Những ngày thứ Ba với thầy Morrie

Tên gốc: Tuesdays with Morrie

Từ 10 tuổiđọc 6 phúthồi kýtruyền cảm hứngcái chết và sự ra đi
Lưu ý nội dung bệnh nan y giai đoạn cuối (ALS) và cái chết
Tìm mua sách ↓

Nhà báo thể thao Mitch Albom đến thăm người thầy đại học cũ của mình, Morrie Schwartz, vào mỗi thứ Ba trong lúc thầy chết dần vì ALS, và ghi lại những điều khôn ngoan về cuộc sống, tình yêu và cái chết mà Morrie chia sẻ trong những tháng cuối đời.

Giới thiệu

Tuesdays with Morrie: An Old Man, a Young Man, and Life’s Greatest Lesson là một cuốn hồi ký của Mitch Albom, một nhà báo thể thao kiêm người dẫn chương trình radio ở Detroit, xuất bản năm 1997. Mười sáu năm sau khi tốt nghiệp Đại học Brandeis, Albom nhìn thấy thầy giáo xã hội học cũ của mình, Morrie Schwartz, trên một chương trình truyền hình, trong đó thầy nói về cuộc sống với bệnh xơ cứng teo cơ một bên (amyotrophic lateral sclerosis, viết tắt là ALS), còn gọi là bệnh Lou Gehrig, một căn bệnh tiến triển dần và làm yếu các cơ. Albom, người đã mất liên lạc với thầy Morrie, lúc này làm việc quá sức và sống tách rời với những người xung quanh, bèn đến gặp thầy. Hai người bắt đầu gặp nhau vào mỗi thứ Ba, trong điều mà Morrie gọi là “luận văn cuối cùng của chúng ta” (our final thesis). Cuốn sách trở thành sách bán chạy trên toàn thế giới.

Tóm tắt đầy đủ

1. Giáo trình và cuộc hội ngộ

Ý chính: Cuốn sách mở đầu bằng việc mô tả “lớp học cuối cùng” trong đời Morrie, họp vào các thứ Ba trong phòng làm việc của thầy, chỉ có một học trò và không có điểm số. Albom nhớ lại những ngày đại học, khi Morrie là người thầy mà anh yêu quý nhất, và việc anh đã hứa giữ liên lạc nhưng không làm được. Giờ đây Albom là một người viết báo thành công nhưng lúc nào cũng vội vã, làm việc không ngừng và không cho phép mình cảm nhận nhiều điều. Khi nhìn thấy Morrie trên truyền hình, anh thấy áy náy và quyết định đến thăm, bay từ Detroit tới Massachusetts.

Trong cuộc sống: Nhiều người mất liên lạc với những người thầy và người bạn từng quan trọng với mình, và việc nối lại tình bạn có thể rất có ý nghĩa.

2. Học cách chết để biết cách sống

Ý chính: Morrie, cơ thể ngày càng yếu đi, vẫn bình thản và vui vẻ. Thầy nói với Albom rằng khi bạn học được cách chết, bạn học được cách sống. Mỗi tuần, thầy mất thêm một số khả năng: đầu tiên cần gậy, rồi xe lăn, rồi cần người giúp ăn và cuối cùng là thiết bị hỗ trợ hô hấp. Dù vậy, thầy nói về cái chết một cách cởi mở và nói rằng muốn dùng thời gian của mình để dạy. Thầy cũng tổ chức một “tang lễ khi còn sống” (living funeral), để bạn bè và người thân nói về thầy trong lúc thầy còn nghe được.

Trong cuộc sống: Nói với người khác họ có ý nghĩa với mình đến thế nào khi họ còn nghe được là một việc làm đầy sức mạnh.

3. Những bài học: tình yêu, nuối tiếc, gia đình và tiền bạc

Ý chính: Mỗi thứ Ba có một chủ đề, chẳng hạn thế giới, thương hại bản thân, nuối tiếc, cái chết, gia đình, cảm xúc, tuổi già, tiền bạc, tình yêu, hôn nhân, sự tha thứ và một ngày hoàn hảo. Morrie nói rằng điều quan trọng nhất trong đời là học cách trao đi tình yêu và để tình yêu đi vào mình. Thầy nói rằng gia đình cho ta chỗ dựa và cảm giác thuộc về, rằng ta không nên lo lắng về chuyện già đi, và rằng tiền bạc cùng của cải không mang lại sự viên mãn lâu dài. Thầy cũng nói ta nên tha thứ cho bản thân và cho người khác trước khi quá muộn.

Trong cuộc sống: Chọn dành thời gian cho gia đình và bạn bè thường ý nghĩa hơn là chạy theo thêm một lần thăng chức.

4. Văn hóa và việc “tự xây nền văn hóa của riêng mình”

Ý chính: Morrie chỉ trích một số mặt của văn hóa hiện đại, mà theo thầy khuyến khích người ta chạy theo tiền bạc và danh tiếng, và có thể khiến ta chai lì trước những mối liên hệ thật sự. Thầy khuyến khích mọi người tự tạo ra nền văn hóa của riêng mình, tức là một hệ giá trị và các mối quan hệ phù hợp với bản thân, thay vì chỉ chấp nhận những gì được trao sẵn. Thầy bảo Albom tự hỏi mình có phải là người biết cho đi không, có bình yên trong lòng không và có đang làm một công việc có ý nghĩa không.

Trong cuộc sống: Quyết định những giá trị nào dẫn dắt các lựa chọn hằng ngày của bạn, như lòng tốt và sự trung thực, là một cách để xây nền văn hóa của riêng mình.

5. Cơ thể suy yếu và sự cởi mở trong cảm xúc

Ý chính: Khi Morrie càng yếu đi, Albom giúp thầy những việc nhỏ, như đút ăn và lau mặt, và Morrie để mình phải phụ thuộc, nói rằng thầy cho phép mình khóc và được chăm sóc. Albom, dần dần cởi mở hơn, hàn gắn các mối quan hệ, chẳng hạn với anh (hoặc em) trai ruột của mình, và bắt đầu nghĩ lại những ưu tiên của bản thân. Morrie nói rằng nỗi đau mất mát là một phần của tình yêu, và rằng thầy không muốn xấu hổ vì khóc.

Trong cuộc sống: Nhận sự giúp đỡ có thể khó, nhưng nó có thể làm mối liên hệ sâu sắc hơn.

6. Lời từ biệt cuối cùng và tang lễ

Ý chính: Những thứ Ba cuối cùng thật khó khăn, vì Morrie phải vật lộn để thở. Albom đến thăm lần cuối và nói lời tạm biệt, hai người trao nhau lời yêu thương. Morrie qua đời vào một ngày thứ Bảy của tháng 11 năm 1995. Tại tang lễ, Albom nghĩ về những gì Morrie đã dạy anh: rằng tình yêu là cách để ta còn sống ngay cả sau khi chết, và những mối quan hệ ta xây dựng vẫn tiếp tục nâng đỡ ta. Albom kết thúc với cảm giác rằng mối quan hệ của họ vẫn còn đó, vì “lớp học cuối cùng” thật ra không bao giờ kết thúc.

Trong cuộc sống: Kỷ niệm về người ta từng yêu thương có thể tiếp tục dẫn đường cho ta sau khi họ không còn nữa.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Những ngày thứ Ba với thầy Morrie trở thành một trong những cuốn hồi ký bán chạy nhất mọi thời đại, với hàng triệu bản được bán và được dịch ra hàng chục thứ tiếng. Sách được chuyển thể thành một bộ phim truyền hình từng đoạt giải Emmy năm 1999, với sự tham gia của Jack Lemmon và Hank Azaria, và thành một vở kịch sân khấu. Cuốn sách được đọc rộng rãi trong trường học và các cơ sở chăm sóc cuối đời.

Văn phong giản dị, trực tiếp của sách khiến những cuộc trò chuyện về cái chết và ý nghĩa cuộc sống trở nên dễ tiếp cận, và cuộc phỏng vấn được phát sóng toàn quốc của Morrie với Ted Koppel, điều góp phần dẫn đến cuốn sách, đã đưa thầy đến với nhiều người Mỹ.

Albom đã dùng phần lớn số tiền kiếm được để trang trải chi phí chữa bệnh của Morrie, và sau đó là cho các hoạt động từ thiện, điều này càng làm cuốn sách được biết đến như một hành động tri ân chứ không chỉ là một tác phẩm văn học.

Những ý chính

  • Tình yêu là điều quan trọng nhất. Trao đi và nhận lấy tình yêu là nhiệm vụ trung tâm của cuộc đời.
  • Đối diện với cái chết một cách thẳng thắn. Chấp nhận nó có thể giúp bạn sống trọn vẹn hơn.
  • Đừng chạy theo những mục tiêu trống rỗng. Tiền bạc và địa vị không mang lại hạnh phúc lâu dài.
  • Dành thời gian cho mọi người. Các mối quan hệ cần được quan tâm.
  • Hãy tha thứ. Buông bỏ oán giận mang lại bình yên.

Bài học có thể rút ra

Cuốn sách mời ta suy ngẫm về những ưu tiên của mình. Nếu biết mình chỉ còn vài tháng, ta sẽ thay đổi điều gì? Tự hỏi điều này ngay bây giờ, khi còn thời gian, có thể giúp ta sắp xếp những ngày sống cho phù hợp với những gì thật sự quan trọng.

Sách cũng khuyến khích ta chủ động liên lạc. Gọi cho một người bạn cũ, cảm ơn một người thầy hoặc hàn gắn một mối quan hệ đã đổ vỡ có thể mang lại niềm an ủi cho cả hai phía.

Cuối cùng, sách nhắc ta rằng vẫn có thể giữ phẩm giá khi bị bệnh. Việc Morrie sẵn sàng nói thẳng về những nhu cầu và nỗi sợ của mình là một tấm gương để đối diện với thời kỳ khó khăn bằng sự thành thật và hài hước.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình thấy cuốn sách quá ủy mị và lời khuyên của nó quá đơn giản, và cho rằng nó vẽ ra một bức tranh rất lý tưởng hóa về cái chết, trong đó người sắp mất thì khôn ngoan và thanh thản, điều có thể không giống với trải nghiệm của nhiều gia đình. Những người khác lưu ý rằng Morrie có được sự hỗ trợ đầy yêu thương và chăm sóc y tế tốt, điều mà không phải bệnh nhân nào cũng có.

Một số độc giả nói rằng những điều khôn ngoan trong sách đã quen thuộc và văn phong của nó, với những câu ngắn và giọng điệu giản lược, là quá đơn giản. Một vài người điểm sách cũng cho rằng vai trò của Albom với tư cách người kể chuyện nổi bật hơn mức cần thiết. Tuy vậy, nhiều độc giả thấy sách an ủi và cảm động.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này phù hợp với độc giả từ khoảng mười tuổi đến người lớn. Sách ngắn và dễ đọc, nhưng nói về một người đang hấp hối và có thể gợi lên những cảm xúc sâu sắc. Đây là một cuốn sách hay để chia sẻ giữa các thế hệ.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Bài giảng cuối cùng

Randy Pausch

Đang chết dần vì ung thư tuyến tụy, giáo sư khoa học máy tính Randy Pausch chia sẻ những bài học sống về việc theo đuổi ước mơ, giúp đỡ người khác và trân trọng từng khoảnh khắc, trong một cuốn sách dựa trên buổi giảng từ biệt nổi tiếng của ông.

🌱 Phát triển bản thân

Khi hơi thở hóa thinh không

Paul Kalanithi

Paul Kalanithi, một bác sĩ phẫu thuật thần kinh trẻ, viết về việc đối mặt với căn bệnh ung thư phổi giai đoạn cuối ở tuổi ba mươi sáu và tự hỏi điều gì làm nên một cuộc đời có ý nghĩa khi thời gian không còn nhiều.

👤 Chuyện đời thực

Ai rồi cũng chết

Atul Gawande

Bác sĩ phẫu thuật kiêm nhà văn Atul Gawande cho rằng y học hiện đại giỏi chống lại cái chết nhưng chưa giúp được nhiều để con người sống tốt khi già đi và khi đến gần cuối đời, và rằng bác sĩ cùng gia đình nên đặt điều quan trọng nhất đối với người bệnh lên hàng đầu.

👤 Chuyện đời thực

Đi tìm lẽ sống

Viktor E. Frankl

Một bác sĩ tâm thần từng sống sót qua các trại tập trung của Đức Quốc xã giải thích rằng ngay cả trong nỗi đau tồi tệ nhất, con người vẫn có thể chọn thái độ của mình, và việc tìm được một lý do để sống chính là điều cho ta sức mạnh để chịu đựng.

👤 Chuyện đời thực

Năm người bạn gặp trên thiên đường

Mitch Albom

Cuốn tiểu thuyết ngắn của Mitch Albom theo chân Eddie, một người thợ bảo trì công viên giải trí đã lớn tuổi, chết khi cứu một đứa trẻ, rồi gặp năm người ở thế giới bên kia, những người giải thích cuộc đời ông đã gắn với cuộc đời họ như thế nào, và vì sao điều đó có ý nghĩa.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Thay đổi tí hon, hiệu quả bất ngờ

James Clear

Những thay đổi lớn trong cuộc sống không đến từ những bước nhảy vọt khổng lồ mà từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, và bạn có thể xây dựng thói quen tốt (cũng như bỏ thói quen xấu) bằng cách thiết kế cuộc sống sao cho những lựa chọn đúng trở nên rõ ràng, hấp dẫn, dễ làm và mang lại sự hài lòng.

🌱 Phát triển bản thân

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →