Người vô hình

Tên gốc: Invisible Man

Từ 16 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnvăn học người Mỹ gốc Phichâm biếm xã hộiCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung phân biệt chủng tộc và những lời lăng mạ chủng tộc; bạo lực và một cuộc bạo loạn; một màn đánh nhau nhục nhã mang tính nghi thức; một cuộc quan hệ tình dục bị dùng để thao túng
Tìm mua sách ↓

Một thanh niên da đen không có tên rời miền Nam đến Harlem và lần lượt khoác lên mình hết danh tính giả này đến danh tính giả khác, cho đến khi nhận ra mình vô hình trong mắt một xã hội chỉ nhìn thấy điều nó mong đợi, và anh rút xuống lòng đất để viết lại câu chuyện của mình.

Giới thiệu

Người vô hình là tiểu thuyết của Ralph Ellison, xuất bản năm 1952, và đoạt Giải Sách Quốc gia (National Book Award) năm 1953. Truyện do một người đàn ông không bao giờ được gọi tên kể lại, từ một căn phòng ẩn dưới tầng hầm được thắp sáng bằng 1.369 bóng đèn. Anh nói rằng mình vô hình, không phải vì một sự thật nào về cơ thể, mà vì người ta không chịu nhìn thấy anh. Cuốn sách đưa người đọc qua một trường đại học ở miền Nam, một nhà máy sơn ở New York, những con phố Harlem và một tổ chức chính trị mang tên Brotherhood (Hội Anh Em). Nó kết hợp chủ nghĩa hiện thực, châm biếm và những cảnh siêu thực, và là một khám phá mạnh mẽ về chủng tộc, bản sắc và quyền lực ở nước Mỹ.

Nhân vật chính

  • Người kể chuyện: một chàng trai thông minh, đầy tham vọng và ngây thơ, muốn thành công.
  • Tiến sĩ Bledsoe: hiệu trưởng trường đại học dành cho người da đen mà người kể chuyện theo học, quyền lực và lừa lọc.
  • Ông Norton: một người da trắng giàu có, thành viên hội đồng quản trị của trường.
  • Brother Jack: người đứng đầu đầy sức lôi cuốn của Hội Anh Em.
  • Ras the Exhorter (Ras người hô hào): một nhà dân tộc chủ nghĩa da đen, giận dữ và hùng biện.
  • Tod Clifton: một thành viên trẻ của Hội Anh Em rời bỏ nhóm.
  • Rinehart: một nhân vật biến hóa, sống nhiều cuộc đời ở Harlem.
  • Mary Rambo: một bà chủ nhà trọ tốt bụng ở Harlem, người giúp đỡ người kể chuyện.

Tóm tắt đầy đủ

Trận đấu loạn đả bịt mắt (Battle Royal)

Người kể chuyện bắt đầu bằng câu chuyện về ông nội mình, một cựu nô lệ, người trên giường bệnh đã dặn cả nhà cứ giữ vẻ ngoài biết vâng lời, để “thắng chúng bằng những tiếng vâng”. Người kể chuyện, một học sinh giỏi, được mời đọc bài diễn văn tốt nghiệp trước một buổi họp mặt của những người đàn ông da trắng có máu mặt trong thị trấn. Trước khi anh phát biểu, các chàng trai bị bắt phải đánh nhau bịt mắt trong một sàn quyền anh, rồi phải tranh nhau nhặt tiền xu trên một tấm thảm có điện. Dù bị làm nhục như vậy, người kể chuyện vẫn đọc bài diễn văn và được thưởng một suất học bổng vào một trường đại học dành cho người da đen.

Trường đại học

Ở trường, người kể chuyện được giao lái xe cho một thành viên hội đồng quản trị da trắng là ông Norton. Norton yêu cầu được chở ra ngoài khuôn viên trường, và người kể chuyện đưa ông đến túp lều của một nông dân nghèo, Jim Trueblood, người kể một câu chuyện gây sốc về loạn luân. Norton bị chấn động và ngất đi, và người kể chuyện đưa ông đến một quán bar đầy cựu binh, nơi ông bị xô đẩy thô bạo. Vì chuyện này, tiến sĩ Bledsoe đuổi người kể chuyện, nói rằng anh đã cho người da trắng thấy mặt trái của cuộc sống người da đen. Bledsoe đưa anh những lá thư giới thiệu niêm phong, nhưng thực ra những lá thư ấy nhờ người nhận ngăn không cho anh quay lại trường, đẩy anh từ lần tìm việc đầy hy vọng nhưng vô ích này sang lần khác.

Sơn và Harlem

Ở New York, người kể chuyện phát hiện ra mánh khóe ấy và nhận việc ở Liberty Paints, một nhà máy nổi tiếng với loại sơn trắng sáng. Anh bị thương trong một vụ nổ, và tỉnh dậy trong bệnh viện, nơi các bác sĩ điều trị cho anh bằng điện. Anh được Mary Rambo, một người phụ nữ tử tế ở Harlem, đón về nuôi. Một ngày nọ, anh chứng kiến cảnh một cặp vợ chồng già bị đuổi khỏi nhà, và có một bài phát biểu đầy xúc động trước đám đông, thu hút sự chú ý của Brother Jack, người mời anh gia nhập Hội Anh Em.

Hội Anh Em

Hội Anh Em tuyên bố làm việc vì người nghèo và tìm kiếm công lý. Người kể chuyện trở thành một diễn giả, thăng tiến trong tổ chức và thích thú với vai trò người lãnh đạo. Anh được đặt tên mới và được trao một danh tính mới. Anh xung đột với Ras the Exhorter, một nhà dân tộc chủ nghĩa da đen lập luận rằng Hội Anh Em đang lợi dụng người da đen. Người kể chuyện dần nhận ra rằng Hội có chương trình riêng, đó là lợi dụng cộng đồng, và rằng các lãnh đạo coi anh chỉ là một công cụ.

Clifton

Tod Clifton, một thành viên trẻ, rời nhóm vì vỡ mộng, và bắt đầu bán búp bê trên đường phố, những hình nhân nhỏ màu đen đang nhảy múa. Khi một cảnh sát tìm cách ngăn anh lại, Clifton bị bắn chết. Người kể chuyện đọc một bài điếu văn xúc động, nhưng Hội Anh Em không hài lòng, và anh biết rằng họ sẵn sàng hy sinh lợi ích của Harlem cho kế hoạch riêng của mình.

Bạo loạn và xuống lòng đất

Người kể chuyện, cải trang bằng kính đen và một chiếc mũ, bị nhầm với một người tên Rinehart, vừa là người chạy cược số (numbers runner, người thu cá cược bất hợp pháp), vừa là mục sư, vừa là tình nhân, và anh thấy rằng danh tính có thể chỉ là một màn trình diễn. Khi Harlem bùng nổ bạo loạn, anh bị Ras và một đám đông truy đuổi, và anh rơi xuống một miệng cống hở. Dưới lòng đất, anh đốt những giấy tờ trong chiếc cặp, vốn chứa các biểu tượng của những danh tính giả mà anh đã mang. Anh quyết định ở lại bên dưới, suy nghĩ và viết cho đến khi sẵn sàng quay trở lại.

Phần kết

Trong phần kết, người kể chuyện suy ngẫm rằng anh phải trở lại mặt đất, và rằng sự vô hình của anh là vấn đề của mọi người. Anh nói rằng anh vẫn cố nói trên những tần số thấp (lower frequencies), và hỏi liệu có phải mình đang nói thay cho cả người đọc nữa không.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Người vô hình thường được xếp vào hàng những tiểu thuyết Mỹ vĩ đại nhất thế kỷ hai mươi. Nó đã thay đổi cuộc trò chuyện về chủng tộc ở nước Mỹ bằng cách cho thấy phân biệt chủng tộc bóp méo cả những gì được nhìn thấy lẫn những gì không được nhìn thấy, và bằng cách bác bỏ cả sự khuất phục lẫn sự phản kháng đơn giản. Đó là một tiểu thuyết giàu ý tưởng, đồng thời kể một câu chuyện vừa hài hước vừa bi thương.

Ellison, người viết rất ít tác phẩm khác khi còn sống, đã trở thành một nhân vật lớn, và cuốn tiểu thuyết được giảng dạy rộng rãi và có nhiều người noi theo.

Những dòng mở đầu của sách và hình ảnh người đàn ông trong tầng hầm đã trở thành cách nói tắt cho trải nghiệm bị bỏ quên, và nhiều nhà văn Mỹ về sau đã thừa nhận ảnh hưởng của nó đối với cách tiểu thuyết xử lý đề tài chủng tộc và bản sắc.

Những ý chính

  • Vô hình là một hành vi xã hội. Người ta thấy điều họ mong đợi, chứ không thấy con người.
  • Bản sắc không thể do người khác áp đặt. Người kể chuyện phải tự tìm ra bản sắc của mình.
  • Các thể chế có thể phản bội cá nhân. Trường đại học, nhà máy và Hội Anh Em đều lợi dụng anh.
  • Quyền lực nấp sau lòng tốt. Bledsoe và Jack đều giả vờ giúp đỡ.
  • Hiểu chính mình cần thời gian. Người kể chuyện học qua những trải nghiệm đau đớn.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết mời chúng ta nhìn lại cách mình đối xử với người khác, và tự hỏi mình đang nhìn thấy những cá nhân hay những nhóm người. Trải nghiệm của người kể chuyện cho thấy việc bị nhìn như một kiểu người gây tổn thương đến mức nào.

Nó cũng dạy ta cảnh giác với bất kỳ nhóm nào đòi hỏi lòng trung thành tuyệt đối. Hội Anh Em bắt đầu bằng những lời lẽ cao đẹp nhưng cuối cùng lại lợi dụng con người, điều này có thể giúp ta nhận ra khi nào những lý tưởng bị biến thành công cụ.

Cuối cùng, nó khuyến khích chúng ta tự định nghĩa mình, và từ chối những nhãn mác mà người khác đưa ra, ngay cả khi điều đó khó khăn.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình thấy cuốn tiểu thuyết quá mỉa mai hoặc quá xa cách để ủng hộ sự nghiệp dân quyền, và thù địch với cả phe tả da trắng lẫn chủ nghĩa dân tộc da đen. Những người khác chỉ trích cách khắc họa phụ nữ, những người phần lớn chỉ được nhìn qua mắt người kể chuyện, và như những đồ vật. Một số độc giả thấy các chương siêu thực khó hiểu, và cuốn sách dài.

Những nhà văn như Richard Wright, người có cuốn Native Son chọn một hướng tiếp cận khác, thấy không thoải mái với cái nhìn cá nhân hơn của cuốn sách này. Một số người cho rằng phần kết mơ hồ. Dù vậy, vị thế kinh điển của nó vẫn vững chắc.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với độc giả trưởng thành. Nó dài và phức tạp, với những lời lăng mạ chủng tộc, bạo lực và những cảnh làm nhục. Đây là một cột mốc đáng đọc với những ai có thể đón nhận nội dung của nó.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Con của người

Richard Wright

Bigger Thomas, một thanh niên da đen ở Chicago những năm 1930, cảm thấy bị nhốt chặt giữa đói nghèo và phân biệt chủng tộc, vô tình giết một phụ nữ da trắng rồi gây thêm một tội ác nữa; cuốn tiểu thuyết cho thấy một xã hội đã nhào nặn nên anh rồi quay sang kết án anh.

📜 Kinh điển

Lần tới sẽ là lửa

James Baldwin

Qua một bức thư gửi cháu trai và một bài tiểu luận dài hơn về tôn giáo và chủng tộc, James Baldwin nói sự thật về nạn phân biệt chủng tộc với cả người Mỹ da trắng lẫn da đen, và thúc giục họ đối diện với nó bằng tình yêu thương và lòng can đảm trước khi nó phá hủy đất nước.

⚖️ Chính trị & xã hội

Mắt họ đang ngắm Thượng đế

Zora Neale Hurston

Janie Crawford kể cho người bạn thân nhất nghe câu chuyện về ba cuộc hôn nhân của mình, khi cô đi từ một cô gái được dạy phải tìm sự an toàn đến một người phụ nữ tìm thấy tình yêu và tiếng nói của chính mình, ở bang Florida đầu thế kỷ hai mươi.

📜 Kinh điển

Ghi chép dưới hầm

Fyodor Dostoevsky

Một cựu viên chức cay nghiệt, cô độc, sống trong cảnh tồi tàn khép kín như dưới hầm ngầm, viết một lời thú tội đầy giận dữ về lòng ác ý của chính mình, sự khinh bỉ của ông với thế giới và một biến cố nhục nhã trong quá khứ.

🌍 Văn học thế giới

Tự truyện Malcolm X

Malcolm X and Alex Haley

Với sự giúp đỡ của nhà văn Alex Haley, Malcolm X kể lại hành trình của mình: từ một tuổi thơ nhiều xáo trộn và cuộc sống phạm pháp, đến vai trò lãnh đạo trong tổ chức Quốc gia Hồi giáo (Nation of Islam), rồi đến một cách nhìn rộng hơn về chủng tộc và đức tin trước khi qua đời.

👤 Chuyện đời thực

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →