Những đứa con của nửa đêm
Tên gốc: Midnight's Children
Chào đời đúng khoảnh khắc Ấn Độ giành độc lập, cậu bé Saleem Sinai phát hiện cuộc đời mình gắn với lịch sử đất nước theo một cách bí ẩn, và kể lại câu chuyện của mình như một hỗn hợp ngang tàng của chuyện gia đình, chính trị và phép màu.
Giới thiệu
Những đứa con của nửa đêm, xuất bản năm 1981 của Salman Rushdie, do Saleem Sinai kể lại; anh sinh vào nửa đêm ngày 15 tháng 8 năm 1947, đúng lúc Ấn Độ giành độc lập khỏi ách cai trị của Anh. Saleem tin rằng cuộc đời mình và vận mệnh đất nước gắn chặt với nhau. Anh cũng phát hiện rằng tất cả những đứa trẻ sinh ra trong giờ đầu tiên của nền độc lập đều có sức mạnh phép thuật, và anh có thể trò chuyện với chúng bằng thần giao cách cảm. Được viết bằng lối văn sôi nổi, tinh nghịch, pha trộn hiện thực huyền ảo (magical realism), lịch sử và hài hước, cuốn tiểu thuyết theo dấu gia đình Saleem và lịch sử đầy biến động của Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh trong ba thập kỷ. Tác phẩm đoạt giải Booker năm 1981 và sau đó được vinh danh là “Booker của các Booker” (Booker of Bookers), tức cuốn tiểu thuyết hay nhất trong số những tác phẩm từng đoạt giải này trong hai mươi lăm năm và bốn mươi năm đầu tiên.
Nhân vật chính
- Saleem Sinai: người kể chuyện, sinh vào nửa đêm ngày độc lập, với chiếc mũi khổng lồ và khả năng thần giao cách cảm.
- Shiva: một đứa trẻ nửa đêm khác, đối thủ của Saleem, có đôi đầu gối mạnh mẽ và năng khiếu bạo lực.
- Aadam Aziz: ông ngoại của Saleem, một bác sĩ.
- Amina Sinai: mẹ của Saleem.
- Ahmed Sinai: cha của Saleem, một doanh nhân.
- Mary Pereira: cô y tá đã tráo đổi hai đứa bé.
- Padma: người nghe thiếu kiên nhẫn của Saleem, luôn bên cạnh khi anh kể chuyện.
- Brass Monkey (Jamila): em gái của Saleem, về sau trở thành một ca sĩ nổi tiếng ở Pakistan.
Tóm tắt đầy đủ
Ông bà ngoại
Saleem mở đầu bằng việc kể về gia đình mình trước khi anh ra đời, bắt đầu từ năm 1915 ở Kashmir. Ông ngoại anh, Aadam Aziz, một bác sĩ trẻ từng học ở Đức, phải lòng Naseem, người mà ông phải khám qua một lỗ hổng trên tấm khăn trải, mỗi lần chỉ thấy một phần cơ thể. Sau một thời gian tán tỉnh dài và khác thường, họ cưới nhau và chuyển đến Amritsar, nơi ông chứng kiến vụ thảm sát Jallianwala Bagh kinh hoàng năm 1919, khi quân Anh nổ súng vào một đám đông hiền hòa.
Nửa đêm
Mẹ Saleem là Amina và cha là Ahmed Sinai chuyển đến Bombay (nay là Mumbai) và sinh một đứa bé vào đúng lúc nửa đêm ngày 15 tháng 8 năm 1947. Một cô y tá, Mary Pereira, trong một hành động mang tính chính trị, tráo đứa trẻ sơ sinh với một đứa bé khác sinh ra cùng khoảnh khắc, con của vợ một nghệ sĩ đường phố nghèo. Kết quả là Saleem, người có cha ruột là một kẻ thực dân Anh sắp rời đi, lớn lên trong gia đình Sinai giàu có, còn Shiva, con đẻ của nhà Sinai, lớn lên trong nghèo khó. Thủ tướng Nehru viết thư cho gia đình Saleem, nói rằng đứa bé là tấm gương soi của đất nước.
Những đứa trẻ nửa đêm
Khi lớn lên, Saleem phát hiện mình đọc được suy nghĩ của người khác. Vào khoảng chín tuổi, anh nhận ra mình có thể tập hợp những đứa trẻ sinh trong khoảng từ nửa đêm đến một giờ sáng đêm độc lập của Ấn Độ, thành một kiểu hội nghị bằng thần giao cách cảm, một hội đồng. Có 1.001 đứa trẻ được sinh ra, và 581 đứa còn sống. Mỗi đứa có một năng lực đặc biệt: một số có thể du hành xuyên thời gian, đổi giới tính hay bay, và năng lực càng mạnh khi đứa trẻ sinh càng gần nửa đêm. Saleem đóng vai người dẫn đầu, còn đối thủ chính của anh là Shiva, được nuôi lớn như một đứa trẻ đường phố cứng rắn với đôi đầu gối khổng lồ.
Di cư và chiến tranh
Nhiều năm sau, gia đình Saleem di cư sang Pakistan. Tại đó, gia đình anh hứng chịu một chuỗi tai họa trong cuộc chiến năm 1965 với Ấn Độ: một quả bom phá hủy ngôi nhà của gia đình và giết chết hầu hết người thân của anh. Saleem mất trí nhớ và được quân đội Pakistan tìm thấy, họ dùng anh làm người đánh hơi lần dấu nhờ chiếc mũi mạnh của anh. Trong cuộc chiến năm 1971 dẫn đến sự ra đời của Bangladesh, Saleem cùng một vài người lính lạc vào rừng Sundarbans, nơi những ảo giác phép thuật ập đến trên hành trình của họ. Saleem lấy lại trí nhớ và trốn thoát nhờ sự giúp đỡ của một người phụ nữ tên là Parvati.
Thời kỳ Tình trạng khẩn cấp
Trở lại Ấn Độ, Saleem sống trong khu ổ chuột ở Delhi và cưới Parvati, người sinh một đứa con trai không phải của anh: Aadam, người có cha ruột là Shiva, đối thủ lớn của Saleem. Trong thời kỳ Tình trạng khẩn cấp (the Emergency) từ 1975 đến 1977, khi Thủ tướng Indira Gandhi đình chỉ các quyền tự do dân sự và ép buộc các chiến dịch triệt sản, “Bà Góa” (the Widow), cách Saleem gọi bà Gandhi, lùng bắt và triệt sản tất cả những đứa trẻ nửa đêm, tước đi sức mạnh phép thuật của chúng. Saleem cũng bị phẫu thuật. Shiva, giờ là một anh hùng chiến tranh và đã trở thành tay sai của Bà Góa, phản bội những đứa trẻ, và Parvati bị giết.
Kết thúc
Saleem, gần như suy sụp về thể xác sau bao vết thương, trở về Bombay cùng cậu con riêng Aadam. Giờ anh sống một cuộc đời yên ắng với công việc ở một nhà máy làm dưa muối, viết lại câu chuyện của mình trong lúc kể cho Padma nghe, và chuẩn bị cưới cô. Anh nhận ra thân thể mình đang nứt ra và sắp tan rã, như thể bị tiêu hao bởi tất cả những cuộc đời, những thời kỳ lịch sử và những câu chuyện đã chảy qua anh. Những lời cuối cùng của anh hình dung một đám đông sẽ giẫm anh thành bụi, một biểu tượng của muôn dân Ấn Độ.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Những đứa con của nửa đêm là một trong những tiểu thuyết được ca ngợi nhiều nhất cuối thế kỷ hai mươi. Nó đoạt giải Booker năm 1981 và được vinh danh là Booker của các Booker (Booker of Bookers) năm 1993 và Best of the Booker (giải hay nhất trong lịch sử Booker) năm 2008. Tác phẩm đã làm đổi mới văn học tiếng Anh khi đưa nhịp điệu của tiếng Anh Ấn Độ, truyền thống kể chuyện của tiểu lục địa và hiện thực huyền ảo vào trung tâm văn học thế giới, và truyền cảm hứng cho một thế hệ nhà văn Ấn Độ viết bằng tiếng Anh.
Cuốn sách cũng là một bản lịch sử sáng tạo về Ấn Độ hiện đại, mô tả độc lập, cuộc chia cắt, các cuộc chiến tranh và thời kỳ Tình trạng khẩn cấp qua con mắt của một người kể chuyện duy nhất, không đáng tin. Năm 2012, nó được chuyển thể thành phim do Deepa Mehta đạo diễn, với Rushdie viết kịch bản. Cuốn tiểu thuyết sau này của Rushdie, The Satanic Verses, khiến ông bị chính phủ Iran tuyên án tử hình, biến ông thành một trong những nhà văn nổi tiếng nhất thế giới.
Những ý chính
- Câu chuyện cá nhân và câu chuyện quốc gia đan xen. Cuộc đời Saleem phản chiếu lịch sử Ấn Độ.
- Ký ức không đáng tin cậy. Saleem thừa nhận những sai sót và sự phóng đại trong câu chuyện của mình.
- Hy vọng có thể chua chát thành thất vọng. Lời hứa của những đứa trẻ nửa đêm bị chính trị nghiền nát.
- Bản sắc rất phức tạp. Saleem là sự pha trộn của nhiều dân tộc, tôn giáo và lịch sử.
- Kể chuyện định hình sự thật. Lịch sử do những người kể lại nó viết nên.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết cho thấy lịch sử được tạo nên từ vô số câu chuyện cá nhân, và không có một lời kể đơn lẻ nào bao quát được tất cả. Lắng nghe nhiều tiếng nói khác nhau giúp ta hiểu quá khứ.
Nó cũng cảnh báo về việc lạm dụng quyền lực. Nỗ lực kiểm soát người dân của chính phủ, nhất là trong thời kỳ Tình trạng khẩn cấp, cho thấy nền dân chủ có thể bị tổn hại thế nào khi những người cầm quyền bịt miệng người chỉ trích.
Cuối cùng, cuốn sách ca ngợi sự đa dạng. Những đứa trẻ nửa đêm đến từ mọi ngôn ngữ, tôn giáo và tầng lớp của Ấn Độ, và khả năng trò chuyện với nhau của chúng gợi ý rằng sự đoàn kết là có thể mà không cần xóa bỏ khác biệt.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy cuốn tiểu thuyết quá choáng ngợp. Những câu văn dài và dày đặc, những đoạn lạc đề phóng túng và vô số nhân vật khiến nó khó đọc, và văn phong của nó trộn các từ tiếng Hindi và Urdu với tiếng Anh. Giới phê bình đã tranh luận liệu hiện thực huyền ảo có làm nhẹ đi nỗi đau thật của lịch sử hay không.
Cách miêu tả Indira Gandhi, được gọi là “Bà Góa”, dẫn đến một vụ kiện phỉ báng do chính bà Indira Gandhi khởi kiện tại Anh, và Rushdie đã đồng ý gỡ bỏ một câu. Cuốn sách cũng bị chỉ trích vì cách khắc họa phụ nữ, những người thường xuất hiện như nạn nhân bi thảm hoặc hình tượng gợi dục. Một số độc giả cảm thấy Saleem, với tư cách người kể chuyện, quá tự cho mình là trung tâm và không đáng tin, điều này cũng chính là chủ ý của cuốn sách.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn tiểu thuyết này phù hợp với thiếu niên lớn thích phiêu lưu và người lớn thích văn học phong phú, đòi hỏi cao và quan tâm đến lịch sử Ấn Độ. Biết đôi chút về lịch sử cuộc chia cắt và độc lập sẽ giúp ích. Sách dài và đòi hỏi nhiều công sức, nhưng xứng đáng.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Chúa trời của những chuyện vụn vặt
Arundhati Roy
Ở Kerala, Ấn Độ, hai anh em song sinh lớn lên trong một gia đình chia rẽ, nơi một mối tình bị cấm đoán vượt qua ranh giới đẳng cấp dẫn đến một bi kịch ám ảnh họ suốt phần đời còn lại.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiTrăm năm cô đơn
Gabriel Garcia Marquez
Bảy thế hệ nhà Buendía sống, yêu, đánh nhau và lặp lại những sai lầm cũ trong thị trấn Macondo kỳ diệu ở Colombia, từ lúc thị trấn được lập nên cho đến khi nó bị hủy diệt hoàn toàn.
🌍 Văn học thế giớiCái trống thiếc
Gunter Grass
Một cậu bé nhất quyết không chịu lớn, và có thể hét cho kính vỡ tan, kể lại những năm Đức Quốc xã của nước Đức bằng con mắt của một kẻ đứng bên lề.
🌍 Văn học thế giớiNgười đua diều
Khaled Hosseini
Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMắt nào xanh nhất
Toni Morrison
Ở bang Ohio những năm 1940, một bé gái da đen nghèo tên Pecola Breedlove, tin rằng mình xấu xí, cầu xin được có đôi mắt xanh, và việc cộng đồng không bảo vệ em dẫn đến bi kịch.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiBài ca Solomon
Toni Morrison
Macon "Milkman" Dead, một chàng trai tự cao tự đại từ bang Michigan, đi về miền Nam tìm một kho báu của gia đình, nhưng thay vào đó tìm thấy lịch sử gia đình mình, và học được cách chịu trách nhiệm và biết bay.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.