Chiếc rìu
Tên gốc: Hatchet
Sau một vụ rơi máy bay bỏ lại cậu một mình giữa vùng hoang dã Canada chỉ với một chiếc rìu nhỏ, một cậu bé mười ba tuổi phải học cách sống sót, và lớn lên từ một đứa trẻ thành phố hay sợ hãi thành một chàng trai kiên nhẫn và biết xoay xở.
Giới thiệu
Brian Robeson, mười ba tuổi, đang bay trên một chiếc máy bay nhỏ đến thăm bố ở các mỏ dầu phía bắc Canada. Bố mẹ cậu mới ly hôn, và Brian mang trong lòng một bí mật đau đớn: cậu đã nhìn thấy mẹ mình đi với một người đàn ông khác. Trên những cánh rừng bất tận, viên phi công lên cơn đau tim và chết. Brian tìm cách cho máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống một cái hồ rồi bơi vào bờ, một mình giữa vùng hoang dã, không có gì ngoài bộ quần áo đang mặc và chiếc rìu nhỏ mẹ cậu đã tặng. Gary Paulsen, người dựa vào những trải nghiệm của chính mình ngoài thiên nhiên, kể một câu chuyện sinh tồn hấp dẫn và chân thực. Chiếc rìu là một trong những cuốn sách phiêu lưu được độc giả trẻ ưa thích nhất ở Bắc Mỹ.
Nhân vật chính
- Brian Robeson: cậu bé mười ba tuổi đến từ New York, bị bỏ lại giữa vùng hoang dã.
- Viên phi công: một người thân thiện, lên cơn đau tim trong chuyến bay.
- Mẹ của Brian: người đã tặng cậu chiếc rìu, và bí mật của bà làm cậu day dứt.
- Bố của Brian: sống ở các mỏ dầu Canada.
Tóm tắt đầy đủ
Vụ rơi máy bay
Brian là hành khách duy nhất trên một chiếc máy bay nhỏ một động cơ. Viên phi công cho cậu cầm lái trong chốc lát. Rồi ông bị một cơn đau dữ dội ập đến và chết vì đau tim. Brian hoảng sợ. Cậu cố gọi cầu cứu qua radio nhưng mất liên lạc. Khi máy bay hết nhiên liệu, cậu lái nó hạ xuống một cái hồ. Máy bay đâm xuống nước, và Brian vật lộn thoát ra rồi bơi vào bờ, bị thương và kiệt sức.
Một mình
Brian tỉnh dậy, người đầy vết muỗi đốt, đau nhức và đói. Cậu cứ nhớ mãi đến “Bí mật” (the Secret): cậu từng thấy mẹ hôn một người đàn ông không phải bố cậu, và chuyện đó dẫn đến cuộc ly hôn. Giờ đây cậu phải nghĩ đến chuyện sống còn. Cậu nhớ lại một thầy giáo từng nói rằng điều quan trọng nhất khi sinh tồn là giữ tinh thần lạc quan, và rằng chính bản thân mình là tài sản quý giá nhất.
Cậu dựng một chỗ trú dưới một mỏm đá nhô ra gần hồ. Đói cồn cào, cậu tìm được một loại quả mọng mà cậu gọi là “anh đào đau bụng” (gut cherries), ăn nhiều quá thì làm cậu bị ốm. Rồi cậu tìm thấy những quả mâm xôi, và suýt đụng phải một con gấu, nhưng con gấu bỏ đi và để cậu yên.
Lửa
Một đêm nọ, một con nhím lang thang vào chỗ trú của cậu. Brian ném chiếc rìu vào nó trong bóng tối, và chiếc rìu đập vào vách đá, tóe ra những tia lửa. Điều đó gợi cho cậu một ý. Sau nhiều lần thất bại, bằng những dải vỏ cây bạch dương mỏng, cuối cùng cậu cũng nhóm được lửa. Lửa thay đổi mọi thứ: nó mang lại hơi ấm, xua muỗi và thú dữ, và khiến cậu cảm thấy như có một người bạn.
Học cách sống nơi hoang dã
Brian học được tính kiên nhẫn và sự quan sát. Cậu phát hiện những quả trứng rùa chôn trong cát và ăn sống. Cậu làm một cây giáo, rồi một cây cung và những mũi tên để bắt cá, và học được rằng nước làm lệch ánh sáng nên phải nhắm thấp hơn con cá. Về sau, cậu học cách săn “chim ngốc” (fool birds), một loại gà gô. Mỗi thành công khiến cậu tự tin hơn.
Một hôm, một chiếc máy bay tìm kiếm bay qua nhưng không nhìn thấy cậu và bay đi mất. Brian rơi vào tuyệt vọng và tìm cách làm đau chính mình. Khi hồi phục, cậu cảm thấy như một con người mới, quyết tâm không bao giờ bỏ cuộc nữa.
Những tai họa
Cuộc sống nơi hoang dã của Brian đầy hiểm nguy. Một con nai sừng tấm tấn công cậu ở hồ, và ngay đêm đó một cơn lốc xoáy ập tới, phá nát chỗ trú và làm tung tóe đồ đạc của cậu. Nhưng cơn bão cũng làm chiếc máy bay xê dịch, khiến phần đuôi của nó nhô lên khỏi mặt nước. Brian nhận ra trong máy bay có thể có một túi đồ sinh tồn.
Túi đồ sinh tồn
Brian đóng một chiếc bè và chèo ra chỗ máy bay. Làm việc nhiều giờ liền, cậu dùng rìu khoét đường vào phần đuôi và làm rơi chiếc rìu xuống nước, nhưng đã lặn xuống tìm lại được. Bên trong, cậu tìm thấy túi đồ sinh tồn. Nó có thức ăn, túi ngủ, dụng cụ nấu ăn, một khẩu súng trường và một máy phát tín hiệu khẩn cấp. Tối đó, cậu nấu một bữa ăn đàng hoàng và cảm thấy gần như lạ lẫm khi có được những tiện nghi như vậy.
Được cứu
Không biết máy phát tín hiệu hoạt động thế nào, Brian bật công tắc rồi để nó chạy. Chỉ vài giờ sau, một phi công chuyên bay vào vùng hẻo lánh hạ cánh xuống hồ, vì đã nhận được tín hiệu. Brian đã sống sót năm mươi bốn ngày một mình giữa vùng hoang dã. Trong phần kết, ta biết rằng trải nghiệm đó đã thay đổi cậu mãi mãi: cậu trở nên chín chắn và quan sát tinh tế hơn. Cậu không bao giờ kể với bố về Bí mật, và bố mẹ cậu không quay lại với nhau.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Chiếc rìu giành giải danh dự Newbery (Newbery Honor) năm 1988 và trở thành một trong những câu chuyện sinh tồn được độc giả trẻ đọc nhiều nhất, đặc biệt ở các trường học Mỹ. Paulsen, người từng sống và làm việc nơi hoang dã, khiến những trải nghiệm của Brian trở nên chân thực và thực tế, từ việc nhóm lửa đến bắt cá.
Cuốn sách đã truyền cảm hứng cho bốn tiểu thuyết khác về Brian, một phần vì độc giả viết thư hỏi Paulsen rằng điều gì sẽ xảy ra nếu Brian không được cứu sớm như vậy. Sách thường được dùng trong lớp học để thảo luận về sự bền bỉ, thiên nhiên và giải quyết vấn đề, và đã giúp nhiều bạn đọc nhỏ tuổi, nhất là những bạn vốn ngại đọc sách, yêu sách.
Những ý chính
- Kiên nhẫn và quan sát là kỹ năng sinh tồn. Brian thành công nhờ quan sát và học hỏi từ thiên nhiên.
- Sai lầm là một phần của việc học. Mỗi lần thất bại dạy cậu một điều mới.
- Hy vọng giữ ta sống. Sau khoảnh khắc tồi tệ nhất, Brian quyết định không bao giờ bỏ cuộc.
- Công cụ đơn giản cũng có thể rất đắc lực. Một chiếc rìu mang lại cho cậu lửa, chỗ trú và thức ăn.
- Gian khổ có thể thay đổi ta. Brian trở về nhà mạnh mẽ và chín chắn hơn.
Bài học có thể rút ra
Câu chuyện của Brian dạy rằng ta có thể chịu đựng được nhiều hơn mình tưởng. Khi đối mặt với một thử thách lớn, chia nó thành những bước nhỏ, như tìm chỗ trú, rồi tìm thức ăn, rồi nhóm lửa, giúp ta xoay xở được.
Câu chuyện cũng cho thấy giá trị của việc giữ bình tĩnh. Hoảng loạn làm vấn đề của Brian tệ hơn, còn sự kiên nhẫn và suy nghĩ rõ ràng giúp cậu giải quyết chúng. Khi cảm thấy choáng ngợp, hít một hơi thật sâu và suy nghĩ thấu đáo có thể tạo nên khác biệt lớn.
Cuối cùng, cuốn sách nhắc ta biết trân trọng những tiện nghi hằng ngày. Sau nhiều tuần cô độc, một bữa ăn đơn giản trở thành điều kỳ diệu. Để ý đến những gì mình đã có có thể mang lại lòng biết ơn và sự mãn nguyện.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy cuốn sách chậm ở vài chỗ, vì phần lớn miêu tả suy nghĩ và những việc nhỏ của Brian chứ không phải hành động kịch tính. Một vài chuyên gia sinh tồn chỉ ra rằng một số chi tiết bị đơn giản hóa hoặc không thực tế, và Paulsen đã giải đáp một số thắc mắc trong các cuốn sau.
Tuyến truyện phụ về chuyện ngoại tình của mẹ Brian và cuộc ly hôn khiến một số độc giả nhỏ tuổi thấy nặng nề hoặc khó hiểu. Khoảnh khắc ngắn khi Brian tìm cách làm đau chính mình cũng có thể cần trao đổi với người lớn. Dù vậy, hầu hết độc giả đều thấy đây là một câu chuyện hồi hộp và đầy cảm hứng.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này lý tưởng cho độc giả khoảng 10 đến 14 tuổi, nhất là những bạn thích phiêu lưu, thiên nhiên và truyện sinh tồn. Những bạn ngại đọc sách thường thấy nó cuốn hút. Sách cũng phù hợp để thảo luận trong lớp về tinh thần kiên cường (resilience) và cách giải quyết vấn đề.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Đảo cá heo xanh
Scott O'Dell
Sau khi dân làng rời hòn đảo và bỏ lại cô, một cô bé người Mỹ bản địa tên Karana sống sót một mình suốt nhiều năm, học cách săn bắt, xây dựng và kết bạn với các con vật.
🧸 Sách thiếu nhiRobinson Crusoe
Daniel Defoe
Sau một vụ đắm tàu, một thủy thủ người Anh tên Robinson Crusoe sống sót hai mươi tám năm trên một hòn đảo xa xôi, xây dựng cuộc sống bằng tài khéo và đức tin của chính mình, và cuối cùng kết bạn với một người mà anh đặt tên là Friday (Thứ Sáu).
📜 Kinh điểnTiếng gọi nơi hoang dã
Jack London
Buck, một chú chó to lớn được nuông chiều, bị bắt cóc khỏi ngôi nhà êm ấm ở California và bị bán sang vùng Yukon băng giá đang cơn sốt vàng để làm chó kéo xe trượt tuyết; ở đó chú học cách sống sót và cuối cùng đáp lại tiếng gọi của hoang dã.
📜 Kinh điểnNơi dương xỉ đỏ mọc
Wilson Rawls
Một cậu bé nghèo ở vùng núi Ozark thuộc bang Oklahoma làm việc suốt hai năm để mua hai chú chó con thuộc giống chó săn gấu mèo lông đỏ (redbone coonhound), và cả ba gắn bó không rời cho đến một kết thúc bi thương.
🧸 Sách thiếu nhiCharlotte và Wilbur
E. B. White
Chú lợn Wilbur cô đơn biết rằng mình sắp bị giết thịt, và người bạn thông minh của chú, nhện Charlotte, nghĩ ra một kế hoạch tuyệt vời để cứu mạng chú.
🧸 Sách thiếu nhiHarry Potter và Hòn đá Phù thủy
J. K. Rowling
Một cậu bé mồ côi, sống không được ai thương yêu, phát hiện ra vào sinh nhật lần thứ mười một rằng mình là một phù thủy nổi tiếng, và trong năm học đầu tiên tại ngôi trường phép thuật, cậu có được những người bạn thật sự và đối mặt với tên phù thủy hắc ám đã giết cha mẹ cậu.
🧸 Sách thiếu nhiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.