Anne tóc đỏ dưới Chái nhà xanh: bản tóm tắt dài
Trước khi đọc (không tiết lộ nội dung)
Anne tóc đỏ dưới Chái nhà xanh kể về cô bé mồ côi mười một tuổi tóc đỏ, trí tưởng tượng phong phú, nói không ngừng, bị gửi nhầm đến trang trại yên tĩnh trên đảo Hoàng tử Edward, Canada, rồi làm thay đổi mọi thứ và mọi người ở đó. Sách xuất bản năm 1908 và vẫn được in cho đến nay. Truyện rất hài hước, ấm áp, còn nửa sau đặc biệt cảm động.
Sách gồm nhiều tình huống nối tiếp: Anne đến trang trại, cãi nhau với hàng xóm, có người bạn thân đầu tiên, cạnh tranh ở trường, liên tiếp gặp rắc rối do trí tưởng tượng và sự nôn nóng, rồi cuối cùng bước vào thời kỳ trưởng thành nghiêm túc hơn. Anne nói nhiều, bốc đồng và dễ xúc động, thường tự đưa mình vào rắc rối, nhưng cô cũng chân thật, trung thành và sẵn lòng làm việc chăm chỉ. Nhiều người yêu mến cô, một số người thấy cô mệt mỏi—đó cũng là một phần của sự hài hước.
Truyện nhẹ nhàng và ngắn hơn hầu hết sách khác trong danh sách này, phù hợp với trẻ từ tám tuổi. Người đọc lớn tuổi cũng thích được, vì sẽ nhận ra nhiều nét hài hước và chú ý hơn đến những đoạn buồn.
Phần sau tiết lộ toàn bộ câu chuyện, kể cả một cái chết gần cuối.
Anne đến Green Gables
Một nhầm lẫn. Matthew Cuthbert và em gái Marilla là hai anh em sống ở Green Gables, trang trại trong làng Avonlea. Họ quyết định nhận một cậu bé mồ côi về giúp việc nông trại và nhờ hàng xóm, bà Spencer, đưa một đứa trẻ từ trại trẻ mồ côi đến. Matthew nhút nhát, dịu dàng, đến ga tàu đón một cậu bé. Trên sân ga ông lại gặp cô bé nhỏ gầy, mặc váy cũ, tóc tết thành hai bím đỏ dài. Cô không hề ngại gặp ông, còn kể mình mong có một mái nhà đến nhường nào.
Đường về nhà. Matthew ngại nói chuyện với phụ nữ, không nỡ bảo Anne đã có sự nhầm lẫn. Trên đường về, Anne kể về mình không ngừng nghỉ. Cô tên Anne, nhất quyết có chữ e ở cuối, thích từ “scope” (phạm vi, tầm nhìn), những chùm hoa bên đường và mọi thứ có thể được đặt một cái tên lãng mạn. Cô quyết định gọi con đường có hoa anh đào là Con đường Hoa Trắng Diễm Lệ (White Way of Delight), còn cái ao là Hồ Nước Lấp Lánh (Lake of Shining Waters). Chính Matthew cũng ngạc nhiên khi nhận ra mình thích cô.
Quyết định của Marilla. Marilla là người thực tế, nói thẳng, bàng hoàng trước chuyện nhầm lẫn. Bà định gửi Anne về vào ngày hôm sau. Nhưng khi lắng nghe cô bé, bà bắt đầu đổi ý. Anne sẵn lòng làm mọi việc để được ở lại, rõ ràng vô cùng khổ sở khi nghĩ đến chuyện rời đi. Bà Spencer đến thăm, nói một gia đình khác có thể nhận Anne, nhưng Marilla nhận thấy Matthew đã quý cô bé nên cuối cùng quyết định giữ cô lại.
Lớn lên ở Avonlea
Bà Lynde. Bà Rachel Lynde, người hay ngồi lê đôi mách trong vùng, đến xem cô bé mới. Bà thẳng thắn quá mức, xúc phạm tóc đỏ và tàn nhang của Anne. Cô vốn nhạy cảm về ngoại hình nên nổi giận, nói thẳng mình nghĩ gì về bà Lynde. Marilla kinh hoàng, bắt Anne xin lỗi. Anne làm theo bằng cách diễn lại một bài sám hối dài đầy kịch tính; bà Lynde vốn có lòng tốt, thấy buồn cười rồi tha thứ cho cô.
Diana. Anne gặp Diana Barry, cô bé sống gần đó, và hai người thề sẽ là bạn mãi mãi. Họ gọi nhau là bạn tri kỷ và hứa sẽ luôn thân thiết. Tình bạn với Diana là mối gắn bó thật sự đầu tiên của Anne với một người cùng tuổi.
Nhầm rượu. Khi Marilla vắng nhà, Anne mời Diana đến uống trà. Cô định rót nước si-rô mâm xôi nhưng lấy nhầm chai rượu nho lý chua. Diana uống vài ly rồi về nhà trong tình trạng say rượu. Mẹ cô, bà Barry, giận dữ cấm hai cô bé gặp nhau. Anne đau khổ cùng cực. Vài ngày sau, em gái nhỏ Minnie May của Diana lên cơn viêm thanh quản nguy hiểm vào ban đêm. Anne từng giúp chăm trẻ ở nhà cũ nên biết cách chữa trị, cứu mạng em. Bà Barry biết ơn và tình bạn của hai cô bé được khôi phục.
Trường học và Gilbert. Ở trường, Anne gặp các bạn khác, trong đó có Gilbert Blythe, cậu bé đẹp trai, thông minh và là học sinh giỏi nhất. Ngày đầu tiên, cậu trêu tóc Anne đỏ như cà rốt. Anne tức giận đập bảng con lên đầu cậu. Cô thề sẽ không bao giờ nói chuyện với Gilbert nữa; cô giữ lời suốt nhiều năm dù cậu xin lỗi hơn một lần. Từ đó bắt đầu cuộc đua lâu dài để giành vị trí đầu lớp.
Trí tưởng tượng và rắc rối. Trí tưởng tượng của Anne khiến cô vướng vào đủ chuyện. Cô dùng nhầm nguyên liệu khi làm bánh, mất bình tĩnh, nhuộm tóc thành màu xanh lá thay vì đen, rồi thức trắng đêm lo những điều chẳng bao giờ xảy ra. Mỗi chuyện được kể vô cùng hài hước. Marilla nghiêm khắc nhưng công bằng, dần mềm lòng dù không dễ bộc lộ. Theo cách riêng, bà cũng bắt đầu yêu Anne.
Giáo viên mới. Anne may mắn gặp cô Stacy, một giáo viên hiện đại, khuyến khích học sinh, tin vào việc học ngoài trời và phát triển tài năng của từng em. Anne tiến bộ dưới sự hướng dẫn của cô và bắt đầu chuẩn bị cho kỳ thi tuyển vào Học viện Queen’s, trường đào tạo giáo viên.
Tay áo phồng. Một khoảnh khắc nhỏ đẹp nhất trong sách diễn ra vào dịp Giáng sinh. Anne luôn mong có chiếc váy tay phồng đúng mốt trong làng, nhưng Marilla thấy kiểu ấy ngớ ngẩn. Matthew lặng lẽ đến cửa hàng, rất ngượng ngùng rồi tặng Anne chiếc váy có tay áo cô mong muốn. Đó là dấu hiệu lặng lẽ cho thấy ông yêu cô đến nhường nào.
Nàng thiếu nữ Shalott. Các cô gái diễn một cảnh trong bài thơ The Lady of Shalott của Tennyson. Anne nằm trong thuyền như thể đang trôi trên sông. Thuyền bị rò nước, Anne mắc kẹt trên một cây cọc giữa ao. Gilbert Blythe chèo thuyền ngang qua cứu cô. Cậu đề nghị chấm dứt cuộc cãi vã, nhưng Anne vẫn tự ái nên từ chối tha thứ.
Chặng cuối: Học viện Queen’s và trở về nhà
Học viện Queen’s. Anne học rất chăm chỉ để thi tuyển và đạt điểm cao. Cô được nhận vào trường Queen’s cùng một nhóm bạn. Tại đây, cô nỗ lực học tập và giành học bổng đủ tiền học đại học; Gilbert đạt huy chương cao nhất, dù hai người vẫn chưa làm hòa.
Matthew qua đời. Ở nhà, Matthew bị yếu tim, nhận tin ngân hàng nơi ông và Marilla gửi tiền bị phá sản. Bị sốc, ông lên cơn đau tim rồi qua đời. Anne và Marilla đau lòng, Anne bị tổn thương sâu sắc. Trong khoảng lặng sau đó, Marilla thừa nhận mình đã nghiêm khắc và cứng rắn với Anne, nhưng nói rằng bà yêu cô như thể cô là con ruột của mình.
Kế hoạch thay đổi. Thị lực của Marilla đang kém dần, bà có thể phải bán Green Gables. Anne được trao học bổng đại học nhưng quyết định từ bỏ. Cô sẽ ở nhà dạy tại trường Avonlea và giúp Marilla giữ trang trại. Anne nói mình có kế hoạch riêng, trang trại và gia đình quan trọng hơn. Trong một hành động rộng lượng cuối cùng, Gilbert từ bỏ công việc dạy học ở Avonlea—vị trí cậu vừa được mời—để Anne có thể ở lại. Anne cảm ơn cậu và cuối cùng hai người trở thành bạn. Câu chuyện kết thúc khi Anne hướng đến tương lai bình dị nhưng đầy hy vọng tại Avonlea.
Những khoảnh khắc đáng chú ý khác
Đặt tên cho mọi thứ. Anne đặt tên mới cho những nơi vốn bình thường: con đường có hoa anh đào thành Con đường Hoa Trắng Diễm Lệ (White Way of Delight), cái ao thành Hồ Nước Lấp Lánh (Lake of Shining Waters), khoảnh rừng linh sam tối thành Khu Rừng Ma Ám (Haunted Wood) và nhiều nơi khác. Những cái tên khiến vùng quê như được phù phép, cho thấy cách cô nhìn thế giới. Đến cuối sách, người dân Avonlea cũng dùng tên Anne đặt cho các địa điểm ấy.
Cây trâm thất lạc. Cây trâm thạch anh tím của Marilla biến mất và bà tin Anne lấy nó. Anne được dặn rằng không được đi dã ngoại nếu không nói thật; cô bịa chuyện mình mượn cây trâm rồi làm mất, khiến Marilla tức giận và gửi cô về phòng. Sau đó Marilla tìm thấy cây trâm mắc trong chiếc khăn choàng của chính mình, nhận ra mình đối xử bất công với Anne. Bà xin lỗi; cảnh này cho thấy cả hai đã học được nhiều điều về lòng tin.
Nhầm hương liệu. Khi vợ mục sư được mời đến uống trà, Anne làm bánh. Cô vô tình lấy nhầm chai dầu xoa bóp dùng giảm đau thay cho hương liệu, khiến bánh có mùi vị kinh khủng. Cảnh này đầy bối rối; vợ mục sư tốt bụng cố ăn bánh cho đến khi không thể ăn thêm. Bà an ủi Anne, người thất vọng nhưng cũng tự kể tai nạn của mình đầy hóm hỉnh.
Nhuộm tóc. Một người bán hàng rong bán cho Anne chai thuốc nhuộm được quảng cáo sẽ biến mái tóc đỏ thành đen. Cô háo hức dùng thử, kết quả tóc thành xanh lá. Marilla phải cắt ngắn tóc. Anne đau khổ nhưng bắt đầu xem đó là bài học về thói phù phiếm. Cô chấp nhận hậu quả với tính kịch tính vốn có trong mọi chuyện.
Những câu chuyện của Anne. Anne cùng các bạn ở trường lập câu lạc bộ viết truyện, tạo ra những câu chuyện lãng mạn, kịch tính đầy cái chết và những quý cô gặp nạn. Sau này Anne nhận ra mình viết tốt hơn khi nhìn vào cảnh vật đời thực xung quanh. Đó là gợi ý nhỏ rằng cô sẽ trở thành nhà văn.
Marilla và Anne. Marilla không phải người dễ nói ra cảm xúc, nhưng độc giả nhìn thấy tình yêu của bà trong những việc nhỏ: may váy mới cho Anne, mắng cô vì ra ngoài mưa, rồi cuối cùng nói trong cuộc trò chuyện rằng bà yêu Anne như con gái ruột. Cuốn sách tạo những khoảnh khắc ấm áp nhất bằng những lời giản dị nhất.
Ai là ai
- Anne Shirley: nhân vật chính, cô bé mồ côi tóc đỏ với trí tưởng tượng vô tận, dễ nổi giận và cũng dễ tha thứ.
- Matthew Cuthbert: nông dân nhút nhát, hiền lành, yêu Anne từ ngày đầu tiên.
- Marilla Cuthbert: em gái ông, nghiêm khắc, thực tế và âm thầm giàu tình cảm.
- Diana Barry: bạn tri kỷ của Anne, ngọt ngào và trung thành.
- Gilbert Blythe: bạn học kiêm đối thủ của Anne, thông minh, tử tế và kiên trì.
- Bà Rachel Lynde: hàng xóm hay tò mò nhưng tốt bụng.
- Cô Stacy: giáo viên truyền cảm hứng cho Anne.
- Bà Barry: mẹ Diana, nghiêm khắc và khó tha thứ.
- Josie Pye: bạn học thường đối xử không tử tế với Anne.
- Ruby Gillis: một bạn học khác, cũng là bạn của Anne.
- Bà Spencer: người đưa Anne từ trại trẻ mồ côi đến Green Gables.
Giải thích những cảnh then chốt
Ga tàu. Cuộc gặp Matthew và Anne là cảnh đầu tiên, quan trọng nhất của câu chuyện. Nó cho thấy điểm tốt nhất ở cả hai: lòng tốt của Matthew và sự lạc quan không gì ngăn được của Anne.
Anne và bà Lynde. Cơn bùng nổ và lời xin lỗi của Anne gây cười, nhưng cũng cho thấy sự chân thật và cách cô biến mọi thứ thành kịch tính. Cô không cố tỏ ra tốt đẹp; cô thật lòng với cảm xúc của mình.
Rượu nho lý chua. Sự nhầm lẫn hài hước nhưng cũng cho thấy người lớn nghiêm khắc ra sao và một lỗi vô ý dễ bị hiểu lầm thế nào. Anne cứu Minnie May để chứng minh bản thân.
Chiếc bảng và biệt danh “Carrots” (Tóc Cà Rốt). Đây là khởi đầu câu chuyện giữa Anne và Gilbert. Cảnh cho thấy Anne quan tâm đến ngoại hình thế nào và một lời đùa có thể khiến người khác tổn thương sâu sắc ra sao.
Nàng thiếu nữ Shalott. Cảnh vừa hài vừa thật sự nguy hiểm. Nó cho thấy trí tưởng tượng của Anne có thể khiến cô gặp rắc rối, đồng thời là lần đầu Gilbert thể hiện cậu quan tâm cô đến nhường nào.
Matthew qua đời. Câu chuyện chuyển từ hài hước sang buồn bã. Mất mát cho thấy nhà Cuthbert đã trở nên quan trọng với nhau và với Anne ra sao. Đây là cảnh lặng lẽ, cảm động.
Bối cảnh
Tác giả Lucy Maud Montgomery lớn lên trên đảo Hoàng tử Edward và dựa vào ký ức về trang trại, bờ biển và vườn cây ăn trái khi viết cuốn sách. Avonlea là địa danh hư cấu, nhưng những con đường đất đỏ, cây táo và ao hồ dựa trên nơi có thật. Đó là một lý do miêu tả trong sách giàu trìu mến: tác giả hiểu sâu sắc cảnh vật. Độc giả không cần biết gì về Canada vẫn có thể thích truyện, nhưng tưởng tượng hòn đảo khi đọc sẽ làm trải nghiệm phong phú hơn.
Vì sao tác phẩm vẫn có ý nghĩa
Anne tóc đỏ dưới Chái nhà xanh là một trong những sách thiếu nhi được yêu mến nhất thế giới. Anne trở thành hình mẫu cô gái giàu trí tưởng tượng, mạnh mẽ, không xấu hổ vì cảm xúc của mình. Sách được dịch ra hàng chục ngôn ngữ và chuyển thể cho sân khấu, truyền hình, điện ảnh. Tác phẩm đặc biệt được yêu thích ở Canada; đảo Hoàng tử Edward vẫn đón du khách muốn đến xem bối cảnh. Đây cũng là câu chuyện về gia đình tự tìm thấy nhau: Anne vốn không có nhà, đã xây dựng một mái ấm, Matthew và Marilla cũng vậy.
Những điều cần chú ý khi đọc
- Đặt tên. Anne đổi tên địa điểm, cây cối và cả chính mình để khiến chúng đẹp hơn. Hãy để ý cô đổi điều gì và vì sao.
- Người lớn. Marilla, Matthew và bà Lynde là những kiểu người lớn khác nhau, ai cũng giúp Anne trưởng thành. Hãy xem mỗi người ảnh hưởng đến cô ra sao.
- Nóng nảy và xin lỗi. Anne thường gặp rắc rối vì tính nóng; mỗi lần cô đều phải tìm cách sửa chữa.
- Hài hước và buồn bã. Câu chuyện vui cho đến khi không còn vui; Montgomery chuyển từ sắc thái này sang sắc thái kia rất khéo léo.
- Điều Anne từ bỏ. Cuối truyện, cô lựa chọn điều phải trả giá. Hãy nghĩ xem đó là thất bại hay chiến thắng.
Câu hỏi để suy ngẫm
- Vì sao Marilla đổi ý và giữ Anne lại?
- Vì sao Anne giữ mối giận với Gilbert lâu như vậy, và điều gì cuối cùng khiến cô đổi ý?
- Lựa chọn của Anne ở cuối truyện có đúng không? Nếu ở vị trí cô, bạn sẽ làm gì?
- Cuốn sách nói gì về tầm quan trọng của trí tưởng tượng?
- Matthew và Marilla thể hiện tình yêu theo những cách khác nhau ra sao?
Nếu bạn thích Anne tóc đỏ dưới Chái nhà xanh
Hãy thử Anne of Avonlea, phần tiếp theo; Little Women về một cô gái sôi nổi khác và gia đình cô; The Secret Garden kể về một đứa trẻ học cách yêu mái nhà; hoặc Heidi về cô bé làm thay đổi một gia đình nghiêm khắc.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.