Marco Polo du ký

Tên gốc: Le Devisement du monde

Từ 10 tuổiđọc 6 phútdu kývăn học trung cổ
Lưu ý nội dung một số đoạn mô tả chiến tranh và những phong tục khắc nghiệt
Tìm mua sách ↓

Lời kể của một thương nhân người Venice về chuyến đi dài tới châu Á và những năm ông phục vụ hoàng đế Mông Cổ Kublai Khan, cuốn sách đã mở mắt cho người châu Âu thời trung cổ về sự giàu có, các thành phố và phong tục của phương Đông.

Giới thiệu

Marco Polo du ký, còn được biết đến với tên Il Milione hay Description of the World (Mô tả thế giới), ghi lại những chuyến đi của Marco Polo, một chàng trai đến từ Venice đã cùng cha và chú đến đế quốc Mông Cổ vào thế kỷ mười ba. Sau khi trở về, ông bị bắt trong một cuộc chiến giữa các thành bang Ý, và trong lúc ở tù tại Genoa, ông kể lại câu chuyện của mình cho một nhà văn tên là Rustichello da Pisa, người đã ghi chép lại vào khoảng năm 1298. Cuốn sách được chép lại và dịch thành nhiều bản khác nhau. Nó là sự pha trộn giữa nhật ký du hành, địa lý, cẩm nang buôn bán và những chuyện kể phóng đại, và từ đó đến nay vẫn gây tranh cãi.

Tóm tắt đầy đủ

1. Một gia đình thương nhân lên đường

Ý chính: Cuốn sách bắt đầu với cha và chú của Marco, những người từng đến châu Á buôn bán và gặp nhà cai trị Mông Cổ Kublai Khan. Ông nhờ họ mang một thông điệp đến giáo hoàng, xin những thầy giáo Kitô giáo uyên bác, và mang về dầu lấy từ ngọn đèn ở Mộ Thánh (Holy Sepulchre) tại Jerusalem. Họ trở về Venice và vài năm sau lại lên đường vào năm 1271, lần này cùng Marco còn trẻ, mới tuổi thiếu niên. Hành trình đưa họ băng qua Trung Đông, qua Ba Tư, rồi vượt những dãy núi cao và sa mạc.

Trong cuộc sống: Một doanh nghiệp gia đình đôi khi dẫn theo một đứa trẻ trong chuyến đi, và đứa trẻ ấy học được trong một năm nhiều hơn cả ở trường.

2. Hành trình xuyên châu Á

Ý chính: Marco mô tả nhiều nơi họ đi qua, từ các thành phố Trung Đông đến dãy núi cao Pamir và những sa mạc ở Trung Á. Ông kể về các dân tộc, tôn giáo, món ăn, trang phục và hàng hóa buôn bán của họ. Ông nhắc đến các loại gia vị, thảm và lụa trứ danh, những phong tục lạ lùng, và những hiểm nguy như bọn cướp và bão cát. Sau vài năm, gia đình ông đến được triều đình của Kublai Khan.

Trong cuộc sống: Một chuyến đi dài ở một đất nước mới cho thấy có biết bao cách sống khác nhau.

3. Tại triều đình của Đại Hãn

Ý chính: Kublai Khan, cháu nội của Genghis Khan và là người cai trị một đế quốc rộng lớn, đón tiếp những người lữ hành niềm nở và quý mến Marco. Cuốn sách mô tả kinh đô mùa hè lộng lẫy với các cung điện và công viên, những bữa tiệc lớn, những cuộc săn bắn và hệ thống sứ giả cưỡi ngựa hoạt động hiệu quả, mang tin tức đi khắp đế quốc. Marco nói rằng ông đã phục vụ Đại Hãn nhiều năm, đi làm nhiệm vụ ở những tỉnh xa xôi.

Trong cuộc sống: Một người ngoài học ngôn ngữ và phong tục của một nơi nào đó có thể được tin cậy giao trách nhiệm.

4. Những điều kỳ diệu của Trung Hoa

Ý chính: Những mô tả của Marco về Trung Hoa, mà ông gọi là Cathay và Manzi, đã làm độc giả kinh ngạc. Ông viết về những thành phố khổng lồ, như thành phố ngày nay gọi là Hangzhou, với kênh đào, cầu và các khu chợ tấp nập. Ông kể về việc dùng tiền giấy, thứ mà Đại Hãn làm cho có giá trị bằng luật pháp, và việc dùng những viên đá đen, mà ngày nay ta gọi là than đá, làm nhiên liệu. Ông cũng nhắc đến hệ thống bưu chính và việc chăm lo cho người nghèo.

Trong cuộc sống: Hãy tưởng tượng lần đầu tiên đọc về một thành phố lớn hơn bất cứ nơi nào bạn từng thấy.

5. Các hòn đảo, gia vị và biển cả

Ý chính: Cuốn sách cũng mô tả những vùng đất mà Marco đã đến, hoặc chỉ nghe kể, ở Đông Nam Á, Ấn Độ và Ấn Độ Dương, với những lời kể về gia vị, ngọc trai, những loài chim khổng lồ và các nghi lễ lạ lùng. Ông nói về Nhật Bản, nơi ông chỉ biết qua lời đồn, như một hòn đảo giàu vàng. Sau nhiều năm, gia đình Polo được phép ra về, và họ hộ tống một công chúa Mông Cổ đi đường biển đến Ba Tư, trong một chuyến hải trình kéo dài và đầy nguy hiểm.

Trong cuộc sống: Một câu chuyện nghe lại qua người khác có thể hấp dẫn, nhưng nên hỏi người kể biết điều đó bằng cách nào.

6. Trở về và những nghi ngờ

Ý chính: Cuối cùng gia đình Polo về đến Venice năm 1295, sau khoảng hai mươi bốn năm xa nhà. Marco kể chuyện của mình trước những người nghe còn nghi ngờ, và một số người cho rằng ông phóng đại. Tên tiếng Ý của sách, Il Milione, có nguồn gốc còn tranh cãi; một cách giải thích truyền thống là nó nhằm chế giễu những con số khổng lồ của ông. Dù ông có thổi phồng sự thật hay không, cuốn sách đã trở thành một trong những sách du ký phổ biến nhất châu Âu, và truyền cảm hứng cho những người vẽ bản đồ cùng các nhà thám hiểm sau này. Christopher Columbus có một bản tiếng Latin và ghi đầy lề sách bằng những ghi chú của riêng mình.

Trong cuộc sống: Đôi khi những câu chuyện có thật đáng kinh ngạc nhất nghe lại giống như bịa đặt.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Marco Polo du ký là một trong những cuốn sách được đọc rộng rãi nhất vào cuối thời trung cổ, và nó đã định hình cách người châu Âu hình dung về châu Á suốt nhiều thế kỷ. Sách cung cấp những chi tiết về địa lý và phong tục của Trung Hoa, Ấn Độ và Ba Tư vào lúc rất ít người châu Âu từng đến đó, và khơi dậy sự tò mò về buôn bán và thám hiểm. Các bản đồ làm ra trong thời kỳ sau đó đã dùng thông tin của sách, và nó ảnh hưởng đến những người mơ tưởng đến châu Á bằng đường biển. Cuốn sách cũng là một ô cửa nhìn vào đế quốc Mông Cổ vào lúc cực thịnh. Những tranh luận về việc bao nhiêu phần trong đó là điều chính mắt thấy và nó đáng tin đến đâu đã khiến các học giả bận rộn, và cho thấy khó khăn khi dùng lời kể của du khách làm tư liệu lịch sử.

Những ý chính

  • Đi nhiều mở rộng tầm mắt. Gặp gỡ những nền văn hóa khác làm thay đổi cách ta nhìn chính nền văn hóa của mình.
  • Đế quốc Mông Cổ nối liền châu Á và châu Âu. Đường sá và sứ giả giúp thương mại và ý tưởng lưu chuyển.
  • Tò mò dẫn đến khám phá. Cuốn sách đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà thám hiểm.
  • Nguồn tin cần được xem xét cẩn thận. Một lời kể hấp dẫn có thể trộn lẫn sự thật, tin đồn và phóng đại.
  • Buôn bán kết nối các dân tộc. Hàng hóa và câu chuyện đã đi qua các lục địa.

Bài học có thể rút ra

Câu chuyện của Marco Polo khuyến khích ta tò mò và dũng cảm trước điều chưa biết, và biết lắng nghe những người đến từ nơi khác. Nó cũng dạy ta làm người đọc cẩn thận. Khi ai đó mô tả một nơi xa xôi hay một điều kỳ diệu, ta có thể hỏi họ tự mình thấy gì, nghe được gì và làm sao kiểm chứng được. Nó còn nhắc rằng các nền văn hóa ảnh hưởng lẫn nhau, qua buôn bán, du hành và kể chuyện, và không xã hội nào sống hoàn toàn một mình. Nếu có dịp đi xa, dù chỉ đến một thị trấn gần, bạn hãy ghi chép lại những gì mình thấy và so sánh với những gì người khác nói.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số học giả cho rằng Marco Polo có thể đã không đi xa như ông nói, và chỉ ra rằng lời kể của ông bỏ sót những điều mà một du khách đến Trung Hoa lẽ ra sẽ nhắc tới, như Vạn Lý Trường Thành, trà hoặc chữ viết. Những người khác bênh vực ông, nói rằng nhiều chi tiết khớp với những gì biết được từ các nguồn tư liệu Trung Hoa và Ba Tư, và những chỗ thiếu có thể giải thích được. Văn bản tồn tại trong nhiều bản thảo khác nhau, và nhà văn Rustichello có thể đã thêm vào hoặc chỉnh sửa một số phần. Một số câu chuyện rõ ràng là hoang đường. Vì thế các học giả coi đây là một nguồn tư liệu có giá trị nhưng không hoàn hảo.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho những độc giả thích du ký, lịch sử trung cổ và các câu chuyện thám hiểm. Ngôn ngữ của các bản dịch cũ có thể đọc chậm, nhưng có những bản hiện đại dễ tiếp cận, và các chương đều ngắn. Những ai muốn một bản tường thuật lịch sử chính xác nên đọc cuốn sách này cùng với các bằng chứng khác từ thời ấy.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Lịch sử

Herodotus

Herodotus, người thường được gọi là cha đẻ của ngành sử học, kể lại việc người Hy Lạp và người Ba Tư đi đến xung đột và đánh nhau trong những cuộc chiến lớn đầu thế kỷ thứ năm trước Công nguyên như thế nào, kèm theo những đoạn lạc đề dài, đầy màu sắc về đất đai, phong tục và truyền thuyết của thế giới mà người xưa biết đến.

🏛️ Lịch sử

Muqaddimah

Ibn Khaldun

Ibn Khaldun, một học giả Bắc Phi ở thế kỷ mười bốn, đưa ra một lý thuyết tiên phong về cách các xã hội được tổ chức, các nhà nước hưng thịnh rồi suy tàn ra sao và nền kinh tế vận hành thế nào, như phần mở đầu cho một bộ sử lớn về thế giới.

🏛️ Lịch sử

Nghìn lẻ một đêm

Anonymous

Một người kể chuyện giữ mạng sống của mình từng đêm một bằng những câu chuyện chưa kể hết, và những điều kỳ diệu, hiểm nguy cùng các giọng kể lồng vào nhau trong đó dần làm lung lay cái nhìn tàn nhẫn của một vị vua về bản chất con người.

🌍 Văn học thế giới

Tây du ký

Ngô Thừa Ân

Một Mỹ Hầu Vương nổi loạn, có phép thuật, cùng hai người bạn đồng hành hình thù quái dị, bảo vệ một nhà sư Phật giáo hiền lành trên chặng đường dài đầy yêu quái từ Trung Quốc sang Ấn Độ để thỉnh kinh Phật mang về.

🌍 Văn học thế giới

1491: Những khám phá mới về châu Mỹ trước thời Columbus

Charles C. Mann

Charles Mann tập hợp các nghiên cứu gần đây để lập luận rằng châu Mỹ trước thời Columbus có đông dân hơn, có những thành phố lâu đời hơn và có những người quản lý đất đai khéo léo hơn nhiều so với điều phần lớn chúng ta được dạy, và rằng hình ảnh về một vùng hoang dã nguyên sơ, vắng người là sai.

🏛️ Lịch sử

Sapiens: Lược sử loài người

Yuval Noah Harari

Loài người thống trị hành tinh này không phải vì chúng ta là loài vật mạnh nhất, mà vì chúng ta có thể tin vào những câu chuyện chung (thần linh, quốc gia, tiền tệ, công ty) giúp hàng triệu người xa lạ hợp tác với nhau.

🏛️ Lịch sử

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →