Đắc nhân tâm
Tên gốc: How to Win Friends and Influence People
Con người bị chi phối bởi cảm xúc và khao khát được cảm thấy mình quan trọng, nên cách để hòa hợp với họ, và thuyết phục họ theo quan điểm của bạn, là thôi chỉ trích, thể hiện sự quan tâm và trân trọng chân thành, và nhìn sự việc từ phía họ.
Giới thiệu
Đắc nhân tâm là một trong những cuốn sách phát triển bản thân bán chạy nhất từng được viết. Dale Carnegie, một giáo viên dạy nói trước công chúng người Mỹ, đúc kết các bài học của sách từ những khóa học ông dạy cho giới kinh doanh ở New York. Ông nhận thấy rằng kỹ năng chuyên môn quan trọng với thành công ít hơn nhiều so với khả năng ứng xử với con người. Cuốn sách được chia thành những nguyên tắc đơn giản: cách đối xử với mọi người, cách khiến người khác quý mến bạn, cách thuyết phục họ theo cách nghĩ của bạn, và cách dẫn dắt và thay đổi người khác mà không gây oán giận. Mỗi nguyên tắc được minh họa bằng những câu chuyện về các nhân vật nổi tiếng, như Abraham Lincoln, và về những học viên bình thường trong các lớp của Carnegie. Gần một thế kỷ sau, lời khuyên của sách vẫn còn nguyên giá trị một cách đáng ngạc nhiên.
Tóm tắt đầy đủ
1. Đừng chỉ trích, lên án hay phàn nàn
Ý chính: Sự chỉ trích khiến người ta phòng thủ và oán giận, và hiếm khi thay đổi được hành vi của họ. Hầu như ai cũng thấy mình đúng, kể cả những người làm điều tồi tệ. Thay vì phán xét, Carnegie khuyên hãy cố hiểu vì sao người ta hành động như vậy.
Ví dụ trong sách: Carnegie kể rằng sau trận Gettysburg, Abraham Lincoln đã viết một lá thư giận dữ gửi một vị tướng vì để kẻ địch trốn thoát. Lincoln không bao giờ gửi nó. Người ta tìm thấy lá thư trong giấy tờ của ông sau khi ông qua đời. Ông đã học được rằng lời chỉ trích gay gắt thường gây hại nhiều hơn có ích.
Trong cuộc sống: Khi em hoặc anh chị của bạn quên rửa bát, la mắng thường chỉ gây ra một cuộc cãi vã. Nhẹ nhàng nhắc, hoặc cảm ơn khi họ nhớ làm, hiệu quả hơn nhiều.
2. Chân thành trân trọng người khác
Ý chính: Một trong những khao khát sâu sắc nhất của con người là được cảm thấy mình quan trọng và được trân trọng. Carnegie nói rằng ta nên khen ngợi người khác hào phóng và chân thành, chứ không phải bằng những lời tâng bốc rỗng tuếch mà người ta nhanh chóng nhìn thấu. Trân trọng thật sự nghĩa là để ý những điều người khác làm tốt và nói cho họ biết.
Trong cuộc sống: Cảm ơn một bác tài xế xe buýt, một thầy cô hay một người cha, người mẹ về một việc cụ thể, chẳng hạn “cảm ơn vì đã giải thích điều đó kiên nhẫn như vậy”, có thể làm cả ngày của họ tươi sáng hơn và củng cố mối quan hệ.
3. Nhìn sự việc từ góc nhìn của người khác
Ý chính: Cách duy nhất để khiến ai đó làm một việc là làm cho họ muốn làm việc đó. Con người quan tâm nhất đến nhu cầu và lợi ích của chính mình, nên để thuyết phục họ, hãy nói về điều họ muốn, không phải điều bạn muốn.
Trong cuộc sống: Một đứa trẻ muốn đi ngủ muộn hơn sẽ dễ được đồng ý hơn nếu giải thích rằng mình vẫn sẽ dậy đúng giờ và làm xong bài tập, thay vì chỉ nói “con muốn thức khuya”.
4. Thực sự quan tâm đến người khác
Ý chính: Sáu cách khiến người khác quý mến của Carnegie rất đơn giản: thật sự quan tâm đến người khác; mỉm cười; nhớ và dùng tên của người ta; biết lắng nghe và khuyến khích người khác nói về bản thân; nói về những điều họ quan tâm; và khiến họ cảm thấy mình quan trọng, một cách chân thành. Carnegie lập luận rằng thể hiện sự quan tâm thật sự đến người khác giúp có bạn nhanh hơn nhiều so với việc cố gây ấn tượng.
Ví dụ trong sách: Carnegie kể về một bữa tiệc tối nơi ông dành cả buổi để lắng nghe, say mê, một nhà thực vật học nói về cây cối. Bản thân ông hầu như không nói gì, vậy mà cuối buổi, nhà thực vật học nói với chủ nhà rằng Carnegie là một người trò chuyện rất thú vị.
Trong cuộc sống: Ở một trường học hay nơi làm việc mới, hỏi các bạn học hay đồng nghiệp về sở thích của họ, và nhớ những gì họ đã nói vào lần sau, là một trong những cách nhanh nhất để kết bạn.
5. Tránh tranh cãi và nhận sai lầm của mình
Ý chính: Cách duy nhất để thắng một cuộc tranh cãi là tránh nó. Dù bạn thắng, người kia cảm thấy bị làm nhục và khó có khả năng đổi ý. Carnegie khuyên hãy tôn trọng ý kiến của người khác, đừng bao giờ thẳng thừng bảo ai đó là sai, và nhanh chóng, công khai nhận sai lầm của mình. Mở đầu một cách thân thiện, và khiến người kia nói “vâng” ngay từ sớm, sẽ giúp dễ đạt được sự đồng thuận hơn.
Trong cuộc sống: Khi tranh luận với một người bạn về một bộ phim, nói “có thể mình sai, nhưng mình lại thấy khác” giữ cho cuộc trò chuyện thân thiện và cởi mở thay vì biến nó thành một cuộc cãi nhau.
6. Để người khác cảm thấy ý tưởng là của họ
Ý chính: Người ta thích những ý tưởng mà họ tin là do chính mình nghĩ ra. Thay vì ra lệnh, hãy đặt câu hỏi và đưa ra gợi ý. Hãy để người kia nói phần lớn. Hãy khơi gợi những động cơ cao đẹp hơn trong họ, trình bày ý tưởng của bạn theo cách sinh động hoặc đáng nhớ, và khi thích hợp, đưa ra một lời thách thức thân thiện.
Ví dụ trong sách: Carnegie mô tả cách giám đốc ngành thép Charles Schwab xử lý một nhà máy có công nhân không đạt chỉ tiêu. Ông hỏi ca ngày đã làm ra bao nhiêu mẻ, viết con số đó bằng phấn xuống sàn, rồi bỏ đi không nói một lời. Ca đêm nhìn thấy và cố vượt qua con số ấy, và chẳng bao lâu hai ca thi nhau làm tốt hơn.
Trong cuộc sống: Một trưởng nhóm hỏi “Bạn nghĩ chúng ta có thể làm xong việc này nhanh hơn bằng cách nào?” thường đạt kết quả tốt hơn người chỉ ra lệnh cho mọi người làm việc chăm chỉ hơn.
7. Dẫn dắt mà không gây oán giận
Ý chính: Khi cần sửa sai cho ai đó, hãy bắt đầu bằng lời khen chân thành. Chỉ ra lỗi một cách gián tiếp, nói về lỗi của chính mình trước, đặt câu hỏi thay vì ra lệnh trực tiếp, và để người kia giữ được thể diện. Hãy khen cả những tiến bộ nhỏ, và cho người ta một danh tiếng tốt để họ cố gắng xứng đáng. Sự khích lệ làm cho khuyết điểm có vẻ dễ sửa.
Trong cuộc sống: Một huấn luyện viên có thể nói: “Đường chuyền của em tháng này tiến bộ rõ rệt. Nếu tiếp theo mình luyện cú sút, em sẽ là một trong những cầu thủ giỏi nhất đội”, thay vì nói “Cú sút của em dở tệ.”
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Từ khi xuất bản năm 1936, Đắc nhân tâm đã bán được hàng chục triệu bản và được dịch ra hàng chục thứ tiếng. Nó trở thành hình mẫu cho sách phát triển bản thân hiện đại và cho việc đào tạo kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo trong doanh nghiệp. Các khóa học Dale Carnegie Training, dựa trên những nguyên tắc của sách, đã được giảng dạy ở nhiều quốc gia.
Nhiều người thành đạt trong đủ mọi lĩnh vực, trong đó có nhà đầu tư Warren Buffett, người đã học một khóa của Carnegie khi còn trẻ, cho rằng cuốn sách đã giúp họ. Những ý tưởng của sách, như nhớ tên người khác, nghe nhiều hơn nói và tránh chỉ trích, đã trở thành một phần của sự khôn ngoan thường ngày về cách hòa hợp với người khác.
Những ý chính
- Chỉ trích phản tác dụng. Người ta tự bảo vệ mình thay vì thay đổi, và sự oán giận kéo dài lâu sau cuộc tranh cãi.
- Sự trân trọng có sức mạnh lớn. Khao khát được cảm thấy mình quan trọng chi phối nhiều hành vi của con người.
- Quan tâm giúp ta có thêm bạn. Lắng nghe và quan tâm đến người khác khiến họ quý mến bạn.
- Hiếm khi thắng được tranh cãi. Sự tôn trọng, khiêm tốn và thân thiện thuyết phục tốt hơn sức ép.
- Người lãnh đạo giỏi biết khích lệ. Lời khen, câu hỏi và việc giữ thể diện cho người khác tạo ra thay đổi mà không gây oán giận.
Bài học có thể rút ra
Hãy thử từng nguyên tắc một. Trong một tuần, hãy để ý mỗi lần bạn sắp chỉ trích hoặc phàn nàn, và xem bạn có thể thay nó bằng một câu hỏi hoặc một lời trân trọng không. Hãy tập nhớ tên mọi người và gọi tên họ.
Trong các cuộc trò chuyện, hãy để người kia nói nhiều hơn. Hãy hỏi thêm và lắng nghe trọn vẹn thay vì chờ đến lượt mình. Người ta thường rời những cuộc trò chuyện như vậy với cảm giác gần gũi bạn hơn, dù bạn nói rất ít.
Khi bất đồng nảy sinh, hãy nhận lỗi của mình trước và tìm những điểm hai bên cùng đồng tình. Những thói quen này giúp cuộc sống ở trường, nơi làm việc và trong gia đình suôn sẻ hơn, và giúp bạn trở thành người mà người khác tin cậy và thích ở cạnh.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số nhà phê bình xem cuốn sách như một cẩm nang thao túng, dạy người ta giả vờ quan tâm và tâng bốc người khác để đạt điều mình muốn. Bản thân Carnegie nhấn mạnh rằng các nguyên tắc của ông chỉ hiệu quả khi chân thành, và nhiều lần cảnh báo chống lại sự tâng bốc rỗng tuếch, nhưng độc giả vẫn có thể lạm dụng chúng.
Những người khác thấy các ví dụ đã lỗi thời, tập trung vào các doanh nhân thập niên 1930, và lời khuyên đôi khi quá đơn giản cho những tình huống phức tạp, như xung đột nghiêm trọng hoặc bạo hành, nơi việc tránh chỉ trích là không thích hợp. Các lần tái bản sau đã cập nhật một số cách dùng từ. Nhiều độc giả cảm thấy những bài học cốt lõi vẫn không bao giờ cũ.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này hữu ích cho hầu như tất cả mọi người: học sinh, nhân viên mới, quản lý, nhân viên bán hàng, bậc làm cha mẹ và bất kỳ ai muốn có những mối quan hệ tốt hơn. Sách dễ đọc theo từng phần ngắn. Những độc giả đang tìm các nghiên cứu tâm lý học hiện đại có thể thích những cuốn sách mới hơn, nhưng lời khuyên của Carnegie là một điểm khởi đầu kinh điển.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
7 thói quen của người thành đạt
Stephen R. Covey
Thành công lâu dài trong cuộc sống và công việc không đến từ những mẹo nhanh hay một cá tính lôi cuốn, mà từ nhân cách tốt, được xây dựng qua bảy thói quen đưa ta từ chỗ phụ thuộc vào người khác, đến chỗ tự đứng vững, rồi đến chỗ hợp tác tốt với người khác.
🌱 Phát triển bản thânĐừng bao giờ chia đôi lợi ích
Chris Voss
Chris Voss, cựu nhà đàm phán con tin của FBI, dạy rằng đàm phán giỏi không đến từ lý lẽ và sự nhượng bộ nửa chừng mà từ việc lắng nghe, đồng cảm và đặt đúng câu hỏi, để phía bên kia cảm thấy được thấu hiểu và muốn hợp tác.
🌱 Phát triển bản thânGiao tiếp phi bạo lực
Marshall B. Rosenberg
Nhà tâm lý học Marshall Rosenberg dạy một phương pháp nói và lắng nghe, dựa trên quan sát, cảm xúc, nhu cầu và lời đề nghị, nhằm thay thế sự đổ lỗi, chỉ trích và đòi hỏi bằng sự trung thực và đồng cảm, để xung đột có thể được giải quyết bằng lòng trắc ẩn.
🌱 Phát triển bản thânQuẳng gánh lo đi và vui sống
Dale Carnegie
Dale Carnegie gom những nguyên tắc thực tế và các câu chuyện có thật để cho thấy rằng ta có thể bớt lo âu bằng cách sống trọn từng ngày (day-tight compartments), đối diện với điều tồi tệ nhất, phân tích vấn đề một cách bình tĩnh, giữ mình bận rộn và nuôi dưỡng một tâm hồn bình yên, biết ơn.
🌱 Phát triển bản thânThay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ
James Clear
Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.
🌱 Phát triển bản thânSức mạnh của thói quen
Charles Duhigg
Charles Duhigg cho thấy thói quen vận hành theo một vòng lặp gồm tín hiệu, hành động và phần thưởng, và khi hiểu được vòng lặp ấy, ta có thể thay đổi thói quen của chính mình, cũng như của các công ty và xã hội.
🌱 Phát triển bản thânMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.