Circe
Nữ phù thủy Circe, một nhân vật phụ trong sử thi *Odyssey* của Homer, tự kể câu chuyện của mình: sinh ra là con của thần Mặt Trời, bị đày đến một hòn đảo cô quạnh, bà học nghề phù thủy, gặp những anh hùng và quái vật nổi tiếng, và cuối cùng chọn kiếp người phàm.
Giới thiệu
Circe của Madeline Miller xuất bản năm 2018 và trở thành tác phẩm bán chạy quốc tế. Cuốn sách kể lại câu chuyện về Circe, nữ phù thủy đã biến các thủy thủ của Odysseus thành lợn trong Odyssey của Homer. Miller dựng nên cả một cuộc đời đầy đủ cho bà, bắt đầu từ cung điện của cha bà, Helios, vị thần Mặt Trời cai quản bầu trời. Circe là nỗi thất vọng của gia đình: bà không có sức mạnh và vẻ đẹp của các vị thần, và giọng nói nghe như giọng người phàm. Bà phát hiện mình có khả năng làm phép phù thủy và bị đày đến đảo Aiaia. Ở đó bà sống hàng thế kỷ, gặp những nhân vật như Daedalus, Minotaur, Medea và Odysseus. Tiểu thuyết pha trộn thần thoại với câu chuyện về việc trưởng thành, trở nên độc lập và tìm thấy tiếng nói của chính mình.
Nhân vật chính
- Circe: con gái của Helios và tiên nữ (nymph) Perse, một nữ phù thủy.
- Helios: cha của Circe, thần Mặt Trời.
- Aeëtes: anh em trai của Circe, một pháp sư quyền năng.
- Pasiphaë: chị em gái của Circe, người lấy vua Minos và sinh ra Minotaur.
- Prometheus: vị thần Titan bị trừng phạt vì đã trao lửa cho loài người.
- Daedalus: người thợ thủ công huyền thoại.
- Odysseus: vị anh hùng Hy Lạp mưu trí.
- Telemachus: con trai của Odysseus.
- Penelope: vợ của Odysseus.
- Telegonus: con trai của Circe với Odysseus.
Tóm tắt đầy đủ
Cô con gái làm gia đình thất vọng
Circe chào đời trong cung điện lộng lẫy của Helios, một cô con gái tầm thường, giọng nói nhạt nhẽo giữa những vị thần rực rỡ. Gia đình nhạo báng bà. Khi gặp một ngư dân phàm trần là Glaucos và phải lòng anh, bà dùng thảo dược biến anh thành một vị thần. Anh bỏ bà để đến với tiên nữ biển Scylla, và trong cơn ghen giận dữ, Circe dùng một loại thuốc biến Scylla thành một con quái vật sáu đầu.
Việc Circe dùng phép phù thủy bị phát hiện. Zeus, lo sợ quyền năng của bà có thể đe dọa các vị thần, đã đày bà đến hòn đảo hẻo lánh Aiaia.
Aiaia
Trên đảo, Circe nhận ra mình chỉ có một mình, không ai bảo bà phải làm gì. Bà học cách làm việc với cây cỏ, pha thuốc, thuần hóa thú hoang và niệm chú. Qua nhiều thế kỷ, quyền năng của bà lớn dần, nhưng bà cô đơn. Bà hình thành một thói quen: khi những người đàn ông đến đảo đối xử tệ với bà, bà biến họ thành lợn.
Minotaur và Daedalus
Circe được gọi đến đảo Crete để giúp chị em gái Pasiphaë, người vừa sinh ra Minotaur, một đứa trẻ quái dị với cái đầu bò đực. Circe chứng kiến những điều kinh hoàng trong cung điện của Minos. Bà gặp người thợ thủ công Daedalus, người xây mê cung (labyrinth) để giam con quái vật. Về sau, bà nghe tin Minotaur đã bị anh hùng Theseus giết chết.
Những vị khách
Qua nhiều thế kỷ, Circe quen dần với cuộc sống đơn độc, nhưng khách vẫn đến, và mỗi người dạy cho bà điều gì đó về thần linh, người phàm và chính bản thân bà. Bà gặp nhiều nhân vật, cả thần lẫn người, trên đảo của mình. Bà nhớ đến thần Titan Prometheus, người mà bà từng chứng kiến sự trừng phạt trong cung điện của cha, và lòng can đảm của ông vẫn truyền cảm hứng cho bà. Cháu gái bà, Medea, chạy đến nương nhờ bà sau khi phản bội gia đình vì anh hùng Jason, và về sau gây ra những tội ác khủng khiếp. Một thủy thủ mà Circe chăm sóc cho khỏe lại về sau đối xử tàn bạo với bà, và bà trừng phạt hắn cùng đồng bọn bằng cách biến họ thành lợn. Sau chuyện này, bà đặt những bùa hộ vệ quanh hòn đảo của mình.
Odysseus
Odysseus đến cùng thủy thủ đoàn trong hành trình dài trở về nhà từ thành Troy. Circe biến người của ông thành lợn, nhưng Odysseus, được bảo vệ nhờ một loại thảo dược do thần Hermes trao cho, đã chống lại được phép thuật của bà. Hai người trở thành người yêu của nhau, và bà bị ấn tượng bởi trí tuệ và sự dịu dàng của ông. Ông ở lại với bà một năm và kể cho bà nghe về cuộc chiến. Bà khuyên ông cách tiếp tục cuộc hành trình. Cuối cùng Odysseus rời đi để về Ithaca, và sau đó Circe nhận ra mình có thai và sinh một cậu con trai, Telegonus.
Telegonus và Athena
Telegonus lớn lên trên đảo Aiaia, tò mò về người cha của mình. Circe, thấy rằng con trai mình đang gặp nguy hiểm từ Athena, nữ thần căm ghét gia đình bà, đã tìm cách bảo vệ cậu. Khi Telegonus trưởng thành, cậu lên đường tìm Odysseus và vô tình giết chết chính cha mình. Cậu trở về trong nỗi đau buồn, đưa theo góa phụ của Odysseus là Penelope và con trai ông là Telemachus.
Kiếp phàm
Cuối cùng, cuộc sống bất tử vô tận của các vị thần bắt đầu trở nên trống rỗng đối với bà. Circe, khôn ngoan nhờ hàng thế kỷ trải nghiệm, chấp nhận quá khứ của mình, kể cả tổn hại bà đã gây ra cho Scylla, và pha một loại thuốc để trở thành người phàm. Telemachus, lúc này đã là một người đàn ông trưởng thành, phải lòng bà, còn Penelope kết bạn với bà và ở lại cùng bà trên đảo. Telegonus cuối cùng rời Aiaia. Circe chọn rời bỏ thế giới của các vị thần, và bà cùng Telemachus bắt đầu một cuộc sống của người phàm bên nhau.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Circe là tác phẩm bán chạy của New York Times và nhận được nhiều lời khen ngợi. Cuốn sách được nhiều ấn phẩm xếp vào danh sách những cuốn sách hay nhất năm và lọt vào danh sách rút gọn của Giải thưởng Phụ nữ cho Tiểu thuyết (Women’s Prize for Fiction). Nó nằm trong làn sóng những tác phẩm kể lại thần thoại cổ điển từ góc nhìn của phụ nữ, cùng với cuốn The Song of Achilles trước đó của chính Miller và các tác phẩm của Pat Barker, Natalie Haynes và nhiều người khác.
Tiểu thuyết đã biến một nhân vật phụ thành một nữ anh hùng phức tạp và đầy nhân tính, phản ánh mối quan tâm hiện đại trong việc trao tiếng nói cho những người phụ nữ của thần thoại. Cuốn sách đã đưa nhiều độc giả đến với thần thoại Hy Lạp và khiến họ đọc chính Odyssey.
Những ý chính
- Con người có thể tìm thấy tiếng nói và sự độc lập của mình. Circe lớn lên từ một cô gái bị coi thường thành một người phụ nữ quyền năng.
- Bị đày ải có thể dẫn đến tự do. Trên đảo Aiaia, Circe có được sự độc lập.
- Cái chết hữu hạn làm cho cuộc sống có ý nghĩa. Bà chọn một cuộc đời có giới hạn thay vì sự tồn tại vô tận.
- Câu chuyện của phụ nữ thường không được kể ra. Tiểu thuyết trao tiếng nói cho một nhân vật từng bị bắt im lặng.
- Quyền năng đòi hỏi sự khôn ngoan. Circe học cách dùng khả năng của mình một cách thận trọng.
Bài học có thể rút ra
Circe nhắc chúng ta rằng bị đánh giá thấp có thể là một lợi thế ngầm. Circe bị gia đình coi thường, nhưng bà vun đắp những thế mạnh của riêng mình.
Cuốn sách cũng cho thấy chúng ta có thể tự tạo cho mình cảm giác có một mái ấm và một nơi để thuộc về. Dù sống cô lập, Circe vẫn tìm thấy niềm thỏa mãn trong công việc và hòn đảo của mình.
Cuối cùng, tiểu thuyết gợi ý rằng một cuộc đời ý nghĩa phụ thuộc vào những lựa chọn của ta, chứ không chỉ vào quyền năng. Quyết định trở thành người phàm của Circe cho thấy tình yêu, gia đình và quãng thời gian hữu hạn có thể quý giá hơn quyền năng vô tận.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số nhà phê bình thấy nhịp truyện chậm, vì hàng thế kỷ của Circe trên đảo mang cảm giác lặp đi lặp lại. Những người khác không thích việc tiểu thuyết khiến một số nhân vật thần thoại, như Odysseus, trở nên đáng cảm thông hơn.
Các học giả cổ điển cũng nhận xét rằng Miller thay đổi nhiều chi tiết của các thần thoại, dù bà làm vậy có chủ đích. Một số độc giả còn thấy cách miêu tả bạo lực tình dục trong sách gây khó chịu. Những người ủng hộ cho rằng góc nhìn hiện đại của tiểu thuyết soi sáng những câu chuyện cũ.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn tiểu thuyết này phù hợp với thanh thiếu niên và người trưởng thành thích thần thoại và truyện giả tưởng. Sách có những cảnh bạo lực tình dục, được xử lý nghiêm túc. Những độc giả thích The Odyssey hay The Song of Achilles sẽ rất yêu thích cuốn sách này.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI; đang chờ người đọc kiểm tra lại.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Bài ca Achilles
Madeline Miller
Kể lại cuộc chiến thành Troy từ góc nhìn của Patroclus, chàng trai hiền lành bị gạt ra bên lề, người trở thành bạn đồng hành và người yêu của người anh hùng vĩ đại Achilles, cuốn tiểu thuyết theo dõi tình yêu của họ từ thuở niên thiếu cho đến sự tan nát ở Troy.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiOdyssey
Homer
Sau cuộc chiến thành Troy, người anh hùng mưu lược Odysseus vật lộn suốt mười năm với quái vật, các vị thần và những cám dỗ để trở về với người vợ chung thủy và đứa con trai, rồi phải giành lại ngôi nhà của mình từ tay những kẻ đang tìm cách chiếm đoạt nó.
🎭 Sử thi, kịch & thơIliad
Homer
Trong năm cuối cùng của cuộc chiến thành Troy, chiến binh Hy Lạp vĩ đại Achilles giận dữ rút khỏi trận chiến, và chỉ cái chết của người bạn thân nhất mới đưa anh trở lại chiến trường, dẫn đến những mất mát khủng khiếp và một khoảnh khắc đau buồn chung của con người với kẻ thù của mình.
🎭 Sử thi, kịch & thơNgười đua diều
Khaled Hosseini
Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMắt nào xanh nhất
Toni Morrison
Ở bang Ohio những năm 1940, một bé gái da đen nghèo tên Pecola Breedlove, tin rằng mình xấu xí, cầu xin được có đôi mắt xanh, và việc cộng đồng không bảo vệ em dẫn đến bi kịch.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiBài ca Solomon
Toni Morrison
Macon "Milkman" Dead, một chàng trai tự cao tự đại từ bang Michigan, đi về miền Nam tìm một kho báu của gia đình, nhưng thay vào đó tìm thấy lịch sử gia đình mình, và học được cách chịu trách nhiệm và biết bay.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.