Nghĩ giàu và làm giàu
Tên gốc: Think and Grow Rich
Napoleon Hill khẳng định rằng giàu có và thành công bắt đầu từ một khát khao cháy bỏng, niềm tin vững chắc và hành động bền bỉ, và ông trình bày mười ba nguyên tắc mà theo ông được chắt lọc từ thói quen của những người thành đạt.
Giới thiệu
Nghĩ giàu và làm giàu do Napoleon Hill, một tác giả người Mỹ chuyên viết sách phát triển bản thân, viết và xuất bản lần đầu năm 1937, giữa cuộc Đại suy thoái. Hill kể rằng ông trùm ngành thép Andrew Carnegie đã thách thức ông nghiên cứu những người thành công và xây dựng một triết lý thành đạt mà ai cũng có thể dùng, và trong khoảng hai mươi năm ông đã phỏng vấn hàng trăm người giàu có. Cuốn sách trình bày mười ba nguyên tắc như những bước dẫn đến sự giàu có, đã bán được hàng chục triệu bản và là một trong những cuốn sách phát triển bản thân bán chạy nhất mọi thời đại. Giọng văn của sách giống một bài giảng đạo: sách thúc giục người đọc làm chủ suy nghĩ của mình, và có rất nhiều giai thoại cùng những câu chuyện ngắn về từng trường hợp.
Tóm tắt đầy đủ
1. Suy nghĩ có thể thành hiện thực: khát khao
Ý chính: Hill mở đầu bằng nhận định rằng suy nghĩ có thể trở thành hiện thực. Ông kể về những người đạt được mục tiêu lớn nhờ giữ trong đầu một hình ảnh rõ ràng về điều họ muốn. Bước đầu tiên là khát khao (desire): không phải mong ước nhất thời mà là một khát khao cháy bỏng, xác định, nhắm vào một mục tiêu cụ thể. Ông thúc giục người đọc viết ra chính xác số tiền mình muốn, mình sẽ đem lại điều gì để đổi lấy nó, thời hạn đạt được và một kế hoạch, rồi đọc to bản ghi này hai lần mỗi ngày, hình dung và cảm nhận như thể mình đã có nó.
Trong cuộc sống: Một học sinh viết ra mục tiêu cụ thể, như một mức điểm hay một kỹ năng đạt được trước một ngày nhất định, thường sẽ hành động nhiều hơn người chỉ mơ hồ hy vọng.
2. Niềm tin và tự ám thị
Ý chính: Nguyên tắc thứ hai và thứ ba là niềm tin (faith) và tự ám thị (autosuggestion). Hill nói rằng niềm tin là một trạng thái tinh thần có thể được xây dựng bằng cách tự lặp lại với mình những chỉ dẫn tích cực. Tự ám thị là việc nuôi dưỡng tiềm thức bằng những thông điệp đầy tự tin, qua sự lặp lại và trí tưởng tượng, cho đến khi chúng ăn sâu. Ông lập luận rằng nghi ngờ và sợ hãi là kẻ thù chính của thành công, và một người có thể tự rèn mình để tin vào thành công.
Trong cuộc sống: Vận động viên thường tự nói với mình những lời tích cực và hình dung trước khi thi đấu để tăng sự tự tin.
3. Kiến thức chuyên môn, trí tưởng tượng và lập kế hoạch
Ý chính: Hill nhấn mạnh rằng kiến thức phổ thông là chưa đủ; ta cần kiến thức chuyên môn (specialized knowledge) dùng được trong thực tế, cùng khả năng tổ chức hoặc thuê người có kiến thức ấy. Ông cũng nhấn mạnh trí tưởng tượng (imagination), mà ông gọi là xưởng nơi mọi kế hoạch được tạo hình, và lập kế hoạch có tổ chức (organized planning), tức biến ý tưởng thành hành động bằng một kế hoạch thiết thực, với sự giúp đỡ của người khác. Theo ông, nếu một kế hoạch thất bại, ta nên thay nó bằng kế hoạch mới chứ đừng bỏ cuộc.
Trong cuộc sống: Một nhà khởi nghiệp phải biết biến ý tưởng thành kế hoạch kinh doanh với các bước, ngân sách và đối tác.
4. Quyết đoán và kiên trì
Ý chính: Những nguyên tắc tiếp theo là quyết đoán (decision) và kiên trì (persistence). Hill cho rằng người thành công ra quyết định nhanh và đổi quyết định chậm, còn người thất bại thì quyết định lâu và đổi liên tục. Kiên trì là ý chí tiếp tục bất chấp trở ngại. Ông kể về những người bám theo mục tiêu qua nhiều năm thất bại, và lập luận rằng hầu hết mọi người bỏ cuộc ngay trước khi thành công. Ông khuyên xây dựng sự kiên trì bằng cách có một mục đích rõ ràng, khát khao mạnh mẽ và sự tự lực.
Trong cuộc sống: Nhiều nhà văn bị từ chối rất nhiều lần trước khi một cuốn sách được xuất bản, và những người tiếp tục gửi bản thảo là những người thành công.
5. Sự hợp lực trí tuệ và tiềm thức
Ý chính: Nguyên tắc hợp lực trí tuệ (master mind) là ý tưởng rằng một nhóm người làm việc hòa hợp vì một mục tiêu có thể tạo ra nhiều hơn bất kỳ cá nhân nào. Hill thúc giục người đọc xây dựng liên minh với những người có kỹ năng bổ sung cho mình. Giữa phần về hợp lực trí tuệ và phần về tiềm thức, Hill dành một chương cho điều mà ông gọi là chuyển hóa năng lượng tình dục thành động lực sáng tạo, một ý tưởng gây tranh cãi mà bản tóm tắt này không đi vào chi tiết. Sau đó ông mô tả các nguyên tắc liên quan đến tiềm thức, bộ não như một dạng trạm thu sóng, và “giác quan thứ sáu” (sixth sense), thứ mà ông cho là giúp ta tiếp cận những ý tưởng sáng tạo. Một số chương trong số này mang tính huyền bí nhiều hơn là thực tế.
Trong cuộc sống: Những người sáng lập thường thành công nhờ hợp tác với đối tác có thế mạnh cân bằng với thế mạnh của mình.
6. Những nỗi sợ cần vượt qua
Ý chính: Ở chương cuối, Hill liệt kê sáu nỗi sợ cơ bản kìm hãm con người: nghèo khó, bị chỉ trích, bệnh tật, mất tình yêu, tuổi già và cái chết. Ông lập luận rằng những nỗi sợ này gây ra phần lớn thất bại và cần được nhận diện rồi làm chủ. Ông kết thúc bằng lời kêu gọi làm chủ suy nghĩ của mình, nói rằng ai nắm vững các nguyên tắc này có thể định hình số phận của mình, và khuyến khích người đọc đọc sách nhiều lần và áp dụng.
Trong cuộc sống: Nhiều người tránh thử những điều mới vì sợ bị chỉ trích, và điều đó cản trở họ trưởng thành.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Nghĩ giàu và làm giàu đã ảnh hưởng đến nhiều thế hệ tác giả sách phát triển bản thân, diễn giả truyền cảm hứng và lãnh đạo doanh nghiệp. Sách góp phần xác lập ý tưởng rằng thái độ và niềm tin là trung tâm của thành công, một chủ đề có mặt trong nhiều cuốn sách về sau, bao gồm cả những cuốn hiện đại về tư duy và “luật hấp dẫn” (law of attraction). Sách đã được dịch ra hàng chục ngôn ngữ và được nhiều doanh nhân giới thiệu.
Cuốn sách vẫn là một cột mốc trong lịch sử viết về phát triển bản thân, và sự nhấn mạnh của nó vào mục tiêu rõ ràng, lập kế hoạch và kiên trì vẫn vang lại trong các phương pháp đặt mục tiêu hiện đại.
Nhiều độc giả nói phần hữu ích nhất của sách đơn giản là thói quen viết ra một mục tiêu cụ thể và đọc nó mỗi ngày, một việc không đòi hỏi tin vào điều gì huyền bí và được các nghiên cứu về đặt mục tiêu ủng hộ.
Những ý chính
- Hãy bắt đầu từ một khát khao rõ ràng. Biết chính xác mình muốn gì.
- Niềm tin định hình hành động. Sự tự tin giúp con người bền bỉ.
- Hãy lập kế hoạch và hành động. Ước mơ cần những bước đi thực tế.
- Hãy kiên trì vượt qua thất bại. Nhiều người bỏ cuộc quá sớm.
- Hãy làm việc cùng người khác. Một tập thể có thể làm được nhiều hơn một người.
Bài học có thể rút ra
Cuốn sách dạy giá trị của sự rõ ràng. Nếu muốn một điều gì, ta cần xác định nó, đặt thời hạn và bắt tay vào các bước, thay vì chỉ ước.
Sách cũng nhấn mạnh sự kiên trì và sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch. Nhiều thành tựu đến sau những thất bại, và điều quan trọng là tiếp tục tiến lên và học hỏi.
Cuối cùng, sách khuyến khích ta nhìn thẳng vào nỗi sợ của mình. Gọi tên điều đang kìm giữ mình, dù là sợ bị chỉ trích hay sợ thất bại, là bước đầu để vượt qua nó. Thói quen viết kế hoạch ra giấy, đặt hạn chót và thường xuyên xem lại là điều hầu như ai cũng có thể thử, dù nghĩ gì về những nhận định khác của sách.
Phê bình và góc nhìn khác
Các nhà phê bình chỉ ra rằng những nhận định trung tâm của sách không được bằng chứng ủng hộ. Các nhà nghiên cứu không tìm thấy ghi chép nào về những cuộc gặp được cho là của Hill với Carnegie, hay về nhiều trong số hàng trăm người giàu có mà ông nói đã nghiên cứu, và lịch sử kinh doanh của chính Hill gồm cả rắc rối pháp lý lẫn cáo buộc phóng đại. Nhiều câu chuyện chỉ là giai thoại, và nhiều người ông mô tả về sau đã mất hết tài sản.
Những người khác cho rằng sách ngụ ý thất bại là do thiếu niềm tin, bỏ qua may rủi, sự phân biệt đối xử và điều kiện kinh tế, và một số ý tưởng của sách, như suy nghĩ là những lực từ tính, là ngụy khoa học. Một số độc giả thấy lời khuyên có ích để lấy động lực, nhưng nên đọc sách với thái độ hoài nghi, không phải như một công thức bảo đảm.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này phù hợp với thanh thiếu niên và người trưởng thành quan tâm đến động lực và lịch sử của dòng sách phát triển bản thân. Sách được viết theo lối cũ, mang tính thuyết giáo. Độc giả nên xem những nhận định về tiền bạc và suy nghĩ của sách như những ý tưởng truyền cảm hứng, chứ không phải khoa học đã được chứng minh.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Người giàu có nhất thành Babylon
George S. Clason
Qua những câu chuyện giản dị ở Babylon cổ đại, cuốn sách ngắn kinh điển này dạy rằng sự giàu có đến từ việc để dành một phần trong mọi khoản kiếm được, khiến số tiền ấy sinh lời cho mình, và giữ nó khỏi bị mất.
💰 Tiền bạc & kinh tếRich Dad, Poor Dad
Robert T. Kiyosaki
Nhà trường dạy người ta làm việc để kiếm tiền, còn người giàu học cách khiến tiền làm việc cho mình bằng cách hiểu sự khác nhau giữa tài sản và khoản nợ phải trả, và bằng cách xây dựng doanh nghiệp và các khoản đầu tư.
💰 Tiền bạc & kinh tếSức mạnh của thói quen
Charles Duhigg
Charles Duhigg cho thấy thói quen vận hành theo một vòng lặp gồm tín hiệu, hành động và phần thưởng, và khi hiểu được vòng lặp ấy, ta có thể thay đổi thói quen của chính mình, cũng như của các công ty và xã hội.
🌱 Phát triển bản thânĐắc nhân tâm
Dale Carnegie
Con người bị chi phối bởi cảm xúc và khao khát được cảm thấy mình quan trọng, nên cách để hòa hợp với họ, và thuyết phục họ theo quan điểm của bạn, là thôi chỉ trích, thể hiện sự quan tâm và trân trọng chân thành, và nhìn sự việc từ phía họ.
🌱 Phát triển bản thânBí mật
Rhonda Byrne
Rhonda Byrne trình bày "luật hấp dẫn" (law of attraction), tuyên bố rằng suy nghĩ và cảm xúc thu hút những sự việc tương ứng, nên chỉ cần tập trung vào điều mình muốn và tin rằng mình sẽ nhận được, bạn có thể có được sự giàu có, sức khỏe và hạnh phúc.
🌱 Phát triển bản thânThay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ
James Clear
Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.
🌱 Phát triển bản thânMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.