Đất lành

Tên gốc: The Good Earth

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểntiểu thuyết lịch sửtiểu thuyết gia đình nhiều thế hệCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung nghèo đói và nạn đói; giết hại hoặc bỏ rơi trẻ sơ sinh; chế độ nạp thiếp; cái chết của một nhân vật
Tìm mua sách ↓

Một nông dân nghèo người Trung Quốc tên Wang Lung vươn lên từ cảnh đói nghèo để trở nên giàu có nhờ làm việc chăm chỉ và lòng yêu đất, nhưng sự giàu có mang đến những rắc rối mới, và các con ông quay lưng với mảnh đất đã nuôi chúng khôn lớn.

Giới thiệu

Đất lành là tiểu thuyết của Pearl S. Buck, một nhà văn Mỹ lớn lên ở Trung Quốc, con gái của những nhà truyền giáo. Sách xuất bản năm 1931 và giành giải Pulitzer năm 1932, còn Buck nhận giải Nobel Văn học năm 1938, một phần nhờ cuốn sách này. Câu chuyện diễn ra ở nông thôn Trung Quốc vào đầu thế kỷ hai mươi, trước cuộc cách mạng, theo dõi cuộc đời của người nông dân Wang Lung và vợ ông là O-lan. Viết bằng văn phong giản dị, mang âm hưởng Kinh Thánh, cuốn sách cho độc giả phương Tây thấy nông dân Trung Quốc là những con người thật, và kể về mối quan hệ giữa con người với đất đai, gia đình và vận may.

Nhân vật chính

  • Wang Lung: một nông dân chăm chỉ, coi trọng đất đai hơn mọi thứ.
  • O-lan: người vợ giản dị, khỏe mạnh và ít nói của ông, trước kia là nô tỳ trong ngôi nhà lớn của gia tộc Hwang.
  • Lotus: một kỹ nữ xinh đẹp mà Wang Lung đưa về nhà làm thiếp khi ông trở nên giàu có.
  • Cha của Wang Lung: một ông lão sống cùng gia đình.
  • Các con trai và con gái của Wang Lung: ba người con trai, lớn lên đi theo những con đường khác nhau, và các cô con gái, trong đó một người bị khuyết tật trí tuệ.
  • Gia tộc Hwang: dòng họ địa chủ từng hiển hách rồi suy tàn.

Tóm tắt đầy đủ

Ngày cưới

Wang Lung, một nông dân nghèo, thức dậy vào ngày cưới và đến ngôi nhà của gia tộc Hwang, nơi ông sẽ đón cô dâu O-lan, một nô tỳ trong nhà ấy. Cô giản dị nhưng khỏe mạnh và làm việc giỏi. Họ bắt đầu một cuộc sống vất vả nhưng chung thủy bên nhau, cùng làm ruộng và chăm lo nhà cửa.

Wang Lung vừa tự hào vừa hơi lo lắng khi dẫn cô về nhà, còn O-lan hầu như không nói gì. Cô nấu ăn, dọn dẹp và làm ruộng bên cạnh ông, kể cả vào ngày sau khi sinh con. Ông trân trọng công sức của cô nhưng hầu như không để ý đến cô như một con người, điều mà sau này sẽ trở nên quan trọng. O-lan sinh đứa con trai đầu lòng, rồi thêm những đứa con khác, và vận may của gia đình dần khá lên khi Wang Lung mua thêm đất.

Nạn đói và chuyến đi về phương Nam

Khi mùa màng thất bát và nạn đói ập đến, Wang Lung phải bán gần hết đồ đạc, và cả nhà suýt chết đói. Người chú của ông và những người khác lợi dụng hoàn cảnh của họ. Một bé gái mới chào đời, nhưng O-lan, trong cơn tuyệt vọng, đã giết đứa bé vì họ không thể nuôi nổi. Trong cảnh cùng quẫn, Wang Lung đưa cả nhà xuống một thành phố lớn ở phương Nam, nơi họ sống trong nghèo khổ, đi ăn xin, kéo xe tay (rickshaw) và nhặt đồ phế thải. Họ đói khát và không có nhà cửa.

Vận may

Trong một cuộc bạo loạn ở thành phố, nhà giàu bị cướp phá, và Wang Lung cùng O-lan bỗng có trong tay một nắm vàng và châu báu. Với món của cải bất ngờ ấy, họ trở về với mảnh đất của mình. Wang Lung mua thêm ruộng từ gia tộc Hwang đang suy tàn, thuê người làm và trở thành một địa chủ giàu có. Gia đình xây một ngôi nhà lớn hơn, và các con trai được cho đi học, điều mà Wang Lung chưa bao giờ có cơ hội.

Là một địa chủ, Wang Lung trở thành người được kính trọng trong làng. Người chú trước kia từng lợi dụng ông giờ đến xin xỏ ân huệ và hóa ra có liên hệ với một băng cướp địa phương, và Wang Lung phải đối phó với những yêu sách của họ hàng muốn chia phần may mắn của ông. Ông vẫn giữ lòng yêu đất, nhưng bắt đầu thích sự thoải mái và địa vị mà đồng tiền mang lại.

Lotus và sự sa sút

Khi giàu lên, Wang Lung trở nên bồn chồn không yên, rồi phải lòng Lotus, một cô gái trẻ ở quán trà, và đưa cô về nhà làm thiếp, bỏ mặc O-lan trung thành. O-lan, sức khỏe đã suy kiệt, lặng lẽ chịu đựng rồi qua đời. Gia đình Wang Lung xáo trộn vì sự ghen tuông và lối sống xa hoa của Lotus. Ông cũng phiền lòng vì các con trai không quan tâm đến đất đai. Người con cả trở thành người có học nhưng lười biếng, còn những người kia tìm những nghề nghiệp khác.

Tuổi già

Wang Lung già đi và lại gần gũi với đất đai hơn. Ông phiền muộn vì gia đình người chú có quan hệ với bọn cướp, trong đó có người anh (hoặc em) họ, con trai của người chú, đã đi lính, và vì những cuộc cãi vã của các con trai. Ông cảm thấy các con có thể bán đất khi ông qua đời. Ông trở về căn nhà cũ và sống nốt những ngày còn lại với ước mơ được ở gần đất.

Ông cũng phải chịu những nỗi thất vọng về con cái: người con trai cả coi thường việc đồng áng, người con trai thứ hai trở thành thương nhân, còn người con trai út bỏ nhà đi làm lính. Cô con gái chậm hiểu vẫn ở bên ông, và ông chăm sóc con dịu dàng, biết rằng khi mình mất đi thì con không thể sống một mình.

Đoạn kết

Cuối cùng, Wang Lung nằm hấp hối và nghe các con trai nói chuyện bán đất sau khi ông mất. Ông cầu xin họ đừng làm vậy, nói rằng khi bán đất đi là họ đã hết đường sống. Họ hứa sẽ không bán, nhưng sau lưng ông thì họ mỉm cười với nhau. Cảnh cuối cho thấy sự thịnh vượng của gia đình đã bắt đầu suy tàn, và mối gắn bó với đất đang phai nhạt.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Đất lành là một trong những tiểu thuyết Mỹ bán chạy nhất thập niên 1930, và giúp Buck trở thành người phụ nữ Mỹ đầu tiên giành giải Nobel Văn học. Cuốn sách hướng sự chú ý đến cuộc sống của người Trung Quốc bình thường và góp phần định hình cách phương Tây nhìn về Trung Quốc, vào thời điểm hầu hết những hình ảnh về đất nước này đều rập khuôn. Tác phẩm được chuyển thể thành phim năm 1937 và một vở kịch sân khấu vào những năm 1930, dù bộ phim dùng diễn viên da trắng đóng các vai người Trung Quốc, điều đã bị chỉ trích.

Cuốn sách cũng để lại một bức tranh lâu bền về tầm quan trọng của đất đai và gia đình trong các xã hội nông nghiệp.

Những ý chính

  • Đất đai mang lại sự vững vàng và bản sắc. Cuộc đời Wang Lung gắn liền với những thửa ruộng của ông.
  • Của cải có thể làm con người hư hỏng. Sự thịnh vượng kéo theo cám dỗ và xung đột.
  • Lòng trung thành và sự lặng lẽ có thể là sức mạnh. O-lan chịu đựng rất nhiều.
  • Mỗi thế hệ lại thay đổi. Các con trai quay lưng với đất.
  • Nghèo đói và nạn đói thật khắc nghiệt. Sống sót buộc người ta phải đưa ra những lựa chọn nghiệt ngã.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết mời ta suy nghĩ về những điều mình trân trọng và việc thành công có thể làm ta thay đổi ra sao. Những đức tính ban đầu của Wang Lung là chăm chỉ và biết ơn dần phai nhạt khi ông giàu lên.

Nó cũng nhắc ta biết trân trọng những người làm cho cuộc sống của mình trở nên khả dĩ. O-lan làm việc không biết mệt mà nhận được rất ít lời cảm ơn, cho đến khi đã quá muộn.

Cuối cùng, nó cho thấy sự gắn bó với thiên nhiên và gia đình rất dễ bị đánh mất, và mỗi thế hệ phải tự quyết định điều gì đáng giữ lại.

Nó cũng cho thấy ta dễ coi những người trung thành là điều hiển nhiên đến mức nào. Sức mạnh thầm lặng của O-lan là nền tảng cho thành công của gia đình, và Wang Lung chỉ nhận ra điều đó khi cô đang hấp hối.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình, trong đó có các nhà văn Trung Quốc, cho rằng cuốn tiểu thuyết trình bày một hình ảnh Trung Quốc đơn giản hóa hoặc đã bị lọc qua con mắt phương Tây, và rằng văn phong của Buck, mô phỏng Kinh Thánh tiếng Anh, khiến các nhân vật có vẻ xa cách. Những người khác nhận xét rằng phụ nữ trong truyện bị đối xử như tài sản và nỗi khổ của họ được trình bày như điều bình thường.

Việc miêu tả hành vi giết trẻ sơ sinh, chế độ nạp thiếp và cảnh nghèo cùng cực gây nhiều ám ảnh. Một số nhà sử học cho rằng cuốn sách không phản ánh được những biến động chính trị có thật ở Trung Quốc thời đó. Dù vậy, nhiều độc giả vẫn thấy tác phẩm lay động.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với thiếu niên đã khá lớn và người trưởng thành. Sách dễ đọc, ngôn ngữ giản dị, nhưng đề cập những chủ đề nặng nề như nghèo đói, nạn đói và việc phụ nữ bị đối xử tệ bạc. Đây là cuốn nhập môn tốt về đời sống nông thôn Trung Quốc vào đầu thế kỷ hai mươi.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

TIẾNG hOA GỈAN THỂ

Trương Nhung

Qua cuộc đời của bà ngoại, mẹ và chính mình, Jung Chang kể câu chuyện về Trung Quốc suốt thế kỷ XX, từ thời quân phiệt và tục bó chân đến cách mạng Cộng sản và Cách mạng Văn hóa.

🏛️ Lịch sử

Hồng lâu mộng

Tào Tuyết Cần

Sự thịnh suy của một gia đình quyền quý hiện lên qua tình cảm của một cậu bé nhạy cảm với hai cô gái trẻ phi thường, cho thấy vẻ đẹp mong manh dưới quyền lực của gia tộc và sự vô thường của mọi thứ.

🌍 Văn học thế giới

Phúc lạc hội

Amy Tan

Bốn người mẹ nhập cư gốc Hoa và các cô con gái sinh ra ở Mỹ kể những câu chuyện đan xen về gian khổ, tình yêu và sự hiểu lầm giữa hai nền văn hóa, cho đến khi những người con gái cuối cùng cũng bắt đầu hiểu mẹ mình thật sự là ai.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Cuốn theo chiều gió

Margaret Mitchell

Scarlett O'Hara, một tiểu thư bướng bỉnh ở bang Georgia, chiến đấu để cứu đồn điền của gia đình qua Nội chiến Mỹ và thời kỳ Tái thiết, trong khi theo đuổi nhầm người và đánh mất người đáng ra phải giữ.

📜 Kinh điển

Chùm nho uất hận

John Steinbeck

Bị hạn hán và ngân hàng đuổi khỏi trang trại ở Oklahoma trong thời kỳ Đại Suy thoái, một gia đình nghèo đi về phía tây đến California để tìm việc, nhưng chỉ gặp sự bóc lột và đói khổ, dù vậy họ vẫn giữ được phẩm giá và lòng nhân ái.

📜 Kinh điển

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →