Lá cỏ

Tên gốc: Leaves of Grass

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnthơvăn học Mỹ
Lưu ý nội dung ca ngợi thẳng thắn cơ thể và ham muốn; vết thương chiến tranh và cái chết
Tìm mua sách ↓

Cuốn sách thơ tự do mà Walt Whitman viết và sửa suốt đời ca ngợi cái tôi, cơ thể, nền dân chủ, thiên nhiên và những người Mỹ bình thường, bằng một giọng thơ táo bạo và mới mẻ đã làm thay đổi thi ca.

Giới thiệu

Lá cỏ là tập thơ của nhà thơ Mỹ Walt Whitman, xuất bản lần đầu năm 1855 bằng tiền của chính ông, gồm mười hai bài thơ, không bài nào có tiêu đề. Ông tiếp tục bổ sung và sửa chữa cuốn sách qua nhiều lần xuất bản cho đến “bản lúc lâm chung” (deathbed edition) năm 1892, nên nó dày lên thành hàng trăm bài thơ. Bài nổi tiếng nhất là “Song of Myself”, mở đầu bằng một câu thơ táo bạo về việc tự ca ngợi bản thân. Whitman phá bỏ vần và nhịp của thơ trước đó, viết bằng những dòng dài, trôi chảy, bắt chước lời nói và nhịp điệu của Kinh Thánh. Các bài thơ ca ngợi những người lao động bình thường, mỗi cá nhân và sự hòa hợp của tất cả mọi người, đồng thời tiếc thương cuộc Nội chiến và cái chết của Abraham Lincoln. Cuốn sách từng gây tranh cãi vì cách viết thẳng thắn về cơ thể, nhưng đã trở thành nền móng của thơ ca Mỹ.

Nhân vật chính

Các bài thơ không kể một câu chuyện duy nhất. Giọng chính là nhân vật “tôi” của Whitman, người nói như chính mình và cũng như một người Mỹ tiêu biểu, tự cho rằng trong mình chứa nhiều con người. Những hình ảnh khác xuất hiện là những người dân thường: nông dân, thủy thủ, thợ máy, lính, các bà mẹ và nô lệ. Cỏ là biểu tượng trung tâm, tượng trưng cho sự bình đẳng, sự lớn lên và sự hồi sinh. Lincoln, “vị thuyền trưởng”, là đối tượng của những bài thơ tưởng niệm (elegy) lớn, và những người lính bị thương mà Whitman chăm sóc trong các bệnh viện xuất hiện trong những bài thơ chiến tranh.

Tóm tắt đầy đủ

Song of Myself

Trong ấn bản 1855, bài thơ đầu tiên và dài nhất mở đầu bằng lời khẳng định của nhà thơ rằng điều gì ông cho là đúng thì người đọc cũng sẽ cho là đúng, vì mọi nguyên tử thuộc về ông cũng thuộc về người đọc. Ông nằm dài trên cỏ, và qua câu hỏi của một đứa trẻ về việc cỏ là gì, ông thấy hình ảnh của cả vũ trụ. Bài thơ là một danh mục dài những cảnh tượng: một nô lệ bỏ trốn ở trước cửa nhà ông, một thiếu nữ ngắm những người đang tắm, một trận chiến, một bệnh viện. Whitman nói như thể ông đã từng là từng người trong số họ, tự cho rằng mình chứa đựng những mâu thuẫn, và nói rằng mình rộng lớn. Bài thơ ca ngợi cơ thể và tâm hồn như hai điều ngang nhau, và không chịu xếp cao cái cao quý hơn cái bình thường.

Cơ thể và ham muốn

Những bài thơ khác, như “I Sing the Body Electric” và các bài trong phần “Children of Adam” và “Calamus”, ca ngợi cơ thể con người là thiêng liêng, và nói về tình yêu giữa những người đàn ông với nhau và giữa đàn ông với phụ nữ, bằng một giọng thẳng thắn và dịu dàng từng gây tai tiếng ở thế kỷ XIX. Whitman cho rằng xấu hổ về cơ thể là một dạng dối trá. Đặc biệt, các bài “Calamus” nói về tình bạn đồng hành và đã được đọc như những lời bày tỏ tình yêu đồng giới, điều làm Whitman trở thành một nhân vật quan trọng đối với độc giả đời sau.

Nước Mỹ và nền dân chủ

Whitman muốn viết bài thơ của nước Mỹ. Trong “I Hear America Singing”, ông liệt kê những người lao động, mỗi người hát bài hát riêng của mình, và trong “Crossing Brooklyn Ferry”, ông nói xuyên thời gian với những người sẽ đi chuyến phà ấy trong tương lai. Ông tin rằng nền dân chủ mới cần một kiểu nhà thơ mới, một thi sĩ nói thay cho tất cả mọi người (bard), và ông cố gắng trở thành người như vậy. Ông ca ngợi sự đa dạng và bình đẳng, nhưng, như các nhà phê bình đã chỉ ra, đôi khi cũng bị giới hạn bởi những định kiến của thời đại mình.

Chiến tranh và mất mát

Tháng Mười hai năm 1862, sau khi nghe tin anh (hoặc em) trai ruột George bị thương, Whitman đến mặt trận ở Virginia, rồi đến Washington và ở lại làm y tá tình nguyện trong các bệnh viện quân đội. Các bài thơ “Drum-Taps” ghi lại cuộc chiến, từ sự háo hức ban đầu đến những đau khổ. “The Wound-Dresser” là một lời kể lặng lẽ về việc chăm sóc những người lính đang hấp hối. Ông xúc động trước lòng can đảm và sự dịu dàng của những người trẻ, và những bài thơ này nằm trong số những trang viết cảm động nhất về cuộc chiến.

Lincoln

Sau vụ ám sát Lincoln năm 1865, Whitman viết “O Captain! My Captain!”, một bài thơ có vần và theo lối truyền thống đã trở nên rất được yêu thích, và bài thơ tưởng niệm dài hơn, phóng khoáng hơn về hoa tử đinh hương (lilac), được xem là một trong những bài thơ tưởng niệm hay nhất trong tiếng Anh. Trong bài này, một cây tử đinh hương, một vì sao và tiếng hót của một con chim hoét ẩn dật (hermit thrush) hòa vào nhau để thương tiếc Lincoln và để chấp nhận cái chết như một sự hiện diện dịu dàng và đáng yêu.

Chặng cuối và lời từ biệt

Những năm cuối đời, Whitman viết những bài thơ về tuổi già, trong đó có “Sands at Seventy” và “Good-Bye My Fancy”. Ông tiếp tục sửa cuốn sách và xem nó như một thứ đang sống. Nhiều bài thơ sau này nhìn về cái chết bằng sự bình thản và nhìn về tương lai bằng hy vọng, và mời người đọc tiếp tục tinh thần của nhà thơ. Cuốn sách kết thúc, cũng như lúc mở đầu, bằng giọng của một người muốn làm bạn đồng hành với bạn.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Lá cỏ được coi là nền móng của thơ ca Mỹ hiện đại. Thơ tự do của Whitman và đề tài của ông, đời sống bình thường và cá nhân, đã ảnh hưởng đến những nhà thơ từ Ezra Pound đến Allen Ginsberg và Langston Hughes, cùng nhiều nhà văn khắp thế giới. Ralph Waldo Emerson đã chào đón ấn bản đầu tiên bằng một bức thư khen nó là một món quà tuyệt vời.

Cuốn sách cũng góp phần định hình văn học Mỹ có thể là gì, một nền văn học của dân chủ, và nó vẫn được đọc và yêu mến rộng rãi, nhất là “Song of Myself” và các bài thơ tưởng niệm Lincoln.

Whitman cũng cho độc giả Mỹ quyền được viết về cuộc sống và cảnh quan của chính họ mà không phải bắt chước châu Âu, một ý tưởng mà các nhà thơ sau này xem như một bản tuyên ngôn độc lập.

Những ý chính

  • Mỗi người đều có phẩm giá. Whitman ca ngợi mọi kiểu người.
  • Cơ thể không đáng xấu hổ. Các bài thơ tôn vinh đời sống thể xác.
  • Mọi thứ đều gắn kết. Cái tôi và thế giới là một.
  • Nền dân chủ cần một tiếng nói. Nhà thơ nói thay cho tất cả.
  • Có thể chấp nhận cái chết. Những bài thơ về Lincoln tìm thấy sự bình yên trong nỗi đau.

Bài học có thể rút ra

Những bài thơ khuyến khích chúng ta nhìn thế giới với sự kinh ngạc, và thấy giá trị trong những điều hằng ngày như một lá cỏ, dụng cụ của người thợ hay khuôn mặt của một người lạ. Chúng nhắc rằng sự chú tâm có thể làm cuộc sống phong phú hơn.

Chúng cũng mời ta nghĩ về sự bình đẳng, và thấy mình là một phần của đại gia đình nhân loại, điều có thể khiến ta rộng lượng hơn.

Cuối cùng, chúng dạy rằng nỗi đau mất mát và tình yêu có thể được bày tỏ cởi mở, và làm vậy có thể giúp ta chữa lành.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy những danh mục dài của Whitman lặp lại, và việc ông tự ca ngợi mình thì khoe khoang. Những nhà phê bình thời đầu lên án các bài thơ là khiếm nhã, và năm 1865 ông mất một công việc trong chính phủ sau khi một cấp trên thấy cuốn sách xúc phạm. Các nhà phê bình hiện đại chỉ ra rằng, dù nói nhiều về nền dân chủ cho tất cả mọi người, Whitman vẫn mang một số quan điểm định kiến, kể cả đối với người Mỹ da đen và người Mỹ bản địa, và nước Mỹ trong thơ ông thường được lý tưởng hóa.

Một số người cũng cảm thấy thơ sau này của ông kém tươi mới. Nhiều ấn bản có thể gây rối cho người đọc, vì các bài thơ thay đổi theo thời gian. Dù vậy, ảnh hưởng của ông rất lớn.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này phù hợp với thiếu niên và người lớn. Nên đọc theo từng phần chọn lọc, bắt đầu với “Song of Myself”, “I Hear America Singing” và các bài thơ về Lincoln. Đọc to sẽ làm nổi lên nhịp điệu của chúng.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Walden: Một mình sống trong rừng

Henry David Thoreau

Henry David Thoreau kể lại hai năm ông sống giản dị trong một túp lều nhỏ bên ao Walden ở Massachusetts, và lập luận rằng con người nên đơn giản hóa cuộc sống, dành thời gian cho thiên nhiên và tự suy nghĩ cho chính mình.

🕊️ Triết học & tôn giáo

Đất hoang

T. S. Eliot

Qua một bức tranh ghép từ nhiều giọng nói, huyền thoại, đoạn trích và cảnh sống đô thị hiện đại, bài thơ nổi tiếng của Eliot vẽ nên một châu Âu hậu chiến tan vỡ, cằn cỗi về tinh thần, đồng thời gợi ý rằng sự hồi sinh vẫn có thể xảy ra.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Odyssey

Homer

Sau cuộc chiến thành Troy, người anh hùng mưu lược Odysseus vật lộn suốt mười năm với quái vật, các vị thần và những cám dỗ để trở về với người vợ chung thủy và đứa con trai, rồi phải giành lại ngôi nhà của mình từ tay những kẻ đang tìm cách chiếm đoạt nó.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Hamlet

William Shakespeare

Một hoàng tử Đan Mạch đang đau buồn biết từ hồn ma của cha mình rằng người anh em ruột của cha đã giết nhà vua để cướp ngai vàng, và cuộc giằng co của chàng về việc có nên trả thù hay không và trả thù thế nào dẫn đến điên loạn và cái chết.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Sử thi Gilgamesh

Anonymous

Một vị vua kiêu hãnh, quyền lực của vùng Lưỡng Hà cổ đại có được một người bạn thật sự, rồi mất bạn vì cái chết, và đi đến tận cùng thế giới để tìm sự sống vĩnh cửu, để rồi nhận ra rằng điều còn lại mãi là cuộc đời và di sản mà ta để lại.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Iliad

Homer

Trong năm cuối cùng của cuộc chiến thành Troy, chiến binh Hy Lạp vĩ đại Achilles giận dữ rút khỏi trận chiến, và chỉ cái chết của người bạn thân nhất mới đưa anh trở lại chiến trường, dẫn đến những mất mát khủng khiếp và một khoảnh khắc đau buồn chung của con người với kẻ thù của mình.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →