Bi ca của người nhà quê

Tên gốc: Hillbilly Elegy

Từ 16 tuổiđọc 6 phúthồi kýbình luận xã hộivăn hóa Mỹ
Lưu ý nội dung nghiện ngập; bạo lực gia đình và sự hỗn loạn trong gia đình; ngôn ngữ thô tục
Tìm mua sách ↓

J. D. Vance kể lại thời thơ ấu lớn lên ở một thị trấn thép đang chật vật của bang Ohio, trong một gia đình gốc vùng đồi Appalachia của bang Kentucky, mang dấu ấn của nghèo đói và nghiện ngập, và dùng câu chuyện của mình để suy ngẫm về những khó khăn của tầng lớp lao động da trắng ở Mỹ.

Giới thiệu

Hillbilly Elegy: A Memoir of a Family and Culture in Crisis ra mắt năm 2016, do J. D. Vance viết. Ông lớn lên ở Middletown, bang Ohio, về sau phục vụ trong Thủy quân lục chiến, tốt nghiệp Đại học Bang Ohio và Trường Luật Yale, rồi trở thành luật sư và nhà đầu tư. Cuốn sách kể về tuổi thơ hỗn loạn của ông, khi mẹ ông vật lộn với nghiện ngập, còn ông bà của ông, những người mà ông gọi là Mamaw và Papaw, vừa cứng rắn vừa yêu thương, đã mang lại sự vững vàng cho ông. Vance đan xen câu chuyện cá nhân với những bình luận về văn hóa và sự suy thoái kinh tế của vùng đất ấy, và cuốn sách đã trở thành sách bán chạy trong mùa bầu cử năm 2016.

Tóm tắt đầy đủ

1. Cội rễ ở Kentucky và cuộc dời lên phía bắc

Ý chính: Vance lần theo nguồn gốc gia đình mình đến Hạt Breathitt, bang Kentucky (thị trấn Jackson), trong vùng đồi Appalachia, một nơi có những con người kiêu hãnh, trung thành và đôi khi hung bạo. Sau Thế chiến thứ hai, ông bà của ông chuyển đến Ohio, như nhiều người trong vùng, để tìm việc làm trong các nhà máy như một xưởng thép. Họ mang theo ý thức mạnh mẽ về lòng trung thành với gia đình, danh dự và sự cứng cỏi. Vance nói rằng những phẩm chất này đã định hình gia đình ông.

Trong cuộc sống: Những người chuyển đến một nơi mới thường mang theo những phong tục có thể kéo dài qua nhiều thế hệ.

2. Một mái nhà hỗn loạn

Ý chính: Tác giả mô tả tuổi thơ của mình ở Middletown, nơi ngành thép đã suy tàn và nhiều gia đình chật vật. Mẹ ông, vốn là một y tá, nghiện ma túy và trải qua một loạt mối quan hệ, gây ra sự bất ổn và nỗi sợ hãi. Vance nhớ lại những cuộc cãi vã, những lần cảnh sát đến nhà, việc chuyển qua lại giữa các nơi ở và sự căng thẳng của việc không bao giờ biết điều gì sẽ xảy ra. Ông nói rằng những trải nghiệm nghịch cảnh như vậy có thể để lại ảnh hưởng lâu dài lên trẻ em, kể cả ở trường học.

Trong cuộc sống: Một đứa trẻ sống trong sự bất định liên tục có thể khó tập trung vào bài vở.

3. Mamaw và Papaw

Ý chính: Những nhân vật quan trọng nhất trong cuộc đời Vance là ông bà của ông. Mamaw là một người phụ nữ dữ dội, hay chửi thề và sẵn sàng bảo vệ đứa cháu, đồng thời cũng khăng khăng bắt cậu phải học. Ông nói bà có súng và bảo vệ gia đình, và bà bảo ông rằng ông có thể làm được mọi điều. Khi cuộc sống ở nhà trở nên không chịu nổi, ông đến sống với bà, và sự vững vàng của bà đã tạo nên khác biệt. Papaw, từng là người uống rượu nặng, cũng là một sự hiện diện quan trọng, dù ông mất khi Vance mới ở tuổi đầu thiếu niên.

Trong cuộc sống: Một người lớn vững vàng tin tưởng một đứa trẻ có thể thay đổi cả hướng đi của một cuộc đời.

4. Khủng hoảng về văn hóa và hy vọng

Ý chính: Vance suy ngẫm về những gì ông cho là vấn đề trong các cộng đồng lao động da trắng ở vùng Rust Belt (vành đai công nghiệp suy tàn) và Appalachia: cảm giác cam chịu số phận, sự ngờ vực các thể chế, trong một số trường hợp là sự né tránh làm việc chăm chỉ, và xu hướng đổ lỗi cho người khác, như chính phủ, về hoàn cảnh của mình. Ông lập luận rằng chính con người cũng có vai trò trong việc giải quyết các vấn đề của họ, và rằng cả yếu tố văn hóa lẫn kinh tế đều quan trọng. Ông chỉ trích gay gắt điều mà ông thấy là sự không sẵn lòng nhận trách nhiệm.

Trong cuộc sống: Tin rằng làm gì cũng chẳng có tác dụng có thể khiến người ta khó cố gắng.

5. Thủy quân lục chiến và bước ngoặt

Ý chính: Sau khi tốt nghiệp trung học, Vance gia nhập Thủy quân lục chiến, nơi ông nói rằng mình học được kỷ luật và bắt đầu tin rằng những lựa chọn của mình có thể thay đổi cuộc đời. Ông mô tả việc huấn luyện cơ bản đã thay đổi cảm nhận của ông về những gì mình có thể làm, và cách nề nếp cùng những kỳ vọng của quân đội đã giúp ích. Sau thời gian phục vụ, ông vào đại học và học xong trong một thời gian ngắn, vừa học vừa làm thêm, rồi được nhận vào trường luật. Những năm tháng này cho thấy một môi trường phù hợp có thể giúp ích đến mức nào.

Trong cuộc sống: Một chương trình khắt khe đặt ra kỳ vọng rõ ràng có thể dạy cho con người sự tự tin.

6. Yale và khoảng cách giữa hai thế giới

Ý chính: Ở Trường Luật Yale, Vance thấy mình giữa giới tinh hoa và cảm thấy lạc lõng. Ông nhận ra mình không biết nhiều đến thế nào về việc xây dựng quan hệ và các quy ước xã hội, và tầm quan trọng của vốn xã hội (social capital), như việc có các mối quan hệ và những người cố vấn. Ông cũng suy nghĩ về việc quá trình lớn lên của mình vẫn ảnh hưởng đến ông ra sao, kể cả các phản ứng căng thẳng và những khó khăn trong các mối quan hệ. Cuốn sách kết thúc bằng những suy ngẫm về ảnh hưởng lâu dài của xuất thân, và lời kêu gọi mọi người giúp đỡ những người đến từ những nơi tương tự.

Trong cuộc sống: Bước vào một thế giới xã hội mới có thể làm lộ ra những quy tắc mà không ai giải thích.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Bi ca của người nhà quê đã trở thành sách bán chạy lớn, và được đọc rộng rãi như một ô cửa nhìn vào những khó khăn của người da trắng thuộc tầng lớp lao động ở vùng trung tâm nước Mỹ, nhất là sau cuộc bầu cử năm 2016. Một bộ phim chuyển thể ra mắt năm 2020. Cuốn sách khơi mào một cuộc trò chuyện toàn quốc về giai cấp, văn hóa và cơ hội, cũng như về cách trách nhiệm cá nhân và hoàn cảnh xã hội tác động lẫn nhau. Sách cũng bị chỉ trích nặng nề, và dẫn đến một số bài phản hồi của các nhà văn đến từ Appalachia. Tác giả về sau bước vào chính trường. Dù người ta nghĩ gì về các kết luận của sách, nó đã trở thành một điểm tham chiếu trong các cuộc bàn luận về vùng đất này và về sự dịch chuyển xã hội.

Những ý chính

  • Sự ổn định của gia đình quan trọng. Chỉ một người lớn biết quan tâm cũng có thể tạo nên khác biệt.
  • Nghịch cảnh thời thơ ấu để lại dấu vết. Sự hỗn loạn ở nhà có những tác động lâu dài.
  • Văn hóa và kinh tế tác động lẫn nhau. Cả hai đều định hình kết quả.
  • Nề nếp có thể giúp ích. Các chương trình như nghĩa vụ quân sự có thể xây dựng kỷ luật và sự tự tin.
  • Vốn xã hội có giá trị. Các mối quan hệ và hiểu biết thực tế ảnh hưởng đến cơ hội.

Bài học có thể rút ra

Từ cuốn sách, bạn có thể rút ra nhận thức về việc gia đình và cộng đồng ảnh hưởng đến cơ hội của một người nhiều đến mức nào, và những người cố vấn quan trọng ra sao. Nếu bạn biết ai đó đang chật vật, bạn có thể dành cho họ sự hỗ trợ đều đặn. Hãy để ý xem xuất thân của bản thân ảnh hưởng thế nào đến cách bạn phản ứng với căng thẳng. Đồng thời, hãy nhớ rằng câu chuyện của một người không thể đại diện cho cả một vùng, và hãy đọc thêm tiếng nói của những người khác từ Appalachia. Hãy suy nghĩ về cả những gì cá nhân có thể làm lẫn những gì cộng đồng và chính phủ có thể làm để cải thiện cơ hội.

Phê bình và góc nhìn khác

Nhiều nhà phê bình đến từ Appalachia và những nơi khác nói rằng cuốn sách đưa ra một bức tranh tiêu cực và rập khuôn về vùng đất này và về người da trắng nghèo, nhấn mạnh những khiếm khuyết văn hóa và xem nhẹ vai trò của chính sách kinh tế, quyền lực doanh nghiệp và sự suy tàn của các ngành công nghiệp. Các học giả chỉ ra rằng một cuốn hồi ký không thể là cơ sở để rút ra kết luận chung cho một vùng đa dạng. Có người nói rằng nó làm phẳng sự đa dạng của văn hóa Appalachia và bỏ qua các nghiên cứu sẵn có về nghèo đói ở đó. Những người khác bênh vực nó như một lời kể trung thực và mang tính cá nhân. Sự nghiệp chính trị về sau của tác giả đã ảnh hưởng đến cách người ta nhìn cuốn sách.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho những độc giả quan tâm đến hồi ký về giai cấp và gia đình, và đến các cuộc tranh luận về xã hội Mỹ. Sách có nội dung về nghiện ngập, bạo lực và ngôn ngữ thô tục. Ai muốn có cái nhìn rộng hơn nên đọc thêm các sách khác về Appalachia, kể cả tác phẩm của những tác giả đến từ chính vùng này.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Bị đuổi khỏi nhà

Matthew Desmond

Nhà xã hội học Matthew Desmond sống giữa những người thuê nhà nghèo và các chủ nhà ở Milwaukee, rồi chỉ ra rằng bị đuổi khỏi nhà thuê không chỉ là hệ quả của nghèo đói mà còn là một nguyên nhân lớn gây ra nghèo đói, khiến các gia đình mắc kẹt trong vòng xoáy mất nhà, mất việc và mất hy vọng.

⚖️ Chính trị & xã hội

Kiếm sống bằng đồng lương rẻ mạt

Barbara Ehrenreich

Nhà báo Barbara Ehrenreich đi làm những công việc lương thấp trong nhiều tháng ở ba thành phố Mỹ để xem một người có sống nổi bằng mức lương như vậy hay không, và nhận ra rằng ngay cả công việc nặng nhọc, làm trọn thời gian cũng thường không đủ trang trải những nhu cầu cơ bản.

⚖️ Chính trị & xã hội

Được học

Tara Westover

Một cô gái lớn lên với cha mẹ theo lối sống chuẩn bị cho ngày tận thế trên vùng núi Idaho, không đi học, không có giấy khai sinh và không có bác sĩ, tự học đủ để vào đại học và cuối cùng đạt học vị tiến sĩ tại Cambridge, với cái giá đau đớn là gia đình mình.

👤 Chuyện đời thực

Tro tàn của Angela

Frank McCourt

Frank McCourt nhìn lại tuổi thơ ở khu ổ chuột của Limerick, Ireland, nơi cái đói, mưa dầm và thói nghiện rượu của người cha cũng không thể dập tắt hoàn toàn sự hài hước, những câu chuyện và niềm hy vọng bướng bỉnh của một cậu bé mơ về nước Mỹ.

👤 Chuyện đời thực

Chơi bowling một mình

Robert D. Putnam

Nhà khoa học chính trị Robert Putnam dùng một khối lượng số liệu lớn để cho thấy rằng từ thập niên 1960, người Mỹ ngày càng ít gắn kết với nhau trong các câu lạc bộ, nhà thờ, công đoàn và khu phố, và lập luận rằng sự mất mát vốn xã hội này làm suy yếu nền dân chủ và đời sống an lành của con người.

⚖️ Chính trị & xã hội

Quân Vương

Niccolo Machiavelli

Một nhà ngoại giao thời Phục hưng khuyên các nhà cai trị hãy đánh giá hành động của mình bằng kết quả chứ không phải bằng đạo đức, và cho rằng một nhà lãnh đạo thành công đôi khi phải mưu mẹo và tàn nhẫn để giành và giữ quyền lực.

⚖️ Chính trị & xã hội

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →