Giết con chim nhại

Tên gốc: To Kill a Mockingbird

Từ 13 tuổiđọc 8 phúttác phẩm kinh điểntruyện trưởng thànhtruyện pháp đìnhCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung phân biệt chủng tộc và những lời lăng mạ chủng tộc; một lời buộc tội hiếp dâm sai sự thật; bạo lực
Tìm mua sách ↓

Ở một thị trấn nhỏ tại bang Alabama vào những năm 1930, cô bé Scout Finch chứng kiến cha mình, một luật sư, bào chữa cho một người đàn ông da đen bị buộc tội oan, và học được những bài học khó về định kiến, lòng can đảm và cách nhìn thế giới bằng đôi mắt của người khác.

Giới thiệu

Giết con chim nhại do Scout Finch kể lại, khi cô nhìn về thời thơ ấu của mình ở Maycomb, một thị trấn yên ắng, bị phân biệt chủng tộc ở miền Nam nước Mỹ trong thời Đại suy thoái. Scout, anh trai Jem và người bạn Dill dành những mùa hè để chơi trò chơi và thách nhau lại gần ngôi nhà của Boo Radley, một người hàng xóm bí ẩn mà chẳng ai từng thấy mặt. Rồi cha của hai anh em, Atticus, nhận bào chữa cho Tom Robinson, một người đàn ông da đen bị buộc tội tấn công một phụ nữ da trắng, và cả thị trấn quay lưng với gia đình này. Hài hước, ấm áp và đau lòng, cuốn tiểu thuyết đã giành giải Pulitzer và trở thành một trong những cuốn sách được đọc nhiều nhất trong các trường học ở Mỹ.

Nhân vật chính

  • Scout (Jean Louise) Finch: người kể chuyện, một cô bé thông minh, bướng bỉnh, nghịch như con trai, khoảng sáu tuổi khi truyện bắt đầu.
  • Jem Finch: anh trai của Scout, lớn dần từ một cậu bé hay nghịch thành một thiếu niên biết suy nghĩ.
  • Atticus Finch: cha của hai anh em, góa vợ, một luật sư điềm tĩnh và liêm chính.
  • Calpurnia: người nấu ăn da đen của nhà Finch, giúp nuôi dạy bọn trẻ.
  • Dill: một cậu bé giàu trí tưởng tượng, mùa hè nào cũng ở Maycomb với người thân là bậc cô dì của mình.
  • Boo (Arthur) Radley: một người hàng xóm sống ẩn dật, bị bao quanh bởi những lời đồn đáng sợ.
  • Tom Robinson: một người làm thuê nông trại da đen bị buộc tội về một việc mình không làm.
  • Bob Ewell và Mayella Ewell: một người đàn ông da trắng nghèo, đầy hận thù và cô con gái cô đơn của ông ta, hai người tố cáo Tom.
  • Cô Maudie Atkinson: một người hàng xóm tốt bụng và khôn ngoan.

Tóm tắt đầy đủ

Những mùa hè và ngôi nhà Radley

Scout và Jem Finch sống cùng cha là Atticus và Calpurnia ở Maycomb, bang Alabama. Mẹ hai anh em mất khi Scout còn rất nhỏ. Một mùa hè nọ, họ gặp Dill, một cậu bé nhỏ người nhưng có đủ thứ chuyện lớn để kể, và cả ba trở nên say mê Boo Radley. Tin đồn trong vùng nói rằng Boo là một người đáng sợ, bị nhốt trong nhà nhiều năm. Bọn trẻ diễn lại những cảnh trong cuộc đời ông, và thách nhau chạm vào ngôi nhà.

Khi Scout bắt đầu đi học, cô va chạm với cô giáo và các bạn cùng lớp, và Atticus cho cô một lời khuyên mà cô không bao giờ quên: bạn sẽ không thật sự hiểu một người nếu bạn không thử nhìn mọi việc từ góc nhìn của họ.

Những món quà trong thân cây

Theo thời gian, Jem và Scout tìm thấy những món quà nhỏ để trong một cái hốc của thân cây bên ngoài nhà Radley: kẹo cao su, mấy đồng xu cũ, một cặp tượng nhỏ khắc bằng xà phòng trông giống hai anh em. Một đêm nọ, bọn trẻ lẻn vào khu đất nhà Radley, và Jem bị mất chiếc quần dài trên hàng rào khi chạy trốn. Lúc cậu quay lại lấy, cậu thấy quần đã được gấp lại và vá sơ sài. Sau đó, anh trai của Boo trám cái hốc bằng xi măng. Trong một vụ cháy mùa đông ở nhà cô Maudie, có ai đó khoác một chiếc chăn lên vai Scout mà cô không hề hay biết. Dần dần, bọn trẻ nhận ra rằng Boo đang âm thầm dõi theo và bảo vệ chúng.

Atticus nhận vụ án

Atticus được chỉ định bào chữa cho Tom Robinson, một người đàn ông da đen bị buộc tội hiếp Mayella Ewell, con gái của Bob Ewell, một trong những người da trắng nghèo nhất và bị khinh miệt nhất trong thị trấn. Ở Maycomb, một người da đen bị phụ nữ da trắng tố cáo gần như chắc chắn sẽ bị kết tội. Dù vậy, Atticus quyết định bào chữa cho Tom một cách tử tế, vì nếu không ông sẽ không thể ngẩng cao đầu.

Các bạn học và họ hàng xúc phạm Atticus vì ông bào chữa cho Tom, và Scout đánh nhau với các bạn. Atticus dạy bọn trẻ về lòng can đảm qua bà Dubose, một bà cụ hàng xóm cáu kỉnh mà Jem phải đọc sách cho nghe để chịu phạt. Sau khi bà mất, Atticus giải thích rằng trước khi chết bà đã chiến đấu để bỏ chứng nghiện morphine. Theo ông, can đảm thật sự là bắt đầu một việc khi biết mình sẽ thua, và vẫn làm cho đến cùng.

Đám đông trước nhà giam

Đêm trước phiên tòa, Atticus ngồi bên ngoài nhà giam để bảo vệ Tom. Một nhóm đàn ông kéo đến để bắt Tom đi và giết anh. Scout, Jem và Dill đã lén đi theo Atticus. Không hiểu mối nguy hiểm, Scout vui vẻ nói chuyện với một trong những người đàn ông, ông Cunningham, về con trai ông, bạn cùng lớp của cô. Xấu hổ, ông Cunningham bảo những người khác ra về. Sự thân thiện ngây thơ của một đứa trẻ đã nhắc ông nhớ rằng mình là một người cha và một người hàng xóm, chứ không chỉ là một phần của đám đông.

Phiên tòa

Bọn trẻ theo dõi phiên tòa từ ban công, nơi người da đen trong thị trấn bắt buộc phải ngồi. Atticus chứng minh rằng Mayella bị đánh bởi một người dùng tay trái để ra đòn, rằng cánh tay trái của Tom bị thương nặng trong một tai nạn từ nhiều năm trước, và rằng Bob Ewell thuận tay trái. Tom khai rằng anh thường giúp Mayella làm việc nhà vì thương cô, và rằng cô đã hôn anh, một việc phá vỡ điều cấm kỵ phân biệt chủng tộc và bị xã hội ấy coi là một tội nghiêm trọng. Cha cô nhìn thấy cảnh đó qua cửa sổ. Trong phần biện hộ cuối cùng, Atticus đề nghị bồi thẩm đoàn toàn người da trắng làm tròn bổn phận và xét xử Tom dựa trên chứng cứ.

Dù vậy, bồi thẩm đoàn vẫn tuyên Tom có tội. Jem suy sụp. Nhưng cô Maudie chỉ ra rằng bồi thẩm đoàn đã mất hàng giờ để quyết định thay vì vài phút, một dấu hiệu nhỏ của sự thay đổi. Khi Atticus rời phòng xử án, những khán giả da đen trên ban công đứng dậy để tỏ lòng kính trọng.

Sau bản án

Tom bị bắn chết khi cố trốn khỏi nhà tù, sau khi đã mất hy vọng vào việc kháng cáo. Bob Ewell, bị bẽ mặt trước tòa dù đã thắng kiện, nhổ vào mặt Atticus và thề sẽ trả thù. Atticus bỏ qua chuyện đó.

Vào đêm Halloween, Scout cùng Jem đi bộ về nhà sau một buổi biểu diễn ở trường, cô vẫn đang mặc bộ trang phục hình miếng giăm bông. Trong bóng tối, có người tấn công họ. Tay Jem bị gãy, còn Scout được bộ trang phục cứu. Một người lạ đánh lui kẻ tấn công và bế Jem về nhà. Kẻ tấn công, Bob Ewell, được phát hiện đã chết, một con dao cắm giữa xương sườn.

Boo Radley

Scout nhận ra người đàn ông nhút nhát, xanh xao đang đứng trong phòng Jem chính là Boo Radley. Cảnh sát trưởng quyết định báo cáo rằng Ewell tự ngã vào con dao của mình. Ông nói rằng lôi một người hiền lành, sống kín đáo như Boo ra trước ánh đèn sân khấu sẽ là một tội lỗi. Scout hiểu: điều đó chẳng khác nào giết một con chim nhại (mockingbird), loài chim không hại ai và chỉ biết hót.

Scout đưa Boo về nhà. Đứng trên hiên nhà ông, cô hình dung những năm vừa qua từ góc nhìn của ông, nhìn bọn trẻ chơi đùa, lớn lên và gây rắc rối. Cuối cùng, cô hiểu điều Atticus muốn nói về việc đặt mình vào vị trí của người khác.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Giết con chim nhại là một trong những tiểu thuyết Mỹ có ảnh hưởng nhất. Xuất bản năm 1960, giữa phong trào dân quyền, cuốn sách đã mang đến cho hàng triệu độc giả da trắng một bức tranh mạnh mẽ về sự bất công chủng tộc ở miền Nam nước Mỹ. Sách giành giải Pulitzer năm 1961, và bộ phim năm 1962 với Gregory Peck trong vai Atticus cũng được coi là một tác phẩm kinh điển.

Atticus Finch trở thành biểu tượng của sự liêm chính và của quan niệm rằng luật sư nên bảo vệ những người yếu thế, và nhiều người nói rằng cuốn sách đã truyền cảm hứng cho họ theo học luật. Cuốn tiểu thuyết được dạy trong trường học qua nhiều thế hệ và đã được dịch ra nhiều thứ tiếng.

Đây cũng là một trong những cuốn sách bị tranh cãi nhiều nhất trong các trường học ở Mỹ. Sách từng bị phản đối vì những lời lăng mạ chủng tộc và cách xử lý vấn đề chủng tộc. Năm 2015, Go Set a Watchman, một bản thảo sớm hơn được viết trước Mockingbird, được xuất bản và cho thấy một Atticus kém đáng ngưỡng mộ hơn nhiều, làm dấy lên cuộc tranh luận mới về nhân vật này.

Những ý chính

  • Đồng cảm là điều có thể học. Hiểu một người nghĩa là tưởng tượng cuộc sống từ phía họ, như cuối cùng Scout đã làm với Boo.
  • Định kiến có thể đánh bại sự thật. Atticus chứng minh Tom vô tội, nhưng phân biệt chủng tộc vẫn thắng trước tòa.
  • Can đảm thật sự thường lặng lẽ. Đó là làm điều đúng khi biết rằng mình nhiều khả năng sẽ thua.
  • Sự ngây thơ xứng đáng được bảo vệ. Tom và Boo là những “con chim nhại”, những người vô hại bị tổn thương bởi sự tàn nhẫn của xã hội.
  • Tuổi thơ kết thúc khi ta biết về bất công. Jem và Scout lớn lên khi nhìn thấy những khuyết điểm của thị trấn mình.

Bài học có thể rút ra

Bài học nổi tiếng nhất của cuốn sách là hãy đặt mình vào vị trí của người khác. Trước khi phán xét một bạn cùng lớp, đồng nghiệp hay hàng xóm, hãy tưởng tượng cuộc sống, những áp lực và nỗi sợ của họ. Những lời đồn về Boo Radley hóa ra hoàn toàn sai, giống như chuyện ngồi lê đôi mách và những đợt cả đám đông cùng lao vào công kích một người trên mạng ngày nay.

Atticus cũng cho thấy cách can đảm mà không ồn ào. Ông giữ bình tĩnh, đối xử với mọi người bằng sự tôn trọng, kể cả với bà Dubose và Bob Ewell, và làm công việc của mình một cách trung thực dù phải mất cả bạn bè. Chúng ta có thể rèn lòng can đảm ấy bằng những việc nhỏ: lên tiếng khi ai đó bị chế giễu, hoặc từ chối hùa theo khi một nhóm người trở nên tàn nhẫn.

Cuối cùng, khoảnh khắc của Scout trước nhà giam cho thấy sức mạnh của việc nhìn mọi người như những cá nhân. Nhắc ai đó nhớ đến một mối liên hệ cá nhân có thể làm tan tâm lý đám đông.

Phê bình và góc nhìn khác

Nhiều nhà phê bình cho rằng cuốn tiểu thuyết đặt các nhân vật da trắng vào trung tâm của một câu chuyện về phân biệt chủng tộc. Tom Robinson có rất ít lời thoại và đời sống nội tâm mờ nhạt, trong khi mọi sự chú ý về mặt đạo đức dồn vào Atticus, một mô típ đôi khi được gọi là câu chuyện về “vị cứu tinh da trắng” (white savior). Các nhân vật da đen, kể cả Calpurnia, hầu như chỉ được nhìn từ bên ngoài.

Một số độc giả cũng thấy Atticus quá hoàn hảo, hoặc nhận xét rằng ông kêu gọi sự thấu hiểu ngay cả với những người ủng hộ bạo lực phân biệt chủng tộc. Việc xuất bản Go Set a Watchman làm hình ảnh của ông thêm phức tạp. Những người ủng hộ cuốn sách đáp rằng góc nhìn hạn hẹp của nó là trung thực, vì chuyện được kể bởi một đứa trẻ da trắng chỉ hiểu một phần những gì mình thấy, và nó vẫn mở ra những cuộc trò chuyện quan trọng.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với độc giả từ khoảng 13 tuổi trở lên, và rất hợp khi đọc cùng các buổi thảo luận về lịch sử và phong trào dân quyền. Người lớn đọc lại thường tìm thấy thêm những tầng ý nghĩa mới. Những lời lăng mạ chủng tộc và chủ đề về bất công có thể gây khó chịu, vì vậy các độc giả nhỏ tuổi hơn sẽ được lợi khi trò chuyện về sách cùng một người lớn.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Người giúp việc

Kathryn Stockett

Năm 1962 ở Jackson, bang Mississippi, một phụ nữ da trắng trẻ tên Skeeter bí mật thu thập câu chuyện của những người giúp việc da đen trong các gia đình da trắng, đặt tất cả họ vào nguy hiểm giữa lúc phong trào dân quyền đang sục sôi.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Của chuột và người

John Steinbeck

Hai công nhân nông trại lang thang trong thời kỳ Đại Suy thoái, George lanh lợi và Lennie to lớn, hiền lành nhưng bị khuyết tật trí tuệ, mơ ước có một trang trại nhỏ của riêng mình, nhưng giấc mơ ấy kết thúc trong bi kịch.

📜 Kinh điển

Bắt trẻ đồng xanh

J. D. Salinger

Sau khi bị đuổi khỏi trường nội trú, một cậu bé mười sáu tuổi cô đơn, hay mỉa mai lang thang khắp thành phố New York trong ba ngày, vật lộn với nỗi đau mất mát, sự giả tạo và ý nghĩ đáng sợ về việc lớn lên.

📜 Kinh điển

Sấm vang, hãy nghe tiếng tôi gọi

Mildred D. Taylor

Một gia đình người da đen ở bang Mississippi những năm 1930 đấu tranh để giữ mảnh đất và phẩm giá của mình trước nạn phân biệt chủng tộc, và một cô bé học được thế nào là dám đứng lên.

🎒 Tuổi mới lớn

Một nền hòa bình riêng lẻ

John Knowles

Nhìn lại từ tuổi trưởng thành, một người đàn ông nhớ về mùa hè năm 1942 ở một trường nội trú vùng New England, khi một phút ghen tị khiến anh làm bạn thân nhất của mình bị thương, và hành động ấy đã ám ảnh tuổi trẻ của anh như thế nào.

📜 Kinh điển

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →