Con của người

Tên gốc: Native Son

Từ 16 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnvăn học người Mỹ gốc Phichủ nghĩa hiện thực xã hộiCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung hai vụ giết người; một vụ cưỡng hiếp; cái chết của một phụ nữ và hậu quả bạo lực kéo theo; phân biệt chủng tộc và những lời lăng mạ chủng tộc; một bản án tử hình
Tìm mua sách ↓

Bigger Thomas, một thanh niên da đen ở Chicago những năm 1930, cảm thấy bị nhốt chặt giữa đói nghèo và phân biệt chủng tộc, vô tình giết một phụ nữ da trắng rồi gây thêm một tội ác nữa; cuốn tiểu thuyết cho thấy một xã hội đã nhào nặn nên anh rồi quay sang kết án anh.

Giới thiệu

Con của người là tiểu thuyết của Richard Wright, xuất bản năm 1940, và là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của một nhà văn da đen được chọn làm sách của tháng bởi Book-of-the-Month Club (một câu lạc bộ sách lớn thời bấy giờ). Truyện diễn ra ở khu South Side của Chicago, trong một khu dân cư đông đúc, bị cô lập của người da đen vào những năm 1930, thời kỳ Đại suy thoái. Wright lấy cảm hứng từ những người đàn ông da đen mà ông quen biết ở Chicago và từ cuộc vật lộn của chính ông với đói nghèo và phân biệt chủng tộc. Cuốn sách theo chân Bigger Thomas qua vài ngày bạo lực, rồi đến phiên tòa xét xử anh. Đây là một câu chuyện khắc nghiệt, mạnh mẽ về việc phân biệt chủng tộc và nỗi sợ có thể sinh ra bạo lực như thế nào, và được xem là một cột mốc của văn học Mỹ.

Nhân vật chính

  • Bigger Thomas: thanh niên da đen hai mươi tuổi, giận dữ, sợ hãi và đầy khát vọng.
  • Ông bà Dalton: cặp vợ chồng da trắng giàu có thuê Bigger làm tài xế, và có quyên tiền cho các hoạt động vì người da đen.
  • Mary Dalton: con gái của họ, một cô gái trẻ nổi loạn.
  • Jan Erlone: bạn trai của Mary, một người cộng sản, cố gắng kết bạn với Bigger.
  • Bessie Mears: bạn gái của Bigger.
  • Boris Max: luật sư người Do Thái theo chủ nghĩa cộng sản, người bào chữa cho Bigger.
  • Buckley: công tố viên của bang, người buộc tội anh.

Tóm tắt đầy đủ

Thế giới của Bigger

Bigger sống cùng mẹ, em trai và em gái trong một căn hộ một phòng ở khu South Side của Chicago. Anh cảm thấy bị bó chặt bởi đói nghèo và bởi những bức tường vô hình ngăn cách người da đen với người da trắng, và trong anh đầy sợ hãi lẫn giận dữ. Anh và đám bạn lên kế hoạch cướp một cửa hàng do người da trắng làm chủ, nhưng Bigger, sợ phải cướp một người da trắng và không muốn thừa nhận điều đó, dùng dao tấn công người bạn Gus để che giấu nỗi sợ, và kế hoạch đổ vỡ. Gia đình thúc giục anh nhận việc lái xe cho nhà Dalton, một gia đình da trắng giàu có chuyên làm từ thiện.

Mẹ Bigger cầu nguyện, em gái Vera may vá, còn cậu em trai Buddy thì ngưỡng mộ anh. Một con chuột chạy qua phòng, Bigger đập chết nó bằng chiếc chảo, rồi dùng xác con chuột dọa em gái cho đến khi cô ngất đi, điều này cho thấy sự pha trộn giữa tàn nhẫn và sợ hãi trong con người anh. Anh cảm thấy mình sống trong một thế giới chẳng cho anh gì ngoài rạp chiếu bóng và đường phố.

Gia đình Dalton

Bigger bắt đầu đi làm, và thấy lo lắng khi ở trong một gia đình da trắng giàu có. Mary Dalton, cô con gái, thân thiện, còn cô và bạn trai là Jan, một người cộng sản, đối xử với anh như người ngang hàng, điều đó khiến anh khó chịu. Họ nhờ anh chở đến một nhà hàng trong khu người da đen và ngồi ăn cùng họ, khiến anh cảm thấy như bị phơi bày trước mọi ánh nhìn. Họ uống rất nhiều, và Bigger lái xe đưa Mary về nhà vì cô say quá, không đi nổi.

Tai nạn

Bigger bế Mary về phòng ngủ. Khi người mẹ mù của Mary bước vào phòng, Bigger, kinh hoàng vì sợ bị bắt gặp ở cạnh một cô gái da trắng rồi bị buộc tội cưỡng hiếp, đã dùng gối úp lên mặt Mary để giữ cô im lặng. Khi bà Dalton đi khỏi, anh phát hiện Mary đã chết. Hoảng loạn, Bigger thiêu xác cô trong lò sưởi dưới tầng hầm. Hành động ấy không hề được tính trước, và lời kể cho thấy rõ nỗi sợ đã chi phối hành vi của anh như thế nào.

Che giấu tội ác

Bigger tìm cách che giấu cái chết bằng cách đổ nghi ngờ cho Jan và gửi cho gia đình một lá thư đòi tiền chuộc. Anh kể với bạn gái là Bessie, và cô sợ hãi. Khi thi thể bị phát hiện trong lò, Bigger bỏ trốn, nhưng anh lo Bessie sẽ phản bội mình. Anh đưa cô đến một tòa nhà bỏ hoang, tại đó anh cưỡng hiếp rồi giết cô, và vứt xác cô đi. Cảnh sát và một đám đông săn lùng anh khắp các mái nhà trong thành phố, và cuối cùng anh bị bắt.

Báo chí mô tả Bigger như một con thú và đòi xử tử anh, trong khi những đám đông da trắng tấn công các khu người da đen. Trong lúc đang trốn chạy, Bigger nhận ra rằng mọi người da đen trong thành phố đều bị bắt phải chịu khổ vì những gì anh đã làm. Wright cho thấy một tội ác của một cá nhân có thể bị lợi dụng để biện minh cho việc trừng phạt cả một cộng đồng.

Phiên tòa

Bigger bị đưa ra xét xử. Công chúng và báo chí muốn thấy anh bị trừng phạt, còn công tố viên Buckley thì khai thác nỗi sợ chủng tộc trong các lập luận của mình. Luật sư của anh, Boris Max, lập luận rằng Bigger là sản phẩm của một xã hội đã tước đi cơ hội của anh, và rằng án tử hình sẽ không giải quyết được vấn đề gốc rễ.

Max có một bài phát biểu dài trước thẩm phán, trong đó ông nói rằng Bigger không chỉ là một kẻ sát nhân mà còn là sản phẩm của những điều kiện đang sinh ra nhiều người như anh, và rằng đất nước đã tự tạo ra kẻ thù của chính mình. Công tố viên đáp lại bằng việc đòi thi hành án nhanh chóng, và thẩm phán tuyên án tử hình Bigger.

Hồi kết

Trong phòng giam, Bigger nói chuyện với Max và lần đầu tiên cố diễn tả những gì mình cảm thấy. Anh nói rằng anh đã giết vì bị đối xử như thể vô hình, và khi giết người, anh mới cảm thấy mình đang sống. Max kinh hoàng, nhưng ông cố gắng thấu hiểu. Cuốn sách kết thúc khi Bigger chờ ngày thi hành án, với một cảm giác cuối cùng như là sự chấp nhận.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Con của người là một cuốn sách bán chạy và gây chấn động ngay lập tức, đưa Wright trở thành nhà văn da đen nổi tiếng nhất nước Mỹ vào thời đó. Nó thu hút sự chú ý đến việc phân biệt chủng tộc trong nhà ở, việc làm và hệ thống tư pháp có thể định hình cuộc sống của người da đen như thế nào, và là một tác phẩm quan trọng của văn học phản kháng. Phiên bản sân khấu năm 1941 do Orson Welles đạo diễn.

Các nhà văn đến sau như James Baldwin và Ralph Ellison đã phản ứng với cuốn sách này; Baldwin phê phán nó trong một bài tiểu luận rồi sau đó thừa nhận ảnh hưởng của nó. Cuốn sách vẫn được giảng dạy rộng rãi ở các trường phổ thông và đại học.

Những ý chính

  • Xã hội định hình hành vi. Môi trường sống đẩy Bigger về phía bạo lực.
  • Nỗi sợ thúc đẩy hành động. Những tội ác của anh bắt nguồn từ hoảng loạn và xấu hổ.
  • Phân biệt chủng tộc bó hẹp cuộc đời. Người da đen có rất ít cơ hội.
  • Công lý bị định kiến chi phối. Phiên tòa chịu ảnh hưởng của lòng thù ghét trong công chúng.
  • Thấu hiểu không có nghĩa là bào chữa. Cuốn tiểu thuyết mời ta nhìn xem điều đó xảy ra như thế nào và vì sao.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết mời chúng ta nhìn tội ác trong bối cảnh xã hội của nó, và tự hỏi đói nghèo cùng định kiến góp phần sinh ra bạo lực như thế nào. Nó không bào chữa cho hành vi của Bigger, nhưng cho thấy những hành vi ấy không tự nhiên mà có.

Nó cũng cho thấy tác hại của việc tước đi tính người của một con người. Bigger cảm thấy mình không được nhìn nhận như một con người, và cuốn tiểu thuyết buộc người đọc phải nhìn thấy anh.

Cuối cùng, nó thách thức chúng ta suy nghĩ xem một xã hội đối xử ra sao với những người mà chính nó đã bỏ rơi.

Phê bình và góc nhìn khác

James Baldwin phê phán Con của người trong bài tiểu luận “Everybody’s Protest Novel”, cho rằng Bigger chỉ là một biểu tượng chứ không phải một con người đầy đủ, và rằng cuốn tiểu thuyết củng cố chính những định kiến mà nó chống lại. Những người khác chỉ trích cách cuốn sách khắc họa phụ nữ, vì Mary và Bessie đều bị giết và chủ yếu được xem như nạn nhân hoặc đồ vật, và một số người cho rằng những bài phát biểu dài của Max mang tính giáo huấn nặng nề.

Một số độc giả thấy bạo lực trong sách gây ám ảnh và không dứt. Cuốn tiểu thuyết cũng gây tranh cãi vì cách miêu tả chủ nghĩa cộng sản. Dù vậy, nó vẫn được xem là một tác phẩm mở đường.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với thiếu niên đã trưởng thành và người lớn. Nó có những cảnh bạo lực, ngôn ngữ phân biệt chủng tộc và những sự việc gây khó chịu, nên tốt nhất là đọc cùng việc thảo luận. Đây là một cuốn sách quan trọng để hiểu văn học và lịch sử nước Mỹ.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI; đang chờ người đọc kiểm tra lại.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Người vô hình

Ralph Ellison

Một thanh niên da đen không có tên rời miền Nam đến Harlem và lần lượt khoác lên mình hết danh tính giả này đến danh tính giả khác, cho đến khi nhận ra mình vô hình trong mắt một xã hội chỉ nhìn thấy điều nó mong đợi, và anh rút xuống lòng đất để viết lại câu chuyện của mình.

📜 Kinh điển

Lần tới sẽ là lửa

James Baldwin

Qua một bức thư gửi cháu trai và một bài tiểu luận dài hơn về tôn giáo và chủng tộc, James Baldwin nói sự thật về nạn phân biệt chủng tộc với cả người Mỹ da trắng lẫn da đen, và thúc giục họ đối diện với nó bằng tình yêu thương và lòng can đảm trước khi nó phá hủy đất nước.

⚖️ Chính trị & xã hội

Màu tím

Alice Walker

Được kể qua những bức thư, câu chuyện theo chân Celie, một phụ nữ da đen nghèo ở vùng nông thôn bang Georgia, người vượt qua bạo hành và mất mát, rồi nhờ tình thương của những người phụ nữ khác mà tìm được tiếng nói, sự độc lập và niềm vui.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Mắt họ đang ngắm Thượng đế

Zora Neale Hurston

Janie Crawford kể cho người bạn thân nhất nghe câu chuyện về ba cuộc hôn nhân của mình, khi cô đi từ một cô gái được dạy phải tìm sự an toàn đến một người phụ nữ tìm thấy tình yêu và tiếng nói của chính mình, ở bang Florida đầu thế kỷ hai mươi.

📜 Kinh điển

Giết con chim nhại

Harper Lee

Ở một thị trấn nhỏ tại bang Alabama vào những năm 1930, cô bé Scout Finch chứng kiến cha mình, một luật sư, bào chữa cho một người đàn ông da đen bị buộc tội oan, và học được những bài học khó về định kiến, lòng can đảm và cách nhìn thế giới bằng đôi mắt của người khác.

📜 Kinh điển

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →