Zorba, người Hy Lạp

Tên gốc: Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểntiểu thuyết triết họcphiêu lưuCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung việc dân làng giết một phụ nữ trẻ; cái chết của một bà lão; những ám chỉ tình dục; một vụ tự tử
Tìm mua sách ↓

Một chàng trai mê sách và một người thợ già bản năng, Alexis Zorba, cùng điều hành một mỏ than ở đảo Crete, và Zorba dạy anh cách sống, cách nhảy múa và cách yêu cuộc đời.

Giới thiệu

Zorba, người Hy Lạp là tiểu thuyết của nhà văn Hy Lạp Nikos Kazantzakis, xuất bản năm 1946. Truyện diễn ra trên đảo Crete, vào đầu thế kỷ hai mươi. Người kể chuyện, một trí thức trẻ chỉ được gọi là “ông chủ” (the boss), là người sống trong sách vở và cảm thấy mình chưa thật sự sống. Anh gặp Zorba, một con người đầy đam mê, và hai người bắt đầu một tình bạn khác thường. Cuốn sách nói về hai lối sống: suy tưởng và hành động. Nó nổi tiếng khắp thế giới một phần nhờ bộ phim năm 1964.

Nhân vật chính

  • Người kể chuyện (ông chủ): một nhà văn Hy Lạp trẻ, có học, nhút nhát, đã thuê một mỏ than nâu (lignite) bỏ hoang.
  • Alexis Zorba: một người đàn ông to lớn, ồn ào, ngoài sáu mươi tuổi, từng làm đủ thứ nghề và chơi đàn santuri, một loại nhạc cụ dây.
  • Madame Hortense: một phụ nữ Pháp đã luống tuổi, từng là ca sĩ quán rượu, sống trong một khách sạn ở làng.
  • Người góa phụ: một phụ nữ trẻ xinh đẹp, là đối tượng khao khát của nhiều người đàn ông trong làng.
  • Pavli: một chàng trai trong làng đem lòng yêu người góa phụ.

Tóm tắt đầy đủ

Cuộc gặp tình cờ

Ở cảng Piraeus, người kể chuyện đang chờ tàu đến Crete, nơi anh định mở lại một mỏ than nâu cũ. Anh là người đọc rất nhiều, và đang trong trạng thái trống rỗng. Một ông già tiến lại gần, ngỏ ý làm đầu bếp cho anh, và nói rằng mình làm được mọi việc. Đó là Zorba.

Người kể chuyện bị sức sống của ông cuốn hút, và nhận ông làm đốc công. Họ cùng nhau đi đến hòn đảo.

Cuộc sống ở làng

Ở làng, họ ở một khách sạn nhỏ do Madame Hortense điều hành, bà từng là ca sĩ và có nhiều người tình. Bà đã già và cô đơn, và vui sướng trước sự chú ý đầy tâng bốc của Zorba. Ông quyến rũ bà, và họ trở thành tình nhân.

Người kể chuyện, vốn trầm lặng và hay suy nghĩ, quan sát cách Zorba sống. Zorba nhảy múa, ca hát và chơi đàn santuri, và kể chuyện đời mình, với đủ các đời vợ, những công việc và những cuộc chiến. Ông dạy người kể chuyện tận hưởng những niềm vui giản dị của đồ ăn, rượu và bầu bạn.

Mỏ than và đường cáp

Zorba và các công nhân bắt đầu đào mỏ, và Zorba cùng người kể chuyện lên kế hoạch đốn gỗ trong khu rừng của một tu viện gần đó rồi chuyển xuống núi bằng đường cáp. Zorba thương lượng thỏa thuận với các thầy tu, và ông đảm nhận việc xây dựng.

Zorba làm việc cả ngày lẫn đêm, và mỏ là một sự pha trộn giữa thành công và thất bại. Ông không kiên nhẫn với những kế hoạch trên giấy, và nhất quyết làm mọi việc bằng tay và bằng bản năng. Người kể chuyện, có tiền nhưng ít óc thực tế, giao phần lớn các quyết định cho ông. Zorba cũng liên tục bảo người kể chuyện hãy thôi đọc sách và hãy sống, và ông kể về những ngôi làng mình từng đốt trong chiến tranh và những người phụ nữ mình từng yêu, không tự hào cũng không xấu hổ.

Người góa phụ

Một người góa phụ trẻ trong làng thu hút sự chú ý của nhiều người đàn ông, trong đó có người kể chuyện, người đã qua đêm với cô một lần. Zorba thúc giục anh hãy yêu một cách tự do. Nhưng một chàng trai trong làng tên Pavli, người yêu cô góa phụ, đã tự tử khi bị cô từ chối.

Dân làng, do gia đình Pavli dẫn đầu, đổ lỗi cho cô góa phụ, và họ tấn công rồi giết cô ở một nơi công cộng trong làng. Người kể chuyện và Zorba kinh hoàng, nhưng không thể ngăn lại.

Cái chết và thất bại

Madame Hortense ngã bệnh và qua đời. Dân làng, những người khinh bà, kéo đến cướp nhà bà ngay khi bà đang hấp hối. Zorba vô cùng đau buồn. Ngay sau đó, đường cáp mà họ đã dựng để chở gỗ được chạy thử trước đám đông, trong đó có các thầy tu. Nó sụp đổ, và toàn bộ công cuộc làm ăn thất bại.

Điệu nhảy

Hai người đàn ông ngồi trên bãi biển, ăn uống, rồi Zorba bắt đầu nhảy. Người kể chuyện, giờ đã mất tiền và mất hy vọng, cảm thấy tự do, và xin Zorba dạy mình nhảy. Họ nhảy bên bờ biển và cười vang.

Hai người chia tay nhau như những người bạn. Người kể chuyện quay về với cuộc sống viết lách. Nhiều năm sau, anh nhận được một lá thư từ một ngôi làng ở vùng Balkan, báo tin Zorba đã qua đời.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Zorba, người Hy Lạp là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Kazantzakis, một trong những nhà văn Hy Lạp vĩ đại nhất thế kỷ hai mươi. Bộ phim năm 1964, với sự tham gia của Anthony Quinn, đã đưa âm nhạc và điệu nhảy, điệu “sirtaki” nổi tiếng, ra thế giới. Cuốn sách đã trở thành biểu tượng của tinh thần, đam mê và niềm vui Hy Lạp, dù theo một cách đôi khi đơn giản hóa nó. Nó cũng là một khảo cứu về sự xung đột giữa trí óc và thể xác, và đã ảnh hưởng đến nhiều độc giả cảm thấy mình dành quá nhiều đời mình trong sách vở. Bản thân Kazantzakis, người còn viết The Last Temptation of Christ và một thiên sử thi nối tiếp Odyssey của Homer, đã nhiều lần được đề cử giải Nobel, và tác phẩm của ông được nghiên cứu rộng rãi ở Hy Lạp lẫn nước ngoài.

Những ý chính

  • Hãy sống trọn vẹn. Zorba cho thấy giá trị của đam mê và của việc sống trong khoảnh khắc hiện tại.
  • Suy nghĩ và hành động cần có nhau. Người kể chuyện học hỏi từ Zorba, và Zorba cũng dựa vào người bạn của mình.
  • Thất bại không phải là kết thúc. Zorba nhảy múa ngay sau khi mọi thứ sụp đổ.
  • Tình bạn có thể vượt qua khác biệt. Hai người đàn ông trái ngược nhau, nhưng vẫn quan tâm đến nhau.
  • Xã hội có thể tàn nhẫn. Số phận của người góa phụ cho thấy mặt tối của cuộc sống làng quê.

Bài học có thể rút ra

Zorba nhắc ta rằng cuộc sống là để sống, không chỉ để nghiên cứu. Thật hữu ích khi tạm gác lo âu sang một bên và tận hưởng khoảnh khắc hiện tại, dù bằng âm nhạc, một bữa ăn hay một cuộc trò chuyện. Ta cũng có thể học hỏi từ những người rất khác mình.

Đồng thời, cuốn sách thẳng thắn nói về sự tàn nhẫn có thể xuất phát từ đám đông, và cảnh báo về việc phán xét và trừng phạt những người khác biệt. Cuối cùng, nó cho thấy khi thất bại, ta vẫn có thể chọn đối diện bằng lòng can đảm và sự hài hước.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy Zorba là một khuôn mẫu lãng mạn hóa về người dân thường tự do, chất phác, gần gũi với đất đai, và họ phản đối cách ông đối xử với phụ nữ, những người dường như chỉ là đồ vật trong câu chuyện. Người kể chuyện thụ động và đôi khi lạnh lùng, và những đoạn triết lý có thể nặng nề. Cảnh giết người góa phụ gây ám ảnh và bị chỉ trích là một thủ thuật cốt truyện tiện lợi. Những người khác thấy cuốn sách quá đơn giản trong việc đặt suy tưởng đối lập với cuộc sống.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho độc giả từ mười ba tuổi trở lên thích những tiểu thuyết về tình bạn, triết học và niềm vui sống. Sách sống động và thường hài hước, dù có một số cảnh u tối. Những ai đã thích bộ phim sẽ thấy cuốn sách sâu sắc hơn.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Câu chuyện dòng sông

Hermann Hesse

Một chàng trai tài giỏi rời bỏ thầy dạy, của cải và gia đình để đi tìm sự giác ngộ, rồi nhờ tình yêu, nỗi đau và một dòng sông mà nhận ra rằng trí tuệ phải được sống bằng chính mình chứ không thể vay mượn.

🌍 Văn học thế giới

Ông già và biển cả

Ernest Hemingway

Một ông lão đánh cá người Cuba đã tám mươi bốn ngày không câu được con cá nào, rồi móc được một con cá kiếm khổng lồ ngoài khơi xa và vật lộn với nó suốt ba ngày, để rồi mất nó vào tay lũ cá mập, nhưng ông trở về nhà với tinh thần vẫn không hề bị đánh bại.

📜 Kinh điển

Trên đường

Jack Kerouac

Một nhà văn trẻ tên là Sal Paradise đi nhờ xe và lái xe xuyên nước Mỹ, rồi sang cả Mexico, cùng người bạn tràn đầy sức sống và bồn chồn Dean Moriarty, để tìm những cảm giác mạnh, một ý nghĩa cho cuộc đời và cảm giác thuộc về một nơi nào đó.

📜 Kinh điển

Mãi Đừng Xa Tôi

Kazuo Ishiguro

Nhìn lại tuổi thơ ở một trường nội trú ở Anh, một phụ nữ trẻ dần dần hé lộ rằng cô và những người bạn được tạo ra để hiến nội tạng, và họ chấp nhận số phận của mình mà chưa bao giờ tìm cách trốn thoát.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Nhà giả kim

Paulo Coelho

Một cậu chăn cừu trẻ người Tây Ban Nha theo một giấc mơ cứ lặp lại băng qua sa mạc đến các kim tự tháp Ai Cập để tìm kho báu, và học được rằng hành trình đi tìm ước mơ tự nó chính là kho báu lớn nhất.

🌍 Văn học thế giới

Hoàng tử bé

Antoine de Saint-Exupery

Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.

🌍 Văn học thế giới

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →