Dấn thân

Tên gốc: Lean In

Từ 13 tuổiđọc 7 phútnghề nghiệpgiớilãnh đạo
Tìm mua sách ↓

Sheryl Sandberg, một nữ lãnh đạo cấp cao trong ngành công nghệ, lập luận rằng phụ nữ vừa gặp những rào cản bên ngoài vừa mang những nỗi hoài nghi bên trong, cả hai kìm hãm sự nghiệp của họ; bà khuyến khích phụ nữ mạnh dạn theo đuổi tham vọng, đồng thời kêu gọi xã hội làm cho nơi làm việc công bằng hơn.

Giới thiệu

Dấn thân được nhà xuất bản Knopf phát hành năm 2013. Cuốn sách do Sheryl Sandberg, khi đó là giám đốc điều hành (COO) của Facebook, viết cùng nhà văn Nell Scovell. Năm 2010, Sandberg có một bài nói chuyện nổi tiếng về lý do vì sao có quá ít phụ nữ ở vị trí lãnh đạo, và cuốn sách phát triển từ chủ đề đó. Sandberg kết hợp các nghiên cứu, những câu chuyện từ cuộc đời mình và lời khuyên thực tế. Bà nói rằng dù nơi làm việc có những trở ngại có thật, phụ nữ cũng tự kìm hãm chính mình, và cả nam lẫn nữ đều cần thay đổi. Nhan đề của sách nói đến ý tưởng sẵn lòng bước lên phía trước hơn, dám chấp nhận rủi ro và lên tiếng.

Tóm tắt đầy đủ

1. Khoảng cách về tham vọng

Ý chính: Sandberg mở đầu bằng việc chỉ ra rằng, dù đã có tiến bộ, phụ nữ vẫn chỉ nắm một phần nhỏ các vị trí hàng đầu trong kinh doanh và chính trị. Bà lập luận rằng một phần lý do là những rào cản phụ nữ gặp phải, trong đó có định kiến và sự thiếu hỗ trợ, và một phần là khoảng cách về tham vọng (ambition gap), vốn xuất phát từ những thông điệp xã hội mà bé gái và phụ nữ nhận từ nhỏ. Bà cũng kể rằng những bé gái hay dẫn dắt thường bị gọi là “bossy” (hay ra lệnh, thích sai bảo), và bà muốn phụ nữ nhắm cao hơn và đừng tự kìm mình lại.

Trong cuộc sống: Một bé gái bị bảo là “hay ra lệnh” khi dẫn dắt cả nhóm có thể học cách thôi không dẫn dắt nữa, dù một bé trai làm đúng việc đó thì được gọi là người lãnh đạo.

2. Hãy ngồi vào bàn

Ý chính: Sandberg nói rằng phụ nữ thường đánh giá thấp công việc của chính mình và ít khi nhận công về mình. Bà khuyến khích họ ngồi vào bàn (sit at the table), cả theo nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, bằng cách tham gia vào cuộc thảo luận. Bà mở đầu chương bằng câu chuyện về một cuộc họp tại Facebook với một đoàn đại biểu chính phủ đến thăm, trong đó những phụ nữ trong nhóm ngồi ở những chiếc ghế dọc theo tường thay vì vào bàn. Bà cũng mô tả cách sự tự nghi ngờ bản thân, đôi khi gọi là cảm giác mình là kẻ mạo danh (impostor feeling), khiến người ta thấy mình như đồ giả, và bà thúc giục phụ nữ hành động tự tin ngay cả khi họ thấy chưa chắc chắn.

Trong cuộc sống: Trong một buổi thảo luận trên lớp, học sinh ngồi gần phía trước và đưa ra một ý kiến thường dễ được chú ý hơn và học được nhiều hơn từ những phản hồi nhận lại.

3. Thành công và sự được yêu mến

Ý chính: Sandberg mô tả các nghiên cứu cho thấy những người đàn ông thành công thường được yêu mến hơn, trong khi những phụ nữ thành công đôi khi lại ít được yêu mến hơn. Điều này tạo ra một cái giá phải trả cho những phụ nữ quyết đoán, và theo bà, khiến họ khó xin thăng chức hay thương lượng hơn. Bà gợi ý rằng khi đề nghị điều gì, hãy nói theo hướng “chúng ta” và mục tiêu chung của cả nhóm, đồng thời khuyến khích nhiều người hơn nhìn tham vọng của phụ nữ như một điều tốt.

Ví dụ trong sách: Bà nhắc đến một tình huống nghiên cứu ở trường kinh doanh về một nữ doanh nhân thành đạt tên Heidi Roizen, trong đó một nửa lớp được đọc câu chuyện với cái tên được đổi thành Howard. Sinh viên đánh giá hai người có năng lực ngang nhau, nhưng họ quý Howard hơn và cho rằng Heidi ích kỷ hơn. Ví dụ này minh họa một khuynh hướng, chứ không phải một quy luật rằng mọi phụ nữ thành công đều bị ghét.

Trong cuộc sống: Nếu một bé gái và một bé trai cùng xin cô giáo thêm điểm cộng, bé gái có thể bị cho là đòi hỏi quá đáng, dù cả hai làm đúng một việc như nhau.

4. Một khung leo trèo, không phải một cái thang

Ý chính: Sandberg nói rằng sự nghiệp không phải lúc nào cũng là một cái thang thẳng đi lên. Một hình ảnh tốt hơn là khung leo trèo ở sân chơi (jungle gym), nơi bạn có thể di chuyển sang ngang hay thử những lối đi mới mà vẫn tiến lên. Bà kể về con đường của chính mình qua nhiều công việc rất khác nhau. Bà khuyên mọi người tìm các cơ hội để phát triển và nắm lấy chúng, và nói rằng làm việc thật xuất sắc, thay vì nhờ một người xa lạ làm người cố vấn cho mình, là cách tốt hơn để thu hút sự ủng hộ.

Trong cuộc sống: Một người chuyển từ công việc ở trường học sang một lĩnh vực mới và học những kỹ năng mới có thể đến được những nơi thú vị hơn so với người chỉ chờ một lần thăng chức duy nhất.

5. Hãy biến bạn đời thành người cùng gánh vác thật sự

Ý chính: Một trong những chương nổi tiếng nhất nói rằng sự nghiệp của một người phụ nữ phụ thuộc rất nhiều vào người mà cô ấy cùng chia sẻ cuộc sống gia đình. Sandberg lập luận rằng đàn ông nên chia sẻ việc nhà và việc chăm con, để phụ nữ không phải gánh hai lượt công việc, và bà dẫn các nghiên cứu cho thấy phụ nữ vẫn làm nhiều hơn ở cả hai việc ngay cả khi cả hai vợ chồng cùng đi làm toàn thời gian. Bà cũng chỉ trích cách nghĩ coi bạn đời chỉ là người “giúp đỡ”, và thúc giục phụ nữ chọn những người bạn đời coi trọng sự bình đẳng.

Trong cuộc sống: Khi cả bố lẫn mẹ cùng nấu ăn, dọn dẹp và giúp con làm bài tập, trẻ em thấy rằng những việc này thuộc về mọi người.

6. Đừng rời đi trước khi thật sự rời đi

Ý chính: Sandberg cảnh báo rằng một số phụ nữ tự lùi lại trước các cơ hội từ rất lâu trước khi có con, vì họ đã nghĩ đến việc cân bằng công việc và gia đình sẽ khó khăn thế nào. Bà nói điều này có thể khiến họ từ chối những vai trò đòi hỏi nhiều hơn quá sớm. Lời khuyên của bà là cứ tiếp tục tiến lên, và đưa ra lựa chọn khi thời điểm thật sự đến. Bà không nói rằng phụ nữ không nên nghỉ làm hay chọn một cuộc sống khác; ý của bà là đừng tự giới hạn mình từ trước.

Trong cuộc sống: Từ chối một khóa học nhiều thử thách vì có thể một năm nào đó trong tương lai bạn sẽ bận có thể đóng lại những cánh cửa mà sau này bạn muốn mở.

7. Cùng nhau thay đổi nơi làm việc

Ý chính: Ở các chương cuối, Sandberg viết rằng nỗ lực của từng cá nhân là chưa đủ. Nơi làm việc cũng cần thay đổi, bằng cách nói chuyện cởi mở về định kiến giới và linh hoạt hơn. Bà cũng lập luận rằng phụ nữ nên ủng hộ lẫn nhau dù mỗi người chọn con đường nào. Sau cuốn sách, bà thành lập một tổ chức là LeanIn.org, khuyến khích những nhóm bạn đồng hành nhỏ gọi là Lean In Circles. Bà kêu gọi cả nam lẫn nữ cùng tham gia làm cho nơi làm việc bình đẳng hơn.

Trong cuộc sống: Một trường học dành mức kinh phí thể thao như nhau cho các đội nữ và đội nam cho thấy sự công bằng có thể được đưa vào ngay trong quy định.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Dấn thân là một cuốn sách bán chạy, bán được vài triệu bản trong những năm đầu, và đã khơi lên một cuộc trò chuyện rộng khắp về phụ nữ, sự nghiệp và vai trò lãnh đạo. Những người ngưỡng mộ cuốn sách nói rằng nó đã mang lại tiếng nói và sự khích lệ cho nhiều phụ nữ, và đã thu hút sự chú ý đến định kiến cũng như đến nhu cầu để đàn ông chia sẻ trách nhiệm trong gia đình. Sandberg thành lập tổ chức phi lợi nhuận LeanIn.org vào năm 2013 để hỗ trợ vai trò lãnh đạo của phụ nữ. Cuốn sách cũng làm dấy lên tranh luận, và một số phản hồi mạnh mẽ nhất đã giúp làm rõ hơn những ý tưởng về bình đẳng và công việc. Dù quan điểm của mỗi người ra sao, đây vẫn là một cuốn sách có sức ảnh hưởng về giới ở nơi làm việc và là điểm khởi đầu cho nhiều cuộc thảo luận. Ý tưởng cốt lõi của nó, rằng cả lựa chọn cá nhân lẫn thay đổi của xã hội đều quan trọng, vẫn có chỗ đứng trong những cuộc bàn luận về cơ hội bình đẳng.

Những ý chính

  • Tham vọng không phải là một từ xấu. Phụ nữ, cũng như đàn ông, có thể nhắm cao và tự hào về điều đó.
  • Hãy lên tiếng và giành lấy chỗ ngồi của mình. Tham gia cuộc trò chuyện giúp ý tưởng của bạn được lắng nghe.
  • Định kiến có thật. Phụ nữ quyết đoán có thể phải trả giá bằng việc bị mến ít hơn, nên nhận thức về điều này là quan trọng.
  • Sự nghiệp có thể linh hoạt. Một khung leo trèo với nhiều lựa chọn có thể phù hợp với bạn hơn một cái thang.
  • Cuộc sống gia đình quan trọng. Một mối quan hệ bình đẳng ở nhà hỗ trợ sự bình đẳng ở nơi làm việc.

Bài học có thể rút ra

Dù bạn là con gái hay con trai, học sinh hay người lớn, bạn đều có thể dùng những ý tưởng của cuốn sách. Hãy thử lên tiếng trong lớp hoặc ở chỗ làm, ngay cả khi bạn thấy chưa chắc chắn, và để ý xem những người khác, kể cả chính bạn, có đối xử với mọi người khác nhau theo giới hay không. Nếu bạn là con trai hay đàn ông, hãy nghĩ xem mình có thể hỗ trợ bạn bè và đồng nghiệp như thế nào, và chia sẻ việc nhà. Khi chọn con đường cho mình, hãy giữ các lựa chọn luôn mở và tìm những người sẽ giúp bạn trưởng thành. Cuối cùng, hãy nhớ rằng thay đổi cũng cần những quy định công bằng, vì vậy hãy ủng hộ các chính sách giúp mọi người cùng tham gia.

Phê bình và góc nhìn khác

Giới phê bình cho rằng cuốn sách chủ yếu nói từ góc nhìn của một phụ nữ giàu có, học vấn cao, ở đỉnh một tập đoàn, và có thể không phản ánh hoàn cảnh của những phụ nữ đang vật lộn với lương thấp, việc làm bấp bênh hay thiếu nơi gửi trẻ. Một số người nói rằng sách đặt quá nhiều trách nhiệm lên vai phụ nữ phải tự thay đổi, thay vì tập trung vào thay đổi mang tính cấu trúc. Những người khác thấy lời khuyên có ích nhưng còn hạn chế. Những người ủng hộ đáp lại rằng cuốn sách cũng kêu gọi thay đổi ở cấp độ xã hội. Năm 2016, sau cái chết của chồng, Sandberg nói rằng những người phê bình cho rằng cuốn sách chưa nói đủ về các bà mẹ đơn thân đã nói đúng.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho những ai đang suy nghĩ về sự nghiệp của mình, cũng như cho các nhà quản lý, phụ huynh và bạn đời muốn hiểu những rào cản mà phụ nữ phải đối mặt. Sách dễ đọc và có giọng văn ấm áp, gần gũi. Những độc giả muốn một nghiên cứu học thuật kỹ lưỡng về giới và công việc có thể thích các cuốn khác hơn, và những ai ở hoàn cảnh làm việc rất khác có thể thấy một số lời khuyên ít phù hợp.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI; đang chờ người đọc kiểm tra lại.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Sếp xịn - Trở thành vị sếp khó tính thân tình

Kim Scott

Kim Scott lập luận rằng những người sếp và đồng nghiệp tốt nhất kết hợp hai thói quen, quan tâm đến con người một cách chân thành và thẳng thắn thách thức họ, và bà chỉ cách đưa ra phản hồi trung thực mà không tàn nhẫn hay giả tạo.

💼 Kinh doanh

Hướng nội: Sức mạnh của sự yên lặng trong một thế giới nói không ngừng

Susan Cain

Susan Cain lập luận rằng xã hội hiện đại đề cao quá mức tính hướng ngoại và bỏ qua thế mạnh của người hướng nội, đồng thời cho thấy những người trầm lặng, sâu sắc có thể đóng góp và phát triển tốt khi họ hiểu bản tính của mình.

🌱 Phát triển bản thân

Sự liều lĩnh vĩ đại

Brene Brown

Nhà nghiên cứu Brené Brown lập luận rằng sự dễ tổn thương (vulnerability), tức sẵn sàng xuất hiện và để người khác nhìn thấy mình khi kết quả còn bất định, không phải là yếu đuối mà là nền tảng của lòng can đảm, sự gắn kết và óc sáng tạo.

🌱 Phát triển bản thân

Chất Michelle

Michelle Obama

Michelle Obama kể câu chuyện đời mình, từ tuổi thơ trong một gia đình lao động ở khu South Side của Chicago đến những năm làm Đệ nhất phu nhân, và chia sẻ những điều bà học được về việc trở thành chính mình.

👤 Chuyện đời thực

7 thói quen của người thành đạt

Stephen R. Covey

Thành công lâu dài trong cuộc sống và công việc không đến từ những mẹo nhanh hay một cá tính lôi cuốn, mà từ nhân cách tốt, được xây dựng qua bảy thói quen đưa ta từ chỗ phụ thuộc vào người khác, đến chỗ tự đứng vững, rồi đến chỗ hợp tác tốt với người khác.

🌱 Phát triển bản thân

Khởi nghiệp tinh gọn

Eric Ries

Các công ty khởi nghiệp thành công không phải nhờ làm theo một kế hoạch chi tiết, mà nhờ nhanh chóng thử nghiệm ý tưởng với khách hàng thật, học từ kết quả và đổi hướng khi cần.

💼 Kinh doanh

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →