cháy, cô thuyết phục cộng đồng xây một ngôi trường tốt hơn, như một ví dụ cho việc con người có thể chọn cách diễn giải sự việc.
Trong cuộc sống: Nghĩ về những điều tử tế, mang tính xây dựng có thể ảnh hưởng đến cách bạn hành động.
4. Bảy đức tính của lối sống giác ngộ
Ý chính: Julian dạy bảy đức tính, là cốt lõi của điều ông gọi là Hệ thống Sivana (Sivanan System). Đó là làm chủ tâm trí (khu vườn), theo đuổi mục đích sống (ngọn hải đăng), thực hành kaizen (võ sĩ sumo), sống có kỷ luật (sợi dây cáp màu hồng), trân trọng thời gian (chiếc đồng hồ bấm giờ), phục vụ người khác không vụ lợi (những đóa hồng) và sống trọn vẹn trong hiện tại (con đường kim cương). Kaizen là một từ tiếng Nhật chỉ sự cải tiến liên tục, không bao giờ dừng. Mỗi đức tính đi kèm một số kỹ thuật. Với tâm trí, có kỹ thuật “trái tim đóa hồng” (heart of the rose): mỗi ngày bạn ngồi yên và dồn sự chú ý vào một đóa hồng, và có kỹ thuật thay một ý nghĩ tiêu cực bằng một ý nghĩ tích cực. Với mục đích sống, ông mô tả việc tự xét mình và một phương pháp đặt mục tiêu. Đức tính kaizen đi kèm mười nghi thức của lối sống rạng rỡ (ten rituals of radiant living).
Trong cuộc sống: Mỗi ngày tiến bộ một chút thì theo thời gian sẽ cộng dồn lại.
5. Những nghi thức hằng ngày và thực hành đơn giản
Ý chính: Julian mô tả mười nghi thức trong một đêm dài ở nhà John. Chúng gồm nghi thức cô tịch (ritual of solitude), tức khoảng yên lặng mỗi ngày, tốt nhất vào cùng một giờ; nghi thức thể chất (ritual of physicality), tức tập thể dục và thở tốt; nghi thức dinh dưỡng sống (ritual of live nourishment), tức chế độ ăn thức ăn tươi, chủ yếu là đồ chay; và nghi thức tri thức dồi dào (ritual of abundant knowledge), xoay quanh việc đọc đều đặn và áp dụng những gì đã học. Các nghi thức còn lại là suy ngẫm về bản thân, thức dậy sớm, âm nhạc, lời nói (dùng các câu thần chú), tính cách nhất quán và sự giản dị. Julian đề nghị John dành mỗi ngày một giờ cho những thực hành này trong một tháng, vì ông nói cần khoảng một tháng để hình thành một thói quen mới, và ông thêm rằng John nên dùng những gì hợp với mình và đừng làm điều gì đến mức cực đoan.
Trong cuộc sống: Đọc sách vài phút mỗi ngày, sau một năm sẽ tạo nên khác biệt lớn.
6. Truyền lại những bài học
Ý chính: Ở những chương cuối, Julian nói về các đức tính còn lại: trân trọng thời gian, phục vụ người khác và sống trong hiện tại. Ông bảo John đừng hoãn hạnh phúc lại vì mải đi tìm thành tựu, và hãy tham gia vào tuổi thơ của các con mình. Ông giải thích điều này bằng cách kể với John rằng ông từng có một cô con gái nhỏ bị một tài xế say rượu cướp đi mạng sống, và nỗi đau đó đã đẩy ông lao vào công việc sâu hơn. Ông kể câu chuyện cổ tích về Peter, người kéo một sợi chỉ thần để lướt nhanh qua cuộc đời rồi cuối cùng hối tiếc, và ông dùng chuyện xây đền Taj Mahal, từng khối đá một, để cho thấy những bước nhỏ cộng dồn lại ra sao. John hứa sẽ theo trí tuệ của các hiền triết và chia sẻ nó với người khác. Rồi Julian ra đi, và dấu vết duy nhất của chuyến thăm là chiếc tách trống để lại trên bàn, gợi lại một bài học trước đó về việc giữ một tâm trí cởi mở.
Trong cuộc sống: Truyền lại điều mình học được giúp bạn ghi nhớ nó.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Nhà sư bán chiếc Ferrari trở thành sách bán chạy, với hàng triệu bản được tiêu thụ. Hình thức truyện ngụ ngôn khiến những ý tưởng về căng thẳng, mục đích sống và thói quen trở nên dễ tiếp nhận, và cuốn sách thường được đọc như một lời dẫn nhập vào lĩnh vực phát triển bản thân. Sharma trước đó đã viết một cuốn sách khác và điều hành một công ty tư vấn lãnh đạo và diễn thuyết, và cuốn sách này mang đến cho ông lượng độc giả lớn hơn nhiều. Sự kết hợp giữa một câu chuyện với những thói quen thực tế, như khoảng yên tĩnh mỗi ngày, các bài tập đơn giản để tập trung và một tháng thử thói quen mới, cho độc giả thứ cụ thể để thử làm. Cuốn sách đến được với nhiều người có thể không bao giờ cầm lên một tác phẩm nghiêm túc hơn, và với một số người, nó đã thúc đẩy những thay đổi trong lối sống và thứ tự ưu tiên.
Những ý chính
- Thành công mà thiếu cân bằng thì trống rỗng. Một lần sức khỏe báo động có thể là hồi chuông thức tỉnh.
- Hãy chăm tâm trí như chăm một khu vườn. Canh giữ những gì bạn cho vào, và biến thất bại thành bài học.
- Mỗi ngày tiến bộ một chút. Kaizen tạo nên những thay đổi lớn.
- Tạo ra các nghi thức hằng ngày. Sự yên tĩnh, tập luyện, dinh dưỡng và đọc sách đều có ích.
- Sống có mục đích. Phục vụ người khác và hiện diện trong từng khoảnh khắc.
Bài học có thể rút ra
Bạn có thể áp dụng một số ý tưởng mà không cần bán gì cả. Mỗi sáng hãy dành vài phút để yên lặng, nghĩ về những điều ưu tiên và lên kế hoạch cho ngày. Chọn một thói quen nhỏ để cải thiện, như đi bộ hay đọc sách, và thực hành mỗi ngày. Để ý những ý nghĩ mà bạn đang nuôi dưỡng, và cố gắng tập trung vào những ý nghĩ có ích. Dành thời gian cho các mối quan hệ và cho việc giúp đỡ người khác. Đừng đợi đến khi gặp khủng hoảng mới tự hỏi điều gì là quan trọng với mình. Đồng thời, hãy đọc câu chuyện ngụ ngôn này như một câu chuyện, không phải như một cẩm nang về y tế hay tài chính.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy câu chuyện ngụ ngôn này đơn giản và sướt mướt, cốt truyện mỏng, còn những lời khuyên, như bài tập về đóa hồng hay các nghi thức hằng ngày, thì chung chung và gom từ nhiều truyền thống, với trí tuệ phương Đông được trình bày theo lối lãng mạn, hời hợt. Những người khác chỉ ra rằng nhân vật chính giàu đến mức có thể bỏ việc đi du hành, điều mà đa số mọi người không làm được. Giọng văn cũng có thể gây cảm giác rao giảng, và một số tuyên bố về sự biến đổi con người cũng như quyền năng của các hiền triết thì khó tin. Những người bênh vực cuốn sách nói rằng nó vốn được viết như một ngụ ngôn truyền cảm hứng.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này dành cho những độc giả thích truyện ngụ ngôn, những câu chuyện truyền cảm hứng và những lời khuyên ngắn gọn, giản dị về thói quen, mục đích sống và sự cân bằng. Sách dễ đọc, và phần lớn là hội thoại. Ai thích những cuốn sách về sự an lạc dựa trên bằng chứng khoa học có thể nên đọc thêm các nguồn khác, và những ai nhạy cảm với cái chết của một đứa trẻ có thể biết trước rằng nó xuất hiện ngắn gọn trong một đoạn.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Nhà giả kim
Paulo Coelho
Một cậu chăn cừu trẻ người Tây Ban Nha theo một giấc mơ cứ lặp lại băng qua sa mạc đến các kim tự tháp Ai Cập để tìm kho báu, và học được rằng hành trình đi tìm ước mơ tự nó chính là kho báu lớn nhất.
🌍 Văn học thế giớiĐi tìm lẽ sống
Viktor E. Frankl
Một bác sĩ tâm thần từng sống sót qua các trại tập trung của Đức Quốc xã giải thích rằng ngay cả trong nỗi đau tồi tệ nhất, con người vẫn có thể chọn thái độ của mình, và việc tìm được một lý do để sống chính là điều cho ta sức mạnh để chịu đựng.
👤 Chuyện đời thựcSức mạnh của hiện tại
Eckhart Tolle
Eckhart Tolle cho rằng phần lớn nỗi khổ của chúng ta đến từ việc sống trong những suy nghĩ về quá khứ và tương lai, và sự bình yên có được khi ta dồn toàn bộ sự chú ý vào khoảnh khắc hiện tại.
🌱 Phát triển bản thânQuy tắc 5 giây
Mel Robbins
Mel Robbins đưa ra một công cụ đơn giản, đếm ngược từ năm rồi hành động, để thúc bạn bắt tay vào việc trước khi đầu óc kịp thuyết phục bạn bỏ cuộc, và cho thấy cách dùng nó để vượt qua sự trì hoãn, nỗi sợ và sự nghi ngờ.
🌱 Phát triển bản thânĐánh thức con người phi thường trong bạn
Tony Robbins
Diễn giả truyền cảm hứng Tony Robbins cho rằng ai cũng có thể lập tức nắm quyền kiểm soát cảm xúc, thói quen và vận mệnh của mình bằng cách thay đổi điều mình tập trung vào, ý nghĩa mình gán cho các sự kiện, và những niềm tin cùng tiêu chuẩn dẫn dắt lựa chọn của mình.
🌱 Phát triển bản thânThay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ
James Clear
Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.
🌱 Phát triển bản thânMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.