Chú chuột Stuart Little
Tên gốc: Stuart Little
Một cậu bé nhỏ xíu, can đảm, to bằng con chuột, sinh ra trong một gia đình người ở New York, trải qua một loạt cuộc phiêu lưu nhỏ rồi lên đường vào một hành trình dài để tìm người bạn của mình, một chú chim đã biến mất.
Giới thiệu
Chú chuột Stuart Little là một tiểu thuyết thiếu nhi của E. B. White, tác giả của Charlotte’s Web, xuất bản lần đầu năm 1945 với tranh vẽ của Garth Williams. Ý tưởng về một con chuột sinh ra trong gia đình người đến với White trong một giấc mơ. Cuốn sách là một câu chuyện nhẹ nhàng, gồm nhiều tình tiết rời nhau, diễn ra đầu tiên ở thành phố New York rồi trên những con đường rộng mở, với một nhân vật chính cao chỉ khoảng hai inch (khoảng năm xăng-ti-mét) nhưng đầy can đảm và cư xử lịch sự. Truyện có chất hài hước nhẹ nhàng, lặng lẽ và một cái kết khác thường, để ngỏ tương lai. Đây là một trong những sách thiếu nhi nổi tiếng nhất giữa thế kỷ hai mươi.
Nhân vật chính
- Chú chuột Stuart Little: cậu con trai út nhỏ bé, lanh lợi và lịch sự của gia đình Little.
- Ông bà Little: bố mẹ người điềm tĩnh, yêu thương của Stuart.
- George Little: anh trai của Stuart, một cậu bé có vóc dáng bình thường.
- Snowbell: con mèo của gia đình, bị cám dỗ muốn bắt Stuart.
- Margalo: một chú chim nhỏ trở thành người bạn thân của Stuart.
- Harriet Ames: một cô gái trẻ có vóc dáng cỡ Stuart, người cậu ngưỡng mộ và muốn gây ấn tượng.
- Nha sĩ Paul Carey: một nha sĩ và là người đi biển, kết bạn với Stuart và cho cậu mượn một chiếc xe hơi.
- Con mèo Angora và các con vật khác: những nhân vật phụ giúp đỡ hoặc đe dọa Stuart.
Tóm tắt đầy đủ
Một cậu con trai rất nhỏ
Cậu con trai thứ hai của bà Little, Stuart, sinh ra chỉ to bằng một con chuột, và trông cũng giống chuột, với chiếc mũi nhọn và bộ ria. Cậu biết đi ngay lập tức, và chẳng bao lâu đã đội một chiếc mũ xám và cầm một cây gậy. Gia đình đón nhận cậu bằng tình thương, và ông Little làm cho cậu một chiếc giường tí hon. Stuart tỏ ra khéo léo và thông minh, vì cậu làm được những việc chỉ một người rất nhỏ mới làm được, như vớt chiếc nhẫn bị mất của mẹ ra khỏi ống thoát nước bồn rửa. Bố mẹ kiên nhẫn và tự hào về cậu, còn anh George, tuy đôi lúc bối rối, cũng quý cậu. Stuart thậm chí còn lấy lại được những quả bóng bàn và gỡ những phím đàn piano bị dính.
Snowbell và tấm rèm cửa sổ
Con mèo của gia đình, Snowbell, không ưa Stuart. Nó đáp trả cậu bằng những lời chua chát, và không sao ngăn mình nghĩ về Stuart như một thứ để đuổi bắt, dù nó biết Stuart là một thành viên của gia đình. Một hôm, Stuart nhảy lên chiếc vòng kéo của tấm rèm cửa sổ, định bám vào để leo lên, nhưng tấm rèm bật lên và cuộn cậu vào trong. Snowbell không chịu giúp. Nó còn đặt mũ và gậy của Stuart trước một cái hang chuột cũ trong kho thực phẩm, để khi bà Little thấy chúng thì tin rằng Stuart đã chui xuống hang và bị lạc. Cả nhà đi tìm và đau buồn cho đến khi George kéo tấm rèm xuống và Stuart lăn ra, nói rằng tất cả chỉ là một tai nạn.
Cuộc đua thuyền buồm
Khi Stuart lớn hơn một chút, cậu tự mình đến Central Park, nơi những chiếc thuyền buồm mô hình thi đua trên một cái ao. Cậu đi bằng xe buýt, trốn một con chó trên đường, và ở ao cậu gặp chủ của một chiếc thuyền tên là Wasp. Người đàn ông hứa sẽ cho Stuart một công việc nếu cậu thắng được chiếc thuyền của một cậu bé tên LeRoy. Cuộc đua rất kịch tính, với những con sóng lớn, một chiếc túi giấy nổi làm hai chiếc thuyền vướng vào nhau, và nhiều phản ứng nhanh trí của Stuart. Cậu thắng, và người chủ thuyền, một nha sĩ tên Paul Carey, trở thành bạn của cậu.
Margalo
Stuart bị cảm lạnh, rồi chuyển thành viêm phế quản. Trong lúc cậu đang hồi phục, bà Little tìm thấy một chú chim nhỏ trông như đã chết nhưng thật ra chỉ cần được chăm sóc. Chú chim nói tên mình là Margalo, và Stuart nhận ra mình yêu cô. Lo rằng Snowbell có thể làm hại cô, cậu rón rén băng qua ngôi nhà tối để canh chừng, và khi thấy đôi mắt con mèo sau chiếc ghế sofa, cậu bắn một mũi tên khiến Snowbell chạy mất. Margalo quyết định ở lại với nhà Little, và cô cùng Stuart trở thành đôi bạn thân. Sau đó, một chiếc xe chở rác hốt Stuart lên khi cậu đang trượt băng, và cậu rơi vào một chiếc xà lan được kéo ra biển. Margalo thấy chuyện xảy ra, bay theo cậu và đưa cậu về nhà an toàn.
Margalo bay đi
Vào mùa xuân, Snowbell gặp một con mèo Angora trong công viên. Nó nói với con mèo ấy rằng nó không thể làm hại Stuart hay Margalo vì họ là người trong nhà, nhưng con mèo Angora gợi ý rằng nó có thể ăn thịt con chim, và hai con lập kế hoạch vào một đêm khi nhà Little đi vắng. Một con bồ câu tò mò nghe được kế hoạch và báo cho Margalo bằng một mẩu giấy. Sợ hãi, cô giữ lời cảnh báo cho riêng mình và bay về phía bắc. Cả nhà không tìm thấy cô, và Stuart đau lòng. Cậu quyết định đi tìm cô.
Hành trình lên phía bắc
Stuart gói một ít đồ đạc và đến gặp nha sĩ Carey. Một bệnh nhân trong phòng khám gợi ý cậu tìm ở Central Park trước rồi đến Connecticut. Nha sĩ Carey đưa cho Stuart một chiếc xe hơi nhỏ, có một cái nút làm cho xe tàng hình. Stuart bấm nút mà không biết nó làm gì, và chiếc xe chạy loạn khắp phòng khám cho đến khi hết xăng và được tìm thấy hư hỏng trong lò sưởi. Nha sĩ Carey bảo cậu phải cẩn thận hơn, và Stuart đồng ý. Cậu mua quần áo tử tế, ngủ lại đêm ở nhà nha sĩ rồi lên đường.
Lớp học và Ames’ Crossing
Trên đường, Stuart nhận làm giáo viên dạy thay trong một ngày, vì ông giám đốc sở giáo dục đang lo lắng. Cậu bỏ môn số học và chính tả, và bảo học sinh hãy tưởng tượng mình là vua của thế giới và nói xem các em sẽ ban hành những luật nào. Các em đề nghị những luật như không được ăn cắp và không được xấu tính. Ở thị trấn kế tiếp, Ames’ Crossing, một chủ cửa hàng kể cho cậu về Harriet Ames, một cô gái trẻ cỡ vóc dáng cậu, thuộc một gia đình nổi tiếng trong vùng. Stuart viết thư mời cô đi chèo xuồng lúc hoàng hôn. Cậu thuê một chiếc xuồng nhỏ bị rò nước, và cậu vá lại. Khi Harriet đến, chiếc xuồng đã bị hỏng nát. Stuart hờn dỗi và phớt lờ những gợi ý của cô, và cô nói lời tạm biệt, để cậu lại một mình với kế hoạch tan tành.
Một cái kết bỏ ngỏ
Stuart ngủ dưới chiếc xuồng hỏng và thức dậy trong tiết trời đẹp. Ở một trạm xăng, cậu xin vài giọt xăng cho xe. Rồi cậu gặp một người thợ sửa điện thoại, tả hình dáng Margalo và nhờ ông để ý tìm cô. Người thợ nói rằng phía bắc là hướng tốt. Stuart lái xe về phía bắc, hướng đến mặt trời mọc, cảm thấy mình đang đi đúng đường. Cuốn sách kết thúc ở đó, không cho ta biết cậu có tìm thấy cô không. Một số độc giả thấy cái kết này không thỏa mãn, người khác thấy nó cảm động, và nó biến hành trình tìm kiếm của Stuart thành biểu tượng của lòng trung thành bền bỉ và của hy vọng.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Chú chuột Stuart Little vẫn là một cuốn sách được yêu thích, một phần nhờ sức hấp dẫn của nhân vật chính khác thường và một phần nhờ lối văn trong sáng, thanh nhã của White. Giọng điệu của sách điềm tĩnh và dịu dàng, và câu chuyện đối xử với vóc dáng nhỏ bé của một đứa trẻ bằng sự tôn trọng. Truyện cho thấy một thế giới đầy tưởng tượng, nơi một con chuột có thể sống trong một gia đình người mà không ai ngạc nhiên. Cái kết bỏ ngỏ nổi tiếng đã được bàn luận nhiều. Đây là cuốn sách thiếu nhi đầu tiên của White, và nhiều năm sau ông mới viết Charlotte’s Web. Truyện cũng đã được chuyển thể phóng khoáng thành phim.
Những ý chính
- Vóc dáng không giới hạn lòng can đảm. Stuart hành động dũng cảm dù rất nhỏ bé.
- Cư xử lịch sự là điều quan trọng. Stuart lễ phép với tất cả, dù lớn hay nhỏ.
- Lòng trung thành thúc đẩy cuộc tìm kiếm. Cậu cứ tiếp tục tìm người bạn của mình.
- Lòng tốt đáng được dạy. Bài học cậu dạy lớp là về việc sống tử tế.
- Có những câu chuyện vẫn để ngỏ. Cái kết để người đọc tự hình dung phần còn lại.
Bài học có thể rút ra
Bạn có thể rút từ cuốn sách ý tưởng rằng nhỏ bé hay khác biệt không ngăn một người trở nên có ích và được tôn trọng, và rằng sự lịch thiệp cùng quyết tâm đều quan trọng. Câu chuyện cũng gợi ý rằng tình bạn thật sự đáng để nỗ lực, ngay cả trên một chặng đường dài. Truyện mời trẻ em tưởng tượng những cuộc phiêu lưu ngay trong nhà mình, và nhìn những vật quen thuộc bằng con mắt mới. Khi đọc xong, hãy thử viết phần kết của riêng bạn cho hành trình của Stuart, và nghĩ xem bạn sẽ làm gì nếu bạn đang đi tìm một người bạn đã đi xa.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy cốt truyện được sắp xếp lỏng lẻo, như một chuỗi tình tiết, và câu chuyện thiếu chiều sâu cũng như sức mạnh cảm xúc của Charlotte’s Web về sau của White. Cái kết đột ngột, không có lời giải đã làm một số độc giả thất vọng. Anne Carroll Moore, nữ thủ thư ở New York từng thúc giục White viết một cuốn sách thiếu nhi, không thích cuốn sách khi đọc bản in thử, và một nhà phê bình năm 1945 nhận xét rằng White có xu hướng viết những cảnh vui hơn là kể một câu chuyện. Những người khác thấy tiền đề, một con chuột sinh ra từ bố mẹ là người, lạ lùng và chưa bao giờ được giải thích thật sự. Dù vậy, nhiều độc giả vẫn yêu cuốn sách vì sự hài hước nhẹ nhàng và lòng can đảm của nhân vật chính nhỏ bé.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này dành cho trẻ từ khoảng sáu tuổi, để đọc to hoặc làm cuốn sách chương hồi đầu tiên, và cho người lớn thích sự hài hước nhẹ nhàng, lặng lẽ. Sách ngắn và có thể đọc trong vài lần. Những ai cần một cái kết rõ ràng nên được báo trước rằng câu chuyện để ngỏ.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Charlotte và Wilbur
E. B. White
Chú lợn Wilbur cô đơn biết rằng mình sắp bị giết thịt, và người bạn thông minh của chú, nhện Charlotte, nghĩ ra một kế hoạch tuyệt vời để cứu mạng chú.
🧸 Sách thiếu nhiChiếc kèn của thiên nga
E. B. White
Một chú thiên nga kèn (trumpeter swan) non tên Louis, sinh ra không có tiếng, học đọc và viết, có được một chiếc kèn đồng để bù đắp, rồi nỗ lực trả món nợ cho chiếc kèn bị lấy trộm và giành được cô thiên nga mình yêu.
🧸 Sách thiếu nhiNhững người đi mượn tí hon
Mary Norton
Một gia đình tí hon sống dưới sàn một ngôi nhà cổ ở Anh, tồn tại nhờ "mượn" những món đồ nhỏ của loài người, thấy bí mật của mình bị đe dọa khi cô con gái kết bạn với một cậu bé, và họ bị truy lùng khỏi chính ngôi nhà của mình.
🧸 Sách thiếu nhiChuyện chú chuột Despereaux
Kate DiCamillo
Một chú chuột bé tí với đôi tai to, yêu âm nhạc, truyện kể và một nàng công chúa, bị tống xuống ngục tối vì cư xử không giống một con chuột; cùng với một con chuột cống và một cô bé, mỗi người đều đang khao khát một điều gì đó, chú vướng vào một câu chuyện về ánh sáng, tình yêu và sự tha thứ.
🧸 Sách thiếu nhiÔng Cáo tuyệt vời
Roald Dahl
Một chú cáo khôn ngoan chuyên ăn trộm thức ăn của ba ông nông dân tham lam để nuôi gia đình đã qua mặt họ khi họ định bao vây cho nó chết đói, bằng cách đào những đường hầm vào kho của họ và chia bữa tiệc cho tất cả các con vật quanh đó.
🧸 Sách thiếu nhiHarry Potter và Hòn đá Phù thủy
J. K. Rowling
Một cậu bé mồ côi, sống không được ai thương yêu, phát hiện ra vào sinh nhật lần thứ mười một rằng mình là một phù thủy nổi tiếng, và trong năm học đầu tiên tại ngôi trường phép thuật, cậu có được những người bạn thật sự và đối mặt với tên phù thủy hắc ám đã giết cha mẹ cậu.
🧸 Sách thiếu nhiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.