Lời cầu nguyện cho Owen Meany
Tên gốc: A Prayer for Owen Meany
Nhìn lại tuổi thơ ở New Hampshire, John Wheelwright kể về người bạn thân nhất của mình, Owen Meany, một cậu bé tí hon có giọng nói kỳ lạ, tin rằng mình là công cụ của Thượng Đế, và đức tin của cậu định hình cuộc đời của cả hai.
Giới thiệu
Lời cầu nguyện cho Owen Meany là tiểu thuyết của John Irving, xuất bản năm 1989. Người kể chuyện là John Wheelwright, đang sống ở Toronto vào thập niên 1980, làm giáo viên xa xứ, và nhớ lại tuổi thơ lớn lên ở thị trấn hư cấu Gravesend, New Hampshire, trong những năm 1950 và 1960. Owen, bạn của anh, là một cậu bé rất nhỏ với giọng nói cao, khàn khàn, luôn được viết bằng chữ in hoa toàn bộ, và dần tin chắc rằng mình đã được chọn cho một sứ mệnh đặc biệt. Cuốn sách pha trộn hài kịch, bi kịch, châm biếm chính trị và những truy vấn về tôn giáo, và một phần được lấy cảm hứng từ The Tin Drum của Günter Grass. Đây là một trong những tiểu thuyết được yêu thích nhất của Irving.
Nhân vật chính
- John Wheelwright: người kể chuyện, lớn lên mà không biết cha mình là ai.
- Owen Meany: bạn thân nhất của John, người nhỏ bé nhưng ý chí khổng lồ, với một giọng nói không bao giờ thay đổi.
- Tabitha Wheelwright: mẹ của John, qua đời khi bị một quả bóng chày đập trúng.
- Harriet Wheelwright: bà ngoại đáng gờm của John.
- Hester Eastman: chị (hoặc em) họ của John, một cô gái ngổ ngáo, về sau trở thành ca sĩ nhạc rock.
- Mục sư Merrill và Dan Needham: vị mục sư của nhà thờ và thầy giáo dạy kịch, hai người cố vấn.
- Ông bà Meany: cha mẹ im lặng và kỳ quặc của Owen.
Tóm tắt đầy đủ
Quả bóng của Owen
John và Owen là bạn thân ở Gravesend, và tình bạn của họ được gắn kết vào một mùa hè năm 1953 khi họ chơi trong một trận của giải bóng chày thiếu niên (Little League). Owen, cầu thủ nhỏ nhất, được cho đứng đánh bóng vì cậu có mắt nhìn tốt và không bao giờ vung gậy. Nhưng trong một trận, cậu đánh trúng bóng, và quả bóng đập vào đầu mẹ của John, bà Tabby, khiến bà chết. Owen bàng hoàng, và tin rằng bàn tay mình là công cụ của Thượng Đế. John mất mẹ. Anh không biết cha mình là ai, và rất lâu sau mới biết đó là Mục sư Lewis Merrill.
Lớn lên cùng nhau
Owen nhỏ bé và nói bằng một giọng kỳ lạ, nhưng có một sự tự tin lạ lùng. Cậu học rất giỏi, và viết các bài xã luận trên báo của trường, đôi khi khiến cậu gặp rắc rối. Cậu và John dành thời gian ở nhà Wheelwright, nơi bà Harriet, một bà cụ dữ dằn, cai quản, và nơi niềm tin của Owen vào định mệnh của mình lớn dần. Cậu cũng cắt bỏ móng vuốt của một con ta-tu (armadillo) nhồi bông mà hai cậu bé được tặng, một hành động mà cậu nói cho thấy mình là công cụ của Thượng Đế, và nó trở thành một thứ thánh tích của nỗi mất mát.
Vở kịch Giáng sinh
Vào dịp Giáng sinh, Owen được chọn đóng vai Chúa Hài Đồng trong vở kịch Giáng sinh ở nhà thờ, vì vóc người nhỏ bé. Về sau, Owen đóng vai Hồn ma Giáng sinh Tương lai (Ghost of Christmas Yet to Come) trong một vở diễn A Christmas Carol, trong đó cậu tin chắc rằng mình thấy tên mình và ngày mình chết trên bia mộ của Scrooge. Thị kiến này khiến cậu tin rằng mình biết khi nào mình sẽ chết.
Chính trị và chiến tranh
Khi thập niên 1960 trôi qua, Owen và John vào một trường nội trú dự bị đại học ở New Hampshire rồi lên đại học. Owen, người sùng đạo và đầy nhiệt huyết, ngày càng phản đối chiến tranh Việt Nam, dù cậu tin rằng mình phải nhập ngũ. John, người đủ điều kiện bị gọi nhập ngũ, thấy đức tin của bạn vừa truyền cảm hứng vừa ám ảnh. Owen suy ngẫm về vai trò của mình và về số phận của những người quanh mình, và trong một tình tiết nổi tiếng, cậu cắt ngón tay bóp cò của John để bạn mình không bị gọi nhập ngũ.
Giấc mơ
Owen có một giấc mơ lặp đi lặp lại, trong đó cậu cứu một nhóm trẻ em nhưng bị thương nặng đến chết, và cậu tin giấc mơ sẽ thành sự thật vào đúng ngày cậu đã thấy trên bia mộ. Cậu dùng vóc người nhỏ bé và ý chí phi thường để luyện một cú ném bóng rổ đặc biệt, trong đó John nhấc bổng cậu lên và cậu úp bóng vào rổ (dunk), họ lặp lại nhiều lần. Owen được huấn luyện để trở thành sĩ quan quân đội, biết rằng số phận mình đã định, và làm sĩ quan phụ trách thương vong, người hộ tống thi hài những người lính đã hy sinh về quê nhà.
Sân bay
Trong những chương cuối, Owen có mặt ở một sân bay ở Arizona, nơi một nhóm lớn trẻ em Việt Nam vừa đến. Một chàng trai trẻ cầm lựu đạn, là em trai của một người lính đã tử trận, đe dọa các em. Trong một khoảnh khắc kịch tính, John bắt lấy quả lựu đạn và chuyền cho Owen, rồi John nhấc Owen lên, theo đúng kỹ thuật úp rổ mà hai người đã luyện nhiều năm, và Owen đưa quả lựu đạn ra xa lũ trẻ. Vụ nổ làm cậu bị thương nặng đến chết, nhưng cậu đã cứu được lũ trẻ, và cậu chết, đúng như cậu đã tiên đoán. John hiểu rằng cuộc đời của bạn mình có một ý nghĩa, và rằng chính anh cũng phải tin. Cuốn tiểu thuyết kết thúc bằng lời cầu nguyện của John, một sự bày tỏ đức tin.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Lời cầu nguyện cho Owen Meany được nhiều người coi là một trong những tiểu thuyết hay nhất của John Irving, và được nhiều độc giả ngưỡng mộ vì sự kết hợp giữa hài hước và nỗi buồn. Trong một số danh sách, sách được xếp trong những tiểu thuyết hay nhất thế kỷ hai mươi, và có những độc giả tận tụy thường xuyên đọc lại. Bộ phim Simon Birch năm 1998, dựa lỏng lẻo vào phần đầu của tiểu thuyết, đã đưa câu chuyện đến với nhiều khán giả hơn, dù Irving yêu cầu không dùng nhan đề sách của ông vì bộ phim đi chệch khỏi nguyên tác.
Tiểu thuyết cũng đáng chú ý ở cách xử lý đức tin, không bị chế giễu cũng không bị rao giảng. Sự chắc chắn của Owen và sự hoài nghi của John cho người đọc một cách để suy nghĩ về niềm tin, mục đích sống và số phận.
Những ý chính
- Đức tin có thể định hình một cuộc đời. Niềm tin mang lại cho Owen lòng can đảm.
- Tình bạn có thể kéo dài cả đời. John không bao giờ quên Owen.
- Những người nhỏ bé có thể làm nên việc lớn. Owen tí hon nhưng đầy sức mạnh.
- Nỗi đau mất mát và sự tình cờ là một phần của cuộc sống. Tai nạn thay đổi tất cả.
- Hoài nghi và niềm tin có thể cùng tồn tại. John vẫn không chắc chắn, nhưng xúc động.
Bài học có thể rút ra
Tiểu thuyết mời ta suy nghĩ xem cuộc đời mình có mục đích hay không, và ta có thể khám phá nó bằng cách nào. Sự chắc chắn của Owen có thể truyền cảm hứng, ngay cả khi ta không chia sẻ niềm tin của cậu, và nó đòi hỏi ta cân nhắc xem mình sẵn sàng làm gì vì những điều mình tin.
Sách cũng cho thấy một tình bạn sâu sắc có thể định hình con người ta ra sao. Cuộc đời John được tạo nên bởi mối gắn bó với Owen, và cuốn sách nhắc rằng những người khác biệt, kỳ quặc hay nhỏ bé có thể là những người quan trọng nhất trong đời ta.
Cuối cùng, sách dạy rằng nỗi đau mất mát có thể được mang theo cùng tình yêu thương, và những câu chuyện, như câu chuyện của John, là một cách để tưởng nhớ những người ta đã mất.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy tiểu thuyết quá dài và lặp lại, với nhiều đoạn lan man và quá nhiều sự trùng hợp. Những người khác thấy giọng của Owen, viết bằng chữ in hoa, gây mệt mỏi, hoặc nhân vật gần như thánh thiện của cậu thiếu thực tế. Việc dùng dày đặc các biểu tượng, như con ta-tu, cú úp rổ và vở kịch Giáng sinh, có thể có vẻ gượng ép.
Những người khác cho rằng các chủ đề tôn giáo, đặc biệt là ý tưởng Owen là một hình tượng giống Chúa Kitô, quá gọn gàng, và rằng bình luận chính trị, nhất là về chiến tranh Việt Nam, đôi khi nặng tay. Dù vậy, nhiều độc giả vẫn yêu thích nó sâu sắc.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với thanh thiếu niên đã trưởng thành và người lớn. Sách dài, pha trộn hài hước và bi kịch, với một đoạn kết bạo lực và các chủ đề về đức tin. Những độc giả thích tiểu thuyết giàu chất liệu, đề cao nhân vật sẽ thấy đây là cuốn sách rất đáng đọc.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Bắt trẻ đồng xanh
J. D. Salinger
Sau khi bị đuổi khỏi trường nội trú, một cậu bé mười sáu tuổi cô đơn, hay mỉa mai lang thang khắp thành phố New York trong ba ngày, vật lộn với nỗi đau mất mát, sự giả tạo và ý nghĩ đáng sợ về việc lớn lên.
📜 Kinh điểnHồn ma đêm Giáng sinh
Charles Dickens
Vào đêm Giáng sinh, một ông già lạnh lùng, keo kiệt được hồn ma của người bạn làm ăn đã mất cùng ba vị thần linh đến thăm, các vị cho ông thấy quá khứ, hiện tại và tương lai của mình, và đến sáng ông đã biến thành một người rộng lượng, vui vẻ.
📜 Kinh điểnNgười đua diều
Khaled Hosseini
Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMắt nào xanh nhất
Toni Morrison
Ở bang Ohio những năm 1940, một bé gái da đen nghèo tên Pecola Breedlove, tin rằng mình xấu xí, cầu xin được có đôi mắt xanh, và việc cộng đồng không bảo vệ em dẫn đến bi kịch.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiBài ca Solomon
Toni Morrison
Macon "Milkman" Dead, một chàng trai tự cao tự đại từ bang Michigan, đi về miền Nam tìm một kho báu của gia đình, nhưng thay vào đó tìm thấy lịch sử gia đình mình, và học được cách chịu trách nhiệm và biết bay.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiNgười yêu dấu
Toni Morrison
Một người phụ nữ từng là nô lệ, sống ở Ohio sau Nội chiến, bị ám bởi hồn ma của đứa con gái mà bà đã giết để cứu nó khỏi kiếp nô lệ, và bởi những ký ức đau đớn bà cố chôn đi.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.