Pollyanna
Một cô bé mồ côi mười một tuổi đến sống với người dì nghiêm khắc và chinh phục cả một thị trấn nhờ dạy mọi người trò chơi niềm vui (glad game), tức là tìm ra điều đáng vui trong mọi hoàn cảnh, cho đến khi chính em phải đối mặt với một thử thách.
Giới thiệu
Pollyanna là một tiểu thuyết thiếu nhi của nhà văn Mỹ Eleanor H. Porter, xuất bản năm 1913. Sách rất thành công, và đã nảy sinh một phần tiếp theo cùng nhiều bộ phim sau này. Câu chuyện diễn ra ở một thị trấn nhỏ thuộc bang Vermont, kể về một cô bé có cái nhìn vui vẻ làm thay đổi cuộc sống của những người xung quanh. Tên của em còn đi vào ngôn ngữ đời thường, vì “pollyanna” có thể chỉ một người lạc quan quá mức. Cuốn tiểu thuyết ấm áp và đầy tình cảm, nhưng cũng cho thấy lòng tốt chân thành có thể chạm đến những người cô đơn và cay đắng.
Nhân vật chính
- Pollyanna Whittier: cô bé mồ côi mười một tuổi, tươi vui, hay nói và tốt bụng.
- Dì Polly Harrington: người dì giàu có, nghiêm khắc của Pollyanna, nhận cháu về nuôi vì thấy đó là bổn phận.
- Nancy: cô hầu gái trẻ, trở thành bạn và người đồng minh của Pollyanna.
- Ông Pendleton: người đàn ông cô độc, cáu kỉnh, sống một mình trong một ngôi nhà lớn.
- Bà Snow: một bà bệnh tật, than phiền về mọi thứ.
- Bác sĩ Chilton: vị bác sĩ tốt bụng của thị trấn, người từng yêu dì Polly.
- Jimmy Bean: cậu bé mồ côi mà Pollyanna cố gắng giúp đỡ.
Tóm tắt đầy đủ
Một đứa trẻ mồ côi đến nơi
Sau khi bố, một mục sư nghèo, qua đời, Pollyanna được gửi đến sống ở Beldingsville, bang Vermont, với chị (hoặc em) gái của mẹ là cô Polly Harrington. Dì Polly là người nghiêm nghị, ngăn nắp, chỉ đồng ý nhận cô bé vì cho rằng đó là bổn phận. Dì cho Pollyanna ở một căn phòng áp mái trống trải, không thảm, không gương. Pollyanna không nản, em nói em vui vì không có gương, như vậy em sẽ không nhìn thấy tàn nhang của mình, và cửa sổ thì có cảnh rất đẹp.
Trò chơi niềm vui
Pollyanna kể cho cô hầu Nancy nghe trò chơi mà bố đã dạy em. Có lần em mong nhận được một con búp bê trong thùng quà từ thiện của hội truyền giáo nhưng lại nhận được một đôi nạng, và bố chỉ cho em thấy rằng em có thể vui vì mình không cần đến chúng. Từ đó, em cố tìm ra điều đáng vui trong mọi chuyện. Lúc đầu, dì Polly bực mình với thái độ này và cố giữ cô bé trong khuôn khổ bằng những quy định nghiêm ngặt, nhưng thói quen ấy lây lan, và Nancy cùng nhiều người khác cũng bắt đầu chơi trò này.
Thay đổi cả thị trấn
Pollyanna đi khắp thị trấn làm quen với mọi người. Em kết bạn với bà Snow, một bà bệnh nằm liệt giường hay than phiền, và dạy bà tìm ra lý do để vui. Một hôm trong rừng, em thấy ông Pendleton, một người sống ẩn dật, nằm đó bị gãy chân, và em chạy đi gọi người giúp, rồi sau đó thường xuyên đến thăm và mang chút niềm vui đến cho ông. Ông quý em đến mức ngỏ ý muốn em đến sống cùng, nhưng em không thể rời dì Polly, và em đề nghị ông nhận cậu bé mồ côi Jimmy Bean thay thế. Em còn giúp cả mục sư Paul Ford, người đang phiền lòng vì những tranh cãi trong nhà thờ, bằng cách kể cho ông nghe bố em đã tìm thấy niềm an ủi thế nào trong rất nhiều lời Kinh Thánh kêu gọi con người hãy vui mừng. Dần dần, người dân trong thị trấn trở nên tử tế và tươi sáng hơn, nhiều người nói rằng Pollyanna đã mang lại điều tốt cho họ, dù em không hiểu hết vì sao.
Dì Polly dịu lại
Dì Polly, người không muốn thừa nhận, cũng bắt đầu bị ảnh hưởng. Dì cho phép Pollyanna mang về một con mèo và một con chó đi lạc, và một hôm Pollyanna thuyết phục dì để em chải tóc cho dì và choàng lên vai dì một chiếc khăn ren. Bác sĩ Chilton, người từng theo đuổi dì Polly, đã cãi nhau với dì từ nhiều năm trước và kể từ đó không bước chân đến nhà dì nữa. Một sự nhầm lẫn về người mà ông Pendleton từng yêu được làm sáng tỏ khi hóa ra ông đã yêu mẹ của Pollyanna. Dáng vẻ lạnh lùng của dì Polly dần tan chảy, và dì bắt đầu yêu thương cô bé như con ruột. Ngôi nhà trở nên ấm áp hơn, và Nancy biết ơn vì cô bé đã làm nên một khác biệt lớn nơi người phụ nữ nghiêm khắc mà cô phục vụ.
Tai nạn
Cuối tháng Mười, Pollyanna bị một chiếc ô tô đâm khi đang vội về nhà từ trường, và em bị thương nặng. Em biết rằng mình không thể đi được. Lần đầu tiên, em thấy khó mà vui lên được, và chìm vào nỗi buồn. Người dân thị trấn, kể cả những người em từng giúp, đến nhà hỏi thăm em, gửi cho em những lời yêu thương và biết ơn, nói với em điều em đã dạy họ. Họ nhắc em nhớ trò chơi ấy, và đến lượt họ, họ bắt đầu giúp em vui lại, cho thấy lòng tốt luôn quay về với người cho đi. Trong khi đó, ông Pendleton nhận Jimmy Bean về nhà mình.
Hy vọng cho tương lai
Khi mùa đông chuyển sang mùa xuân, việc điều trị không có kết quả, và các bác sĩ lo rằng Pollyanna có thể không bao giờ đi lại được nữa. Bác sĩ Chilton tin rằng một chuyên gia mà ông quen có thể giúp được, nhưng ông không thể gặp em trừ khi dì Polly nhờ ông. Jimmy Bean nghe được chuyện này và đi nói với dì Polly, và dì nén lòng kiêu hãnh, mời bác sĩ Chilton đến. Dì nói với Pollyanna rằng bác sĩ Chilton một ngày nào đó sẽ là dượng của em, và Pollyanna được đưa đi gặp một bác sĩ có một ngôi nhà lớn dành cho những người như em. Cuối cùng, dì Polly kết hôn với bác sĩ Thomas Chilton ngay bên giường bệnh của Pollyanna, và Pollyanna viết một lá thư gửi dì Polly và dượng Tom (cách giờ đây em gọi ông) báo tin em đã đi lại được. Cuốn tiểu thuyết kết thúc trong niềm hy vọng, thị trấn đã đổi thay và Pollyanna được tất cả những ai biết em yêu quý.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Pollyanna là một cuốn sách rất được ưa chuộng vào thời của nó, và trở thành một hiện tượng văn hóa, với các “Câu lạc bộ Niềm vui” (Glad Clubs) và nhiều tác phẩm bắt chước. Ý tưởng tìm ra điều đáng trân trọng trong hoàn cảnh khó khăn là một dạng đơn giản của điều ngày nay ta gọi là tư duy tích cực và lòng biết ơn, và vẫn còn gây tiếng vang. Cuốn tiểu thuyết cũng cho thấy thái độ sống của một người có thể thay đổi cả một cộng đồng. Từ “pollyanna” đã đi vào lời nói hằng ngày, khi thì với ý ngưỡng mộ, khi thì với ý chế giễu. Sách có phần tiếp theo là Pollyanna Grows Up năm 1915, và đã được dựng thành phim nhiều lần, trong đó có bản phim câm năm 1920 với Mary Pickford và bản của Disney năm 1960 với Hayley Mills. Cuốn sách vẫn là lời giới thiệu dịu dàng về sức mạnh của lòng tốt và hy vọng trong văn học thiếu nhi.
Những ý chính
- Lòng biết ơn thay đổi cách ta nhìn. Tìm kiếm những điều tốt đẹp có thể làm tâm trạng nhẹ nhõm hơn.
- Lòng tốt lan tỏa. Sự ấm áp của một người có thể thay đổi cả một thị trấn.
- Ngay cả người nghiêm khắc cũng có thể dịu lại. Dì Polly học cách yêu thương nhờ sự cởi mở của cô bé.
- Hy vọng bị thử thách trong gian nan. Pollyanna thấy khó mà vui được sau khi bị thương.
- Cộng đồng nâng đỡ người đã giúp mình. Thị trấn trả lại điều em đã cho đi.
Bài học có thể rút ra
Bạn có thể tự thử chơi trò chơi niềm vui, bằng cách tìm một điều tốt trong một ngày khó khăn như Pollyanna, và có thể bạn sẽ thấy rắc rối dễ chịu đựng hơn. Câu chuyện cũng cho thấy đối xử tử tế với những người cô đơn hay cay đắng có thể tạo ra khác biệt thật sự. Nhưng truyện cũng nhắc rằng buồn là điều hoàn toàn bình thường, và bạn bè có thể giúp ta khi ta không tự làm mình vui lên được. Hãy tìm cách hỗ trợ những người đã từng hỗ trợ bạn, và nhớ rằng lòng biết ơn có tác dụng nhất khi nó thành thật, chứ không phải gượng ép.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số nhà phê bình thấy cuốn tiểu thuyết quá ủy mị và nhân vật chính tốt đến mức khó tin, và họ nói rằng sự lạc quan gượng ép có thể bỏ qua những đau khổ hay bất công thật sự, vì vậy “pollyanna” đôi khi được dùng như một lời xúc phạm nhẹ. Những người khác nhận xét rằng giọng điệu tôn giáo của truyện và những sự trùng hợp trong cốt truyện, như thời điểm xảy ra tai nạn, thuộc về thời đại của nó. Việc cả một thị trấn thay đổi nhanh như vậy có thể thấy thiếu thực tế. Tuy nhiên, cuốn sách có thừa nhận giới hạn của trò chơi khi Pollyanna bị thương, và nhiều độc giả cảm thấy nó dạy một bài học thật về lòng tốt.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này dành cho trẻ từ khoảng tám tuổi, cho những gia đình thích các truyện kinh điển nhẹ nhàng, và cho người lớn thích một câu chuyện ấm lòng. Có thể đọc to. Những ai không thích sự ủy mị có thể thấy truyện ngọt ngào, nhưng những người chịu cho nó một cơ hội thường thấy thông điệp về lòng biết ơn còn đọng lại trong họ.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Anne tóc đỏ dưới Chái nhà xanh
L. M. Montgomery
Một cô bé mồ côi tóc đỏ, hay nói và giàu trí tưởng tượng, bị gửi nhầm đến một cặp anh em lớn tuổi đang muốn nhận một cậu bé, và cô chinh phục trái tim họ, làm trang trại yên ắng của họ tràn đầy sức sống.
🧸 Sách thiếu nhiCông chúa nhỏ
Frances Hodgson Burnett
Khi người cha giàu có qua đời và để lại cô bé trắng tay, Sara Crewe, một cô bé tốt bụng và giàu trí tưởng tượng, buộc phải làm người hầu ngay tại ngôi trường nội trú của mình, nhưng cô vẫn giữ được phẩm giá trong tâm hồn, và lòng tốt của cô cuối cùng được đền đáp.
🧸 Sách thiếu nhiHeidi
Johanna Spyri
Một cô bé mồ côi mang niềm vui đến cho người ông cáu kỉnh trên dãy Alps của Thụy Sĩ, bị đưa đi sống ở một thành phố buồn bã, rồi trở về với những ngọn núi mà em yêu.
🌍 Văn học thế giớiKhu vườn bí mật
Frances Hodgson Burnett
Một bé gái mồ côi cô đơn, bị nuông chiều quá mức được gửi đến sống trong một tòa dinh thự u ám ở nước Anh, tại đó em phát hiện một khu vườn bị khóa kín và bỏ quên; khi em cùng hai người bạn mới đưa khu vườn sống lại, em và người anh em họ ốm yếu của mình cũng được chữa lành.
🧸 Sách thiếu nhiNhững cô gái nhỏ
Louisa May Alcott
Bốn chị em gái rất khác nhau lớn lên bên nhau trong một gia đình nghèo nhưng đầy yêu thương ở vùng New England trong và sau Nội chiến Mỹ, học về tình yêu, hoài bão, mất mát và tìm ra con đường riêng của mình.
📜 Kinh điểnCharlotte và Wilbur
E. B. White
Chú lợn Wilbur cô đơn biết rằng mình sắp bị giết thịt, và người bạn thông minh của chú, nhện Charlotte, nghĩ ra một kế hoạch tuyệt vời để cứu mạng chú.
🧸 Sách thiếu nhiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.