Cái trống thiếc

Tên gốc: Die Blechtrommel

Từ 16 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnhiện thực huyền ảotiểu thuyết lịch sửCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung chiến tranh và bạo lực thời Đức Quốc xã; nội dung tình dục; cái chết và án mạng; những cảnh kỳ quái; ghê rợn
Tìm mua sách ↓

Một cậu bé nhất quyết không chịu lớn, và có thể hét cho kính vỡ tan, kể lại những năm Đức Quốc xã của nước Đức bằng con mắt của một kẻ đứng bên lề.

Giới thiệu

Cái trống thiếc là tiểu thuyết của nhà văn Đức Gunter Grass, xuất bản năm 1959. Truyện diễn ra chủ yếu ở Thành phố Tự do Danzig (nay là Gdansk, thuộc Ba Lan), về sau chuyển sang Tây Đức, trong khoảng từ thập niên 1920 đến thập niên 1950. Người kể chuyện là Oskar Matzerath, và anh kể lại cuộc đời mình từ trong một bệnh viện tâm thần. Cuốn sách trộn lẫn hài hước, kinh dị và huyền ảo, và là một trong những tiểu thuyết lớn đầu tiên của nước Đức dám nhìn thẳng vào thời kỳ Đức Quốc xã mà không né tránh. Sách đặt câu hỏi những người bình thường đã sống qua một thời kỳ khủng khiếp như thế nào, và đã tham gia vào đó ra sao. Sách có những cảnh gây ám ảnh và những cảnh tình dục, nên chỉ dành cho độc giả đã trưởng thành.

Nhân vật chính

  • Oskar Matzerath: người kể chuyện, vẫn nhỏ bé mãi, chơi chiếc trống của mình và có thể làm vỡ kính bằng giọng nói.
  • Agnes Matzerath: mẹ của Oskar, giằng xé giữa hai người đàn ông.
  • Alfred Matzerath: người bán tạp hóa, chồng của Agnes và là người được cho là cha của Oskar.
  • Jan Bronski: anh (hoặc em) họ của Agnes và cũng là người tình của bà, có thể là cha ruột của Oskar.
  • Maria: một cô gái trẻ làm việc trong cửa hàng, người mà Oskar khao khát.
  • Bebra: một nghệ sĩ biểu diễn có vóc người nhỏ bé, trở thành người thầy dẫn dắt Oskar.

Tóm tắt đầy đủ

Cậu bé không chịu lớn

Oskar kể câu chuyện gia đình mình, bắt đầu từ bà ngoại, người đã giấu một kẻ đang bị truy đuổi dưới váy và nhờ vậy mà mang thai mẹ cậu, Agnes. Agnes lấy Alfred Matzerath, một người Đức, nhưng bà cũng yêu Jan Bronski, anh (hoặc em) họ của mình, một người Ba Lan. Oskar chào đời năm 1924, là một đứa trẻ sơ sinh sớm khôn, nhìn thế giới người lớn bằng đôi mắt tỉnh táo.

Oskar có trí óc của người lớn ngay từ khi sinh ra và quyết định không bao giờ bước vào thế giới của họ. Vào sinh nhật lên ba, cậu được tặng một chiếc trống thiếc, và cậu cố tình ngã xuống cầu thang hầm để ngừng lớn. Từ đó, cậu giữ nguyên vóc dáng của một đứa trẻ ba tuổi, dù trí óc vẫn tiếp tục phát triển.

Chiếc trống và tiếng hét

Oskar đánh trống suốt ngày đêm. Khi ai đó định giật lấy chiếc trống, cậu hét lên the thé đến mức kính vỡ tan. Cậu dùng sức mạnh này để vui đùa, để trả thù và để thu hút sự chú ý. Việc học của cậu chấm dứt nhanh chóng sau khi một giáo viên định lấy chiếc trống của cậu, và tuổi thơ của cậu trôi qua trong cửa hàng và ngoài phố.

Cậu quan sát những người lớn quanh mình. Cậu thấy chuyện ngoại tình của mẹ, thấy đảng Quốc xã nổi lên ở Danzig, khi cha cậu gia nhập đảng và hàng xóm đổi ý kiến theo chiều gió. Tại một cuộc mít tinh của Quốc xã, Oskar trốn dưới khán đài và đánh trống làm nhịp của ban nhạc rối loạn.

Agnes, bị kẹt giữa chồng và người tình, qua đời trước chiến tranh sau một trận ăn cá quá độ. Oskar thương mẹ theo cách của riêng mình, và đau buồn trước cái chết ấy.

Bưu điện Ba Lan

Khi chiến tranh bắt đầu năm 1939, quân Đức tấn công bưu điện Ba Lan ở Danzig. Jan Bronski ở bên trong, và Oskar cũng ở đó, vì chính cậu đã dẫn Jan đến đó trong lúc tìm cách sửa chiếc trống. Jan bị bắt và bị xử bắn, và Oskar thấy mình có lỗi.

Những năm chiến tranh

Oskar gặp lại Bebra, nghệ sĩ có vóc người nhỏ bé mà cậu quen từ hồi còn bé ở một rạp xiếc. Bebra thuyết phục cậu gia nhập một đoàn biểu diễn giải trí cho lính Đức ngoài mặt trận. Oskar nhìn cuộc chiến từ bên lề, và đi qua nước Pháp, nơi cậu thấy các công sự phòng thủ ven bờ Đại Tây Dương. Cậu yêu một cô gái trẻ trong đoàn, và cô bị giết trong một cuộc tấn công.

Khi trở về, cậu thấy cha mình là Alfred đã cưới Maria, và Maria đã sinh một cậu con trai tên Kurt. Hồng quân tiến vào Danzig, và Alfred bị lính Liên Xô giết khi cố giấu huy hiệu Quốc xã của mình. Tại đám tang, Oskar ném chiếc trống xuống mộ, và khi một hòn đá đập trúng đầu, cậu bắt đầu lớn trở lại, nhưng đồng thời cũng bị gù lưng.

Về phía Tây

Cùng Maria và đứa con của cô, Oskar rời Danzig đi về phía tây, đến Dusseldorf. Anh làm thợ đục đá, làm người mẫu cho các nghệ sĩ và làm tay trống nhạc jazz, rồi trở thành một nghệ sĩ biểu diễn thành công. Anh sống trong thời kỳ nước Đức hồi phục kinh tế sau chiến tranh, và nhìn nó bằng con mắt mỉa mai.

Cuối cùng, anh bị buộc tội một vụ giết người mà anh không gây ra, và rồi phải vào bệnh viện tâm thần, nơi anh viết hồi ký của mình. Anh ba mươi tuổi và cảm thấy an toàn trong nhà thương điên, từ đó nhìn lại toàn bộ câu chuyện.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Cái trống thiếc đã đưa Grass thành một gương mặt quốc tế và là tiểu thuyết Đức nổi tiếng nhất của những năm hậu chiến. Grass đoạt giải Nobel Văn học năm 1999, và hội đồng Nobel đã nhắc riêng đến cuốn sách này. Nó góp phần mở ra cuộc thảo luận ở Đức về quá khứ Quốc xã, một chủ đề từng bị tránh nhắc đến. Tiểu thuyết được chuyển thể thành phim năm 1979, đoạt giải Cành cọ vàng (Palme d’Or) tại Liên hoan phim Cannes và một giải Oscar (Academy Award). Sự pha trộn giữa huyền ảo và lịch sử đã biến nó thành một cột mốc của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo (magical realism), và cho các nhà văn Đức trẻ hơn thấy rằng có thể viết về quá khứ bằng sự hài hước, giận dữ và trí tưởng tượng.

Những ý chính

  • Nhìn từ bên ngoài có thể thấy được sự thật. Oskar thấy những điều người lớn muốn làm ngơ.
  • Người bình thường cũng góp phần làm nên lịch sử. Câu chuyện cho thấy một xã hội trượt dần đến chỗ ủng hộ cái ác như thế nào.
  • Từ chối lớn lên không phải là lối thoát. Lựa chọn của Oskar bảo vệ cậu ở một số mặt nhưng cũng giam hãm cậu.
  • Hài hước có thể đối diện với kinh hoàng. Cuốn sách dùng tiếng cười để những điều đau đớn trở nên dễ tiếp cận hơn.
  • Ký ức không đáng tin. Lời kể của Oskar thường không đáng tin và thiên về bênh vực bản thân.

Bài học có thể rút ra

Cuốn sách cho thấy con người dễ dàng chạy theo đám đông đến mức nào, và những người hàng xóm có thể thay đổi nhanh ra sao khi chiều gió chính trị đổi hướng. Nó khuyến khích ta tự hỏi mình sẽ làm gì trong hoàn cảnh như vậy, và lên tiếng khi thấy bất công.

Nó cũng cho thấy con người tìm cách trốn tránh trách nhiệm như thế nào, bằng cách nói rằng mình chỉ làm theo lệnh, hoặc rằng mình quá nhỏ bé để có ý nghĩa gì. Câu chuyện của Oskar mời ta nhìn thẳng thắn vào phần của chính mình trong thế giới. Cuối cùng, sách gợi ý rằng không thể thoát khỏi lịch sử bằng cách trốn tránh hay lãng quên, và đối diện với nó là một phần của việc trưởng thành.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy sự hài hước kỳ quái và các cảnh tình dục trong sách là phản cảm, và người kể chuyện thường khó ưa. Tiểu thuyết dài và rời rạc, còn những yếu tố huyền ảo có thể gây khó hiểu. Những người khác lưu ý rằng Grass, người đã tiết lộ vào cuối đời rằng thời thiếu niên ông từng phục vụ trong lực lượng Waffen-SS, bị chỉ trích vì không nói ra sớm hơn, và điều này khiến một số độc giả nhìn cuốn sách theo cách khác. Các nhà phê bình cũng cho rằng đôi khi câu chuyện đối xử với những sự kiện nghiêm trọng bằng giọng quá bỡn cợt.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách dành cho độc giả đã trưởng thành, thích tiểu thuyết văn chương nhiều thử thách và quan tâm đến lịch sử thế kỷ hai mươi. Sách không phù hợp với độc giả nhỏ tuổi. Những ai không chịu được các cảnh thô tục hoặc gây ám ảnh có thể bỏ qua, nhưng những người thích lối kể chuyện giàu sáng tạo, châm biếm có thể sẽ thấy nó khó quên.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Những đứa con của nửa đêm

Salman Rushdie

Chào đời đúng khoảnh khắc Ấn Độ giành độc lập, cậu bé Saleem Sinai phát hiện cuộc đời mình gắn với lịch sử đất nước theo một cách bí ẩn, và kể lại câu chuyện của mình như một hỗn hợp ngang tàng của chuyện gia đình, chính trị và phép màu.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Trăm năm cô đơn

Gabriel Garcia Marquez

Bảy thế hệ nhà Buendía sống, yêu, đánh nhau và lặp lại những sai lầm cũ trong thị trấn Macondo kỳ diệu ở Colombia, từ lúc thị trấn được lập nên cho đến khi nó bị hủy diệt hoàn toàn.

🌍 Văn học thế giới

Lò sát sinh số 5

Kurt Vonnegut

Billy Pilgrim, người lính Thế chiến II sống sót sau trận ném bom lửa xuống Dresden, bị "lạc khỏi dòng thời gian" (unstuck in time), cứ nhảy qua lại giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, và tìm thấy ý nghĩa trong ý niệm rằng mọi khoảnh khắc đều tồn tại mãi mãi.

📜 Kinh điển

Bẫy-22

Joseph Heller

Yossarian, một sĩ quan ném bom (bombardier), tìm cách sống sót qua Thế chiến thứ hai bằng cách giả điên, nhưng bị mắc kẹt trong một quy định quân đội mang tên Catch-22, thứ khiến mọi lối thoát đều bị chặn kín.

📜 Kinh điển

Phía Tây không có gì lạ

Erich Maria Remarque

Một người lính trẻ người Đức nhận ra rằng chiến tranh hiện đại không chỉ hủy hoại thân thể mà còn phá nát niềm tin, những mối quan hệ và tương lai của những người bị buộc phải ra trận.

🌍 Văn học thế giới

Hoàng tử bé

Antoine de Saint-Exupery

Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.

🌍 Văn học thế giới

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →