Lò sát sinh số 5

Tên gốc: Slaughterhouse-Five

Từ 16 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểntiểu thuyết phản chiếnkhoa học viễn tưởngCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung bạo lực chiến tranh và hậu quả của một trận ném bom; việc hành quyết một nhân vật; cái chết; nội dung tình dục ngắn
Tìm mua sách ↓

Billy Pilgrim, người lính Thế chiến II sống sót sau trận ném bom lửa xuống Dresden, bị "lạc khỏi dòng thời gian" (unstuck in time), cứ nhảy qua lại giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, và tìm thấy ý nghĩa trong ý niệm rằng mọi khoảnh khắc đều tồn tại mãi mãi.

Giới thiệu

Slaughterhouse-Five; or, The Children’s Crusade là tiểu thuyết của Kurt Vonnegut, xuất bản năm 1969. Vonnegut là tù binh người Mỹ ở Dresden, nước Đức, vào tháng Hai năm 1945, khi máy bay của phe Đồng minh phá hủy thành phố và giết hàng chục nghìn thường dân. Ông sống sót nhờ bị giam trong một hầm chứa thịt dưới lòng đất mang tên Slaughterhouse Five (Lò mổ số Năm). Ông mất hơn hai mươi năm mới viết được về trải nghiệm này. Cuốn tiểu thuyết có cấu trúc khác thường: chương đầu là câu chuyện của chính tác giả, còn phần còn lại theo chân Billy Pilgrim, người du hành xuyên thời gian và bị người ngoài hành tinh bắt cóc. Đây vừa là một câu chuyện giả tưởng hài hước, vừa là một cuốn sách nghiêm túc về nỗi kinh hoàng và sự phi lý của chiến tranh.

Nhân vật chính

  • Billy Pilgrim: một người lính Mỹ trầm lặng, tầm thường, làm nghề đo thị lực (optometrist), trải qua thời gian theo một thứ tự đảo lộn.
  • Kurt Vonnegut: người kể chuyện ở chương mở đầu và chương kết, xuất hiện thoáng qua như một người lính cùng đơn vị.
  • Edgar Derby: một tù binh Mỹ lớn tuổi, vốn là thầy giáo.
  • Roland Weary: một người lính trẻ độc ác, cứ bám lấy Billy.
  • Valencia Merble: vợ của Billy.
  • Montana Wildhack: một ngôi sao điện ảnh bị đưa vào sở thú của người ngoài hành tinh.
  • Người Tralfamadore: những sinh vật ngoài hành tinh nhìn thời gian như một chỉnh thể.
  • Kilgore Trout: một nhà văn khoa học viễn tưởng thất bại mà Billy ngưỡng mộ.

Tóm tắt đầy đủ

Lời mở đầu của tác giả

Ở chương đầu, Vonnegut kể rằng nhiều năm nay ông muốn viết về Dresden nhưng không tìm được lời. Ông kể chuyện nói chuyện với một người bạn chiến tranh cũ, Bernard V. O’Hare, người có vợ khó chịu vì hai ông sắp viết một câu chuyện chiến tranh được tô vẽ vinh quang, lấy những chàng trai trẻ làm anh hùng. Vonnegut hứa sẽ đặt tên sách là “Cuộc thập tự chinh của trẻ em” (The Children’s Crusade) và khắc họa những người lính như những đứa trẻ. Ông nói cuốn sách ngắn và lộn xộn, vì trước một cuộc thảm sát thì không có điều gì thông minh để nói.

Lạc khỏi dòng thời gian

Billy Pilgrim không kiểm soát được thời gian: anh nhảy từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác của đời mình, từ thời thơ ấu đến lúc già, và sống lại những trải nghiệm thời chiến, cuộc hôn nhân và những năm cuối đời. Anh tuyên bố rằng mình đã bị người ngoài hành tinh từ hành tinh Tralfamadore bắt cóc. Họ nhốt anh trong một sở thú cùng với Montana Wildhack, một minh tinh màn bạc, và dạy anh rằng thời gian không phải một đường thẳng mà là một vùng đất trải rộng, và mọi khoảnh khắc đều tồn tại mãi mãi. Mỗi khi có ai đó chết, người kể chuyện lại nhắc câu điệp khúc “Đời là thế” (So it goes), mà anh trình bày như cách người Tralfamadore nhún vai trước cái chết.

Chiến tranh

Trong Thế chiến II, Billy là lính bộ binh Mỹ, phụ tá của một tuyên úy quân đội, bị lạc phía sau chiến tuyến địch trong trận Bulge (Battle of the Bulge). Anh bị quân Đức bắt và được chuyển đi bằng tàu hỏa cùng những tù binh khác. Một người lính cùng phe độc ác là Roland Weary, kẻ khinh thường Billy và bắt nạt anh, bị bắt cùng anh và về sau chết vì những vết thương hoại thư do đôi guốc gỗ gây ra. Các tù binh được đưa đến Dresden, nơi họ bị bắt làm việc trong một nhà máy xi-rô mạch nha và ở trong một lò mổ. Thức ăn rất ít, và quân Đức cũng kiệt sức.

Trận ném bom Dresden

Đêm 13 tháng Hai năm 1945, máy bay Anh và Mỹ thả bom xuống Dresden và gây ra một cơn bão lửa. Billy và các tù binh được an toàn dưới lòng đất trong hầm chứa thịt, và khi họ trở lên, thành phố đã thành một cảnh tượng như mặt trăng, toàn tro và đổ nát. Họ bị bắt phải đào các xác chết lên rồi đem đốt. Nỗi kinh hoàng được mô tả bằng những từ đơn giản, trần trụi, nhấn mạnh sự vô nghĩa của nó. Sau đó, Edgar Derby bị bắn vì lấy một chiếc ấm trà từ đống đổ nát, một vụ hành quyết mà Vonnegut trình bày như điều phi lý. (Cuốn tiểu thuyết lặp lại một ước tính rất cao về số người chết ở Dresden, con số mà các sử gia sau này đã điều chỉnh giảm xuống.)

Sau chiến tranh

Sau chiến tranh, Billy trở về Mỹ, cưới Valencia, con gái của một người đo thị lực giàu có, và bản thân cũng trở thành một người đo thị lực thành đạt. Cuộc sống của anh có vẻ bình thường, nhưng anh bị giày vò trong lòng. Anh sống sót trong một vụ rơi máy bay ở Vermont, trong đó chỉ có anh và phi công phụ sống sót, rồi vợ anh, vội vã đến gặp anh, gặp một tai nạn xe nhỏ và chết vì ngộ độc khí carbon monoxide từ ống xả hỏng của xe. Anh bắt đầu kể cho mọi người nghe về người Tralfamadore và bị cho là điên.

Kết thúc

Ở những chương cuối, ta biết rằng Billy sẽ bị bắn vào năm 1976 bởi một sát thủ do Paul Lazzaro sắp đặt, một tù binh cùng trại đã thề báo thù cho cái chết của Roland Weary. Billy đã thấy trước cái chết này và chấp nhận nó. Cuốn sách kết thúc bằng trải nghiệm của chính Vonnegut: sau chiến tranh, ông chứng kiến cảnh hoang tàn còn lại, và nghe một con chim kêu “Poo-tee-weet?”. Những dòng cuối gợi ý rằng trước cái chết không còn gì để nói, ngoài tiếng chim hót.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Lò sát sinh số 5 là một trong những tiểu thuyết phản chiến được ca ngợi nhất của nước Mỹ. Nó biến Vonnegut thành một ngôi sao văn học, và cụm “So it goes” trở nên nổi tiếng rộng rãi. Tác phẩm được chuyển thể thành phim năm 1972 do George Roy Hill đạo diễn. Cuốn tiểu thuyết là một cột mốc của văn học hậu hiện đại nhờ sự pha trộn giữa khoa học viễn tưởng, hồi ký và châm biếm.

Sách cũng thường xuyên bị phản đối và cấm trong các trường học ở Mỹ vì ngôn ngữ và nội dung tình dục, điều đó càng làm nó nổi tiếng hơn. Năm 1973, các bản sách thậm chí bị đốt trong lò sưởi của một trường học ở Drake, North Dakota, và Vonnegut đã đáp lại sự việc này trước công chúng bằng một bức thư bảo vệ quyền tự do đọc sách.

Những ý chính

  • Chiến tranh là vô nghĩa. Việc phá hủy Dresden không có mục đích rõ ràng.
  • Có thể nhìn thời gian như một chỉnh thể. Cách nhìn của người Tralfamadore mang lại sự an ủi.
  • Chấn thương có thể làm đời người vỡ vụn. Việc Billy du hành thời gian có thể được hiểu là một phản ứng trước cú sốc.
  • Người bình thường chịu khổ nhiều nhất. Cả binh lính lẫn thường dân đều bị cuốn vào.
  • Hài hước và bi kịch có thể cùng tồn tại. Vonnegut dùng sự hài hước để đối diện với nỗi kinh hoàng.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết gợi ý rằng có những trải nghiệm không thể giải thích hay lý giải được. Lối viết đơn giản, thẳng thắn của Vonnegut cho thấy rằng khi một điều thật sự kinh khủng, những lời giản dị có thể là tốt nhất.

Sách cũng mời ta suy nghĩ về cách con người đối phó với chấn thương tâm lý. Việc Billy du hành thời gian và tin vào người ngoài hành tinh có thể được đọc như khoa học viễn tưởng, hoặc như một cách để sống sót qua những gì anh đã chứng kiến.

Cuối cùng, nó nhắc ta trân trọng những khoảnh khắc đẹp, vì chúng tồn tại dù ta có nhớ đến hay không.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình cho rằng cuốn sách đơn giản hóa vấn đề hoặc mang tinh thần hư vô, và triết lý của người Tralfamadore, coi mọi sự kiện là đã được định sẵn, có thể bị xem là cái cớ cho thái độ thụ động. Những người khác cho rằng cách sách miêu tả phụ nữ còn hời hợt, chẳng hạn như ảo tưởng về Montana Wildhack, và việc dùng khoa học viễn tưởng làm nhẹ đi nỗi đau có thật.

Có người còn chỉ trích cách cuốn sách nói về vụ ném bom, vì có ý kiến cho rằng nó bỏ qua trách nhiệm của nước Đức Quốc xã. Do những chủ đề dành cho người lớn, sách đã bị phản đối ở nhiều thư viện trường học. Dù vậy, nó vẫn được coi là một tác phẩm kinh điển.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này phù hợp với thanh thiếu niên đã trưởng thành và người lớn. Sách ngắn và rất dễ đọc, nhưng nói về chiến tranh, cái chết và chấn thương tâm lý, đồng thời có nội dung tình dục ngắn và ngôn ngữ mạnh. Đây là cuốn sách hay để thảo luận về chiến tranh và ký ức.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Bẫy-22

Joseph Heller

Yossarian, một sĩ quan ném bom (bombardier), tìm cách sống sót qua Thế chiến thứ hai bằng cách giả điên, nhưng bị mắc kẹt trong một quy định quân đội mang tên Catch-22, thứ khiến mọi lối thoát đều bị chặn kín.

📜 Kinh điển

Phía Tây không có gì lạ

Erich Maria Remarque

Một người lính trẻ người Đức nhận ra rằng chiến tranh hiện đại không chỉ hủy hoại thân thể mà còn phá nát niềm tin, những mối quan hệ và tương lai của những người bị buộc phải ra trận.

🌍 Văn học thế giới

Kẻ trộm sách

Markus Zusak

Thần Chết kể lại chuyện một đứa trẻ được nhận nuôi ở nước Đức Quốc xã, lén lấy cắp sách, nhận ra sức mạnh của chữ nghĩa và tạo nên những gắn bó yêu thương mà chiến tranh cuối cùng đã hủy hoại.

🎒 Tuổi mới lớn

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Một chín tám tư

George Orwell

Trong một nước Anh tương lai do một Đảng toàn năng cai trị, một người đàn ông bí mật nổi loạn bằng cách viết nhật ký và yêu, rồi nhận ra một nhà nước toàn trị có thể nghiền nát tâm trí con người hoàn toàn đến mức nào.

📜 Kinh điển

Giết con chim nhại

Harper Lee

Ở một thị trấn nhỏ tại bang Alabama vào những năm 1930, cô bé Scout Finch chứng kiến cha mình, một luật sư, bào chữa cho một người đàn ông da đen bị buộc tội oan, và học được những bài học khó về định kiến, lòng can đảm và cách nhìn thế giới bằng đôi mắt của người khác.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →