Nỗi đau của chàng Werther
Tên gốc: Die Leiden des jungen Werthers
Một chàng trai nhạy cảm đem lòng yêu một cô gái đã được hứa hôn với người khác, và niềm đam mê ấy đẩy anh đến tuyệt vọng.
Giới thiệu
Nỗi đau của chàng Werther là một tiểu thuyết ngắn của đại văn hào Đức Johann Wolfgang von Goethe, xuất bản năm 1774, khi ông khoảng hai mươi lăm tuổi. Truyện chủ yếu được kể qua những bức thư Werther viết cho một người bạn, ở một ngôi làng nước Đức và thị trấn gần đó vào thế kỷ 18. Cuốn sách gây chấn động khắp châu Âu và nói lên tiếng lòng của cả một thế hệ người trẻ coi trọng cảm xúc hơn lý trí. Sách đề cập đến chuyện tự tử, được miêu tả ngắn gọn, và những độc giả đang gặp khó khăn tinh thần nên đọc thận trọng.
Nhân vật chính
- Werther: một chàng trai nhạy cảm, nghệ sĩ và là người mơ mộng, người viết những bức thư.
- Lotte: một cô gái trẻ ấm áp, tốt bụng, chăm sóc các em nhỏ của mình.
- Albert: hôn phu điềm đạm của Lotte, và sau này là chồng cô.
- Wilhelm: người bạn của Werther, người nhận những bức thư.
Tóm tắt đầy đủ
Đến miền quê
Werther chuyển đến một ngôi làng nhỏ để giải quyết một số việc gia đình, và trong những bức thư đầu tiên, anh viết đầy niềm vui về vẻ đẹp của thiên nhiên, những con người giản dị và niềm vui được sống xa nơi phố thị. Anh thích đọc Homer, vẽ tranh và trò chuyện với dân làng. Anh cảm thấy bình yên.
Trên đường đến một buổi khiêu vũ ở miền quê, anh ghé nhà Lotte để đưa cô đến buổi dạ vũ, và lập tức bị cô cuốn hút. Cô xinh đẹp, nhưng cũng tốt bụng và biết điều. Anh thấy cô đang cắt bánh mì cho các em nhỏ, những đứa trẻ cô chăm sóc kể từ khi mẹ chúng mất.
Albert
Ít lâu sau, Albert trở về. Anh là hôn phu của Lotte, một người điềm tĩnh và ngay thẳng, và Werther không thể không quý mến anh, dù trong lòng ngày càng đau. Lotte đã được hứa hôn với Albert, và cô chung thủy. Cô quý Werther, và hai người cùng yêu thơ và nhạc, nhưng cô nói rõ rằng cô không thể yêu anh như anh mong muốn.
Werther dành những ngày của mình bên Lotte và đôi khi cả bên Albert. Anh vừa hạnh phúc vừa đau khổ. Anh đi dạo trên đồng, đọc thơ thành tiếng, và chơi đùa với các em nhỏ của Lotte, những đứa trẻ rất quý anh. Trong thư, anh nói với bạn rằng mình vừa được ban phước vừa bị nguyền rủa vì đã gặp cô.
Anh cũng bắt đầu gặp những người khác trong làng, như một vị mục sư già và một chàng thanh niên làm thuê ở nông trại đang yêu một góa phụ. Werther thấy ở những người này những cảm xúc mãnh liệt giống như của chính mình, và anh xúc động trước câu chuyện của họ. Nhưng những tình bạn này cũng dường như làm nỗi buồn của anh sâu thêm.
Ra đi
Thấy mình không thể tiếp tục như vậy, Werther quyết định rời đi. Anh nhận một chức thư ký cho một vị đại sứ ở thị trấn khác. Nhưng công việc tẻ nhạt, vị đại sứ khó tính, và giới thượng lưu ở đó đầy những quy tắc khắt khe về thứ bậc. Khi bị yêu cầu rời khỏi một bữa tiệc của giới quý tộc, anh cảm thấy bị làm nhục sâu sắc, và từ chức.
Anh lang thang một thời gian, ghé thăm nơi mình sinh ra, rồi lại trôi về ngôi làng, bị tình yêu kéo trở lại. Những bức thư của anh trở nên ngắn hơn, tối hơn và bồn chồn hơn. Anh nói với bạn rằng không gì có thể chữa lành cho anh, và anh sẽ không nghe lời khuyên nào.
Trở lại
Lúc này, Albert và Lotte đã kết hôn. Werther còn tệ hơn trước. Anh ngày càng chìm vào trầm cảm, và cảm thấy cảm xúc của mình đã ngoài tầm kiểm soát. Anh thấy một người hầu bị tình yêu tương tự đẩy đến bạo lực, và anh dành cho người đàn ông ấy sự đồng cảm mạnh mẽ.
Lúc đầu Albert kiên nhẫn, nhưng anh bắt đầu thấy khó chịu trước những lần Werther đến thăm, và Lotte, người vẫn quý mến Werther, đề nghị anh tránh xa một thời gian.
Lần thăm cuối cùng
Werther đến một lần cuối, vào một buổi tối mùa đông. Anh đọc to cho Lotte nghe, và xúc động tột độ đến mức ôm lấy cô. Cô đẩy anh ra và nói rằng anh không được gặp cô nữa. Đau khổ tan nát, anh ra đi.
Werther viết một bức thư cuối cùng, rồi tự kết liễu đời mình. Cuốn sách kết thúc bằng một đoạn tường thuật ngắn của người biên tập, kể về đám tang và cho biết không có linh mục nào đến dự lễ chôn cất.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Cuốn tiểu thuyết này khiến Goethe nổi tiếng khắp châu Âu, và là một trong những tác phẩm then chốt của phong trào “Bão táp và Xung kích” (Sturm und Drang) trong văn học Đức, phong trào đặt cảm xúc và tình cảm cá nhân vào trung tâm của nghệ thuật. Sách bán rất chạy thời đó và được giới trẻ đọc say mê, họ còn bắt chước cách ăn mặc của Werther. Có những báo cáo cho rằng một số độc giả đã bắt chước cái chết của Werther, và điều này được gọi là “hiệu ứng Werther” (Werther effect), một thuật ngữ nay dùng để chỉ việc những câu chuyện về tự tử có thể ảnh hưởng đến người khác. Điều đó khiến cuốn sách bị cấm ở một số nơi. Ngày nay, nó được đọc như một tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa lãng mạn, và vì bức tranh về một tâm hồn nhạy cảm.
Những ý chính
- Đam mê có thể nhấn chìm con người. Cảm xúc của Werther chiếm lấy cả cuộc đời anh.
- Tình yêu không được đáp lại gây đau đớn. Câu chuyện cho thấy nỗi đau khi khao khát điều không thể có.
- Xã hội gò bó cá nhân. Werther khó chịu trước thứ bậc và lề thói.
- Thiên nhiên mang lại sự an ủi. Niềm vui của Werther trước miền quê là thật.
- Cô lập làm tuyệt vọng thêm sâu. Anh khép cửa trước những tiếng nói có thể giúp mình.
Bài học có thể rút ra
Cuốn sách là lời nhắc mạnh mẽ về việc đặt mọi hy vọng vào một người hay một điều duy nhất có thể nguy hiểm đến mức nào. Werther để tình yêu lấp đầy cả cuộc đời, và anh không có nguồn nâng đỡ nào khác. Thật khôn ngoan khi giữ gìn tình bạn, sở thích và mục tiêu có thể giúp ta vượt qua những lúc khó khăn.
Cuốn sách cũng cho thấy việc tìm đến người khác quan trọng thế nào. Werther viết thư, nhưng anh không thật sự lắng nghe lời khuyên của bạn. Nếu bạn hoặc ai đó bạn biết cảm thấy tuyệt vọng, hãy nói chuyện với một người đáng tin cậy hoặc một chuyên viên tư vấn, hoặc liên hệ đường dây hỗ trợ khủng hoảng ở địa phương. Cuối cùng, câu chuyện khuyến khích ta tôn trọng cảm xúc của nhau, và tử tế với những người đang đau khổ.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy Werther quá ôm lấy bản thân và hay làm quá, và nhân vật Lotte hầu như chỉ được thấy qua đôi mắt của anh. Ảnh hưởng của cuốn tiểu thuyết đến các vụ tự tử ngoài đời là một mối lo lớn, và có người cho rằng sách tô điểm cái chết của anh. Chính Goethe sau này nói rằng ông viết cuốn sách một phần để tự giải thoát khỏi những cảm xúc tương tự, và những năm về sau ông xa rời nó. Văn phong của sách, với những đoạn bộc phát cảm xúc dài, có thể thấy lỗi thời.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Tác phẩm kinh điển ngắn này dành cho thanh thiếu niên và người lớn quan tâm đến văn học lãng mạn và lịch sử những ý niệm về cảm xúc và cá tính. Những độc giả đang trải qua thời kỳ khó khăn, hoặc nhạy cảm với chủ đề tự tử, nên đọc thật thận trọng, hoặc đọc cùng một người mình tin cậy.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Faust
Johann Wolfgang von Goethe
Một học giả tài giỏi nhưng bất an, chán nản vì mọi tri thức tích lũy được vẫn không mang lại cho ông sự thấu hiểu hay hạnh phúc thật sự, đã lập giao ước với quỷ Mephistopheles. Từ đó mở ra một hành trình qua tình yêu, bi kịch và tham vọng, để thử xem liệu có cuộc đời nào tìm được sự viên mãn lâu dài hay không.
🎭 Sử thi, kịch & thơBà Bovary
Gustave Flaubert
Một người phụ nữ trẻ mơ mộng, chán ngán cuộc hôn nhân tỉnh lẻ với một bác sĩ tử tế nhưng nhạt nhẽo, đi tìm sự hứng khởi trong các cuộc tình và sự xa hoa, rồi bị nợ nần và sự vỡ mộng nghiền nát.
🌍 Văn học thế giớiAnna Karenina
Leo Tolstoy
Ở nước Nga thời Sa hoàng, một phụ nữ quý tộc đã có chồng phải lòng một sĩ quan hào hoa và đánh mất chỗ đứng của mình trong xã hội, trong khi một chủ đất trầm tư đi tìm một cuộc sống có ý nghĩa qua tình yêu, lao động và đức tin.
🌍 Văn học thế giớiĐồi gió hú
Emily Bronte
Trên những đồng hoang Yorkshire hoang dại, một đứa trẻ mồ côi tên Heathcliff rơi vào mối tình mãnh liệt, chiếm trọn cả hai người với Catherine Earnshaw, và khi cô lấy người khác, nỗi cay đắng của anh dẫn đến một cuộc trả thù đầu độc hai gia đình suốt một thế hệ.
📜 Kinh điểnĐỏ và đen
Stendhal
Con trai một người thợ mộc ở Pháp, thông minh và lanh lợi, tìm cách thăng tiến bằng tình yêu, tôn giáo và tham vọng, và cuối cùng chính lòng kiêu hãnh cùng đam mê đã hủy hoại anh.
🌍 Văn học thế giớiHoàng tử bé
Antoine de Saint-Exupery
Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.
🌍 Văn học thế giớiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.