Steve Jobs

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttiểu sửcông nghệ
Lưu ý nội dung sự tàn nhẫn của nhân vật chính với người khác; bệnh tật và cái chết; một vài lời lẽ thô tục nhẹ
Tìm mua sách ↓

Cuốn tiểu sử được ủy quyền về người đồng sáng lập Apple theo chân một người cầu toàn tài giỏi, đòi hỏi cao và thường nhẫn tâm, người mà sự tập trung vào thiết kế đẹp đã làm thay đổi máy tính, âm nhạc, điện thoại và phim hoạt hình.

Giới thiệu

Steve Jobs của Walter Isaacson xuất bản năm 2011, chỉ vài tuần sau khi Jobs qua đời. Isaacson, người cũng đã viết tiểu sử về Albert Einstein, Benjamin Franklin và Leonardo da Vinci, đã thực hiện hơn bốn mươi cuộc phỏng vấn với Jobs trong hai năm, cùng nhiều cuộc phỏng vấn với gia đình, bạn bè, đối thủ và đồng nghiệp. Jobs, người hiếm khi hợp tác với các nhà văn, chính là người đề nghị Isaacson viết, và điều khác thường là ông không đòi kiểm soát những gì được đưa vào sách. Kết quả là một bức chân dung chi tiết về một con người vừa truyền cảm hứng vừa khó chịu đựng, vừa có tầm nhìn vừa thiếu tử tế, và đã làm thay đổi nhiều ngành công nghiệp.

Tóm tắt đầy đủ

1. Một khởi đầu bất an

Ý chính: Jobs sinh năm 1955, con của một cặp đôi trẻ chưa kết hôn, và được vợ chồng Paul và Clara Jobs ở California nhận làm con nuôi. Người cha nuôi, một thợ máy, dạy ông biết quý vẻ đẹp của những thứ không ai nhìn thấy, như mặt sau của một chiếc tủ. Khi còn trẻ, Jobs bỏ học ở Reed College nhưng vẫn ở lại để học những lớp mình thích, trong đó có thư pháp, rồi đi Ấn Độ và thử nghiệm với Thiền tông (Zen) cũng như các tư tưởng của phong trào phản văn hóa (counterculture). Những ảnh hưởng này để lại cho ông một gu thẩm mỹ bền lâu về sự giản dị.

Trong cuộc sống: Chú ý đến những chi tiết nhỏ mà hầu hết mọi người không bao giờ để ý có thể là dấu hiệu của tay nghề thực thụ.

2. Apple và Macintosh

Ý chính: Năm 1976, Jobs và người bạn Steve Wozniak thành lập Apple. Wozniak là kỹ sư; Jobs là động lực thúc đẩy, người nhìn ra rằng người bình thường sẽ muốn có máy tính. Apple II thành công lớn, và Apple trở thành một công ty lớn. Sau đó Jobs dẫn dắt nhóm làm ra Macintosh, chiếc máy góp phần đưa chuột và màn hình đồ họa đến với người dùng bình thường, với giá thấp hơn chiếc Lisa trước đó của Apple. Ông thúc ép nhóm của mình không ngừng, và vừa được yêu mến vừa bị e sợ.

Trong cuộc sống: Một sản phẩm thành công khi có người quan tâm đủ nhiều để làm cho nó dễ dùng với mọi người, không chỉ với chuyên gia.

3. Hiệu ứng bóp méo thực tại

Ý chính: Isaacson mô tả điều mà đồng nghiệp gọi là “hiệu ứng bóp méo thực tại” (reality distortion field) của Jobs, tức khả năng thuyết phục người khác rằng điều bất khả thi là có thể. Ông có thể bẻ cong sự thật, đặt ra những hạn chót phi thực tế và khiến các kỹ sư giao được sản phẩm. Điều đó có thể khơi dậy nỗ lực phi thường, nhưng cũng có nghĩa là Jobs có thể phớt lờ những sự thật ông không thích, và đôi khi người ta bị tổn thương hoặc kiệt sức.

Ví dụ trong sách: Những câu chuyện từ những ngày đầu của Apple cho thấy các nhân viên được bảo rằng việc nào đó không thể làm được, rồi vẫn làm được, vì Jobs không chấp nhận câu trả lời “không”.

Trong cuộc sống: Kỳ vọng cao có thể nâng thành tích của một nhóm, nhưng cũng có thể làm người ta kiệt sức nếu nó không công bằng.

4. Bị đẩy ra, rồi tái sinh

Ý chính: Năm 1985, sau những xung đột với ban lãnh đạo công ty, Jobs mất quyền điều hành tại Apple rồi từ chức. Ông lập NeXT, một công ty máy tính không thành công lắm, và mua một đơn vị hoạt hình máy tính nhỏ của Lucasfilm rồi biến nó thành Pixar. Pixar làm ra Toy Story, bộ phim truyện đầu tiên được làm hoàn toàn bằng hoạt hình máy tính, vào năm 1995. Trong giai đoạn này, Jobs trưởng thành hơn, học cách làm việc với những người sáng tạo và kết hôn với Laurene Powell.

Trong cuộc sống: Một thất bại có thể dạy ta những bài học mà thành công không bao giờ dạy.

5. Sự trở lại

Ý chính: Apple, khi đó gần như sụp đổ, đồng ý mua NeXT vào cuối năm 1996 và hoàn tất thương vụ năm 1997, đưa Jobs trở lại. Ông cắt dòng sản phẩm rối rắm của công ty xuống còn một số ít, và cùng nhà thiết kế Jony Ive làm ra chiếc iMac nhiều màu sắc. Sau đó là một loạt sản phẩm thay đổi đời sống hằng ngày: iPod và iTunes cho âm nhạc, iPhone cho việc liên lạc và iPad cho máy tính bảng. Jobs khăng khăng kiểm soát cả phần cứng lẫn phần mềm, để mọi thứ vận hành trơn tru cùng nhau.

Trong cuộc sống: Làm một vài việc thật xuất sắc thường tốt hơn làm nhiều việc ở mức tạm được.

6. Tập trung, giản dị và thiết kế

Ý chính: Jobs tin vào việc nói “không” với hầu hết mọi thứ, để có thể tập trung vào số ít việc thật sự quan trọng. Ông muốn sản phẩm đơn giản và tự nhiên khi dùng, và ông quan tâm gần như ám ảnh đến hình dáng và cảm giác của chúng, kể cả bên trong. Ông tin rằng công nghệ nên kết hợp với khoa học nhân văn, và những sản phẩm tốt nhất đến từ chỗ nghệ thuật gặp kỹ thuật.

Trong cuộc sống: Một thiết kế gọn gàng là kết quả của nhiều quyết định khó về việc cái gì nên bỏ đi.

7. Cái giá của việc là Steve

Ý chính: Isaacson không giấu mặt tối của Jobs. Ông có thể tàn nhẫn, xúc phạm nhân viên, nhận công của người khác và lạnh lùng với những người gần gũi. Ban đầu ông phủ nhận mình là cha của cô con gái đầu lòng Lisa, dù về sau ông xây dựng được mối quan hệ với cô. Ông được chẩn đoán có khối u tuyến tụy năm 2003, trì hoãn phẫu thuật nhiều tháng để thử các cách chữa thay thế, và qua đời vào tháng 10 năm 2011, ở tuổi 56.

Trong cuộc sống: Thành tựu lớn không biện minh cho sự thiếu tử tế, và học hỏi từ tài năng của ai đó không có nghĩa là bắt chước những thói xấu của họ.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Steve Jobs là sách bán chạy trên toàn thế giới và là một trong những cuốn tiểu sử bán chạy nhất những năm gần đây, đồng thời truyền cảm hứng cho bộ phim Steve Jobs năm 2015 với kịch bản của Aaron Sorkin. Sách mang đến cho độc giả cái nhìn sâu đầu tiên về con người đứng sau những sản phẩm được hàng tỷ người sử dụng.

Cuốn sách cũng định hình cách cả một thế hệ nghĩ về thiết kế, lãnh đạo và đổi mới, và được trích dẫn trong các buổi nói chuyện về cách xây dựng những công ty sáng tạo. Đồng thời, nó cho giới phê bình một ví dụ để tranh luận xem thiên tài có biện minh được cho hành vi xấu hay không. Vì xuất hiện chỉ vài tuần sau khi Jobs qua đời, nhiều độc giả xem nó như bản ghi chép cuối cùng về người đứng sau những thiết bị họ dùng mỗi ngày.

Những ý chính

  • Thiết kế là cách nó vận hành, không chỉ là vẻ ngoài. Jobs coi cái đẹp và công năng là một.
  • Tập trung nghĩa là biết nói không. Cắt giảm sản phẩm đã giúp cứu Apple.
  • Sự tích hợp có thể tạo ra điều kỳ diệu. Kiểm soát cả phần cứng lẫn phần mềm khiến mọi thứ chạy trơn tru.
  • Thất bại có thể dạy ta điều quý. Bị đẩy khỏi Apple giúp Jobs trở thành một nhà lãnh đạo tốt hơn.
  • Tài năng không phải cái cớ cho sự tàn nhẫn. Sự khắc nghiệt của ông phải trả giá thật.

Bài học có thể rút ra

Cuộc đời Jobs cho thấy sức mạnh của việc quan tâm đến chất lượng. Dù bạn đang viết một bài luận, dựng một mô hình hay nấu bữa tối, những chi tiết nhỏ mà hầu hết mọi người sẽ không để ý vẫn có thể nâng tầm công việc.

Nó cũng cho thấy giá trị của sự tập trung. Nhiều người cố làm quá nhiều việc. Chọn vài mục tiêu và buông phần còn lại có thể giúp tiến bộ nhanh và rõ ràng hơn.

Đồng thời, cuốn sách là một lời cảnh báo. Thiên tài của Jobs đi kèm một cái giá mà những người xung quanh ông phải trả. Ta có thể ngưỡng mộ công việc của ông mà vẫn chọn đối xử với mọi người bằng sự tôn trọng và tử tế.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình cho rằng Isaacson quá ngưỡng mộ và quá gần gũi với nhân vật của mình, và cuốn sách chấp nhận cách kể của chính Jobs hoặc dành cho ông quá nhiều công lao thuộc về các nhóm của ông, trong đó có những nhà thiết kế và kỹ sư như Jony Ive và Steve Wozniak. Những người khác cảm thấy cuốn sách quá khoan dung với hành vi xấu của ông.

Một vài độc giả cũng thấy sách dài, với nhiều chi tiết về các cuộc họp sản phẩm, và có người cho rằng sách bỏ qua các vấn đề kinh doanh và chính trị, như cách Apple sử dụng lao động ở nước ngoài. Gia đình Jobs cũng nói rằng một số mô tả trong sách không khớp với ký ức của họ. Dù vậy, đây vẫn là bức chân dung chính về ông.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn tiểu sử này phù hợp với thanh thiếu niên và người lớn quan tâm đến công nghệ, thiết kế, kinh doanh hoặc lãnh đạo. Sách dài, nhưng đọc như một câu chuyện. Độc giả chỉ muốn đọc những điểm chính có thể bắt đầu với các chương về Macintosh, sự trở lại Apple và iPhone.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Gã nghiện giày

Phil Knight

Người sáng lập Nike kể lại chuyện một vận động viên chạy trẻ, với một ý tưởng vay mượn và gần như không có tiền, đã dựng nên một doanh nghiệp nhỏ chuyên nhập giày, rồi vượt qua hết khủng hoảng này đến khủng hoảng khác để biến nó thành một trong những thương hiệu nổi tiếng nhất thế giới.

💼 Kinh doanh

Vương quốc sáng tạo

Ed Catmull with Amy Wallace

Ed Catmull, một trong những người đồng sáng lập Pixar, kể lại cách xưởng phim xây dựng nền văn hóa góp ý thẳng thắn và tin tưởng lẫn nhau để những người làm sáng tạo có thể làm ra các bộ phim tuyệt vời, và vì sao người lãnh đạo phải bảo vệ nền văn hóa ấy khỏi nỗi sợ.

💼 Kinh doanh

Những nhà đổi mới

Walter Isaacson

Walter Isaacson kể lại lịch sử cuộc cách mạng số qua những con người đã phát minh ra máy tính, internet và World Wide Web, và lập luận rằng đổi mới chủ yếu là kết quả của sự hợp tác, chứ không phải công của những thiên tài đơn độc.

💡 Công nghệ

Elon Musk

Walter Isaacson

Cuốn tiểu sử của Walter Isaacson theo chân Elon Musk từ một tuổi thơ đầy sóng gió ở Nam Phi đến vị trí lãnh đạo Tesla, SpaceX và những dự án đầy tham vọng khác, và đặt câu hỏi liệu thiên tài dám chấp nhận rủi ro của ông có thể tách khỏi mặt thô bạo, bốc đồng của ông hay không.

💼 Kinh doanh

Khởi nghiệp tinh gọn

Eric Ries

Các công ty khởi nghiệp thành công không phải nhờ làm theo một kế hoạch chi tiết, mà nhờ nhanh chóng thử nghiệm ý tưởng với khách hàng thật, học từ kết quả và đổi hướng khi cần.

💼 Kinh doanh

Từ tốt đến vĩ đại

Jim Collins

Collins lập luận rằng sự cải thiện bền vững của một doanh nghiệp đến từ những nhà lãnh đạo có kỷ luật, những con người được chọn lọc kỹ, một ý tưởng kinh tế tập trung và việc thực thi tích lũy dần dần, chứ không phải từ những chương trình chuyển đổi gây chấn động.

💼 Kinh doanh

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →