Mặt trời vẫn mọc
Tên gốc: The Sun Also Rises
Một nhóm người Mỹ và người Anh sống xa quê trôi dạt qua Paris và Tây Ban Nha vào những năm 1920, uống rượu và đi tìm ý nghĩa cuộc sống, trong khi người kể chuyện bị thương tật tên Jake yêu một người phụ nữ mà anh không thể có được.
Giới thiệu
Mặt trời vẫn mọc là tiểu thuyết lớn đầu tiên của Ernest Hemingway, xuất bản năm 1926. Truyện theo chân một nhóm bạn sống ở Paris sau Thế chiến thứ nhất, nhiều người trong số họ mang tổn thương do chiến tranh, rồi cùng đến lễ hội San Fermín ở Pamplona, Tây Ban Nha, để xem cuộc chạy đua của những con bò tót trên phố và các trận đấu bò. Người kể chuyện là Jake Barnes, một nhà báo Mỹ bị thương trong chiến tranh, yêu Lady Brett Ashley, một người phụ nữ quyến rũ và bồn chồn không yên. Cuốn tiểu thuyết nắm bắt được tâm trạng của “Thế hệ mất mát” (Lost Generation), một cụm từ của Gertrude Stein mà Hemingway dùng làm đề từ cho sách. Tác phẩm nổi tiếng với lối viết tiết chế, giản dị và những chủ đề về mất mát, tình yêu và sức chịu đựng.
Nhân vật chính
- Jake Barnes: người kể chuyện, một nhà báo Mỹ mà vết thương trong chiến tranh khiến anh không thể có quan hệ tình dục.
- Lady Brett Ashley: một người phụ nữ Anh xinh đẹp, phóng khoáng, có nhiều người tình và yêu Jake.
- Robert Cohn: một nhà văn giàu có, thiếu tự tin, từng là võ sĩ quyền anh, say mê Brett.
- Mike Campbell: hôn phu của Brett, một người Scotland phá sản và uống rượu rất nhiều.
- Bill Gorton: người bạn Mỹ hóm hỉnh, dễ mến của Jake.
- Pedro Romero: một đấu sĩ bò tót mười chín tuổi mà Brett khao khát.
Tóm tắt đầy đủ
Paris
Jake sống ở Paris, làm việc cho một tờ báo và dành các buổi tối trong quán cà phê với bạn bè. Anh gặp Brett, người từng có mối quan hệ thân thiết với anh trong chiến tranh khi cô làm y tá. Cô cũng yêu anh, nhưng vết thương khiến hai người không thể ở bên nhau. Robert Cohn, một nhà văn Do Thái giàu có, từng thi đấu quyền anh và là nhà vô địch cấp đại học ở Princeton, phải lòng Brett và đi theo cô khắp nơi, làm những người khác bực mình. Brett có một mối tình chóng vánh với Cohn nhưng nói với Jake rằng cô không có tình cảm gì với anh ta.
Những ngày của Jake lặp đi lặp lại: làm việc, rồi những buổi tối dài nói chuyện và uống rượu, trong khi anh cố không để lộ Brett có ý nghĩa với mình đến mức nào. Anh tinh ý và khô khan, thường giấu cảm xúc sau những câu đùa. Những người xa quê dường như đi từ quán cà phê này sang quán khác mà không có kế hoạch gì, như thể cứ chuyển động mãi là cách để khỏi nghĩ đến chiến tranh.
Chuyến đi câu cá
Jake và người bạn Bill Gorton đến Tây Ban Nha để câu cá trên núi gần Burguete. Họ có vài ngày yên bình, câu cá trên các con suối, uống rượu vang và trò chuyện. Quãng lặng yên này tương phản với sự hỗn loạn ở Paris và với lễ hội sau đó. Rồi họ đến Pamplona gặp Brett, Mike và Cohn, những người đến riêng, để dự lễ hội San Fermín.
Lễ hội
Lễ hội bắt đầu với âm nhạc, nhảy múa, rượu chè và cuộc chạy đua của bò tót qua các con phố. Cả nhóm đi xem đấu bò, nơi Jake giới thiệu Brett với Pedro Romero, một đấu sĩ trẻ dũng cảm và thuần khiết trong nghề của mình. Brett bị anh mê hoặc. Trong lúc đó, Mike uống rượu và lăng mạ Cohn, người cứ đi theo Brett như một chú chó con si tình. Căng thẳng tăng dần theo những ngày trôi qua, với các cuộc cãi vã và ẩu đả.
Cả thị trấn tràn ngập âm nhạc, pháo hoa và những điệu nhảy trên đường phố, và những người bạn bị cuốn vào không khí náo nhiệt, uống rượu đến tận khuya. Jake, người đã dự lễ hội từ trước, biết các đấu sĩ và phong tục nơi đây, và anh tự hào được cho Brett cùng những người khác thấy nền văn hóa mà anh yêu mến. Nhưng niềm tự hào ấy lẫn với nỗi lo rằng bạn bè sẽ không hiểu nó.
Ẩu đả và hậu quả
Cohn, tức giận vì Brett đã bỏ anh ta để theo Romero, đánh Jake và Romero trong hai trận riêng biệt. Romero, mặt mũi bê bết máu, hôm sau vẫn bước vào đấu trường và hạ một con bò với vẻ đẹp và kỹ thuật điêu luyện. Brett bắt đầu một mối quan hệ tình ái với anh, còn Jake, thấy mình có lỗi vì đã giới thiệu họ với nhau, đau khổ vô cùng. Nhóm tan vỡ: Cohn bỏ đi, và lễ hội kết thúc trong cơn mệt mỏi vì rượu và sự cay đắng.
Sau đó
Brett rời Pamplona cùng Romero, nhưng chẳng bao lâu cô nhận ra mình có hại cho chàng trai trẻ, người trẻ hơn cô rất nhiều và muốn cô để tóc dài rồi cưới anh. Cô đuổi anh đi và bị kẹt lại ở Madrid, rồi gửi điện tín cho Jake nhờ giúp. Jake đến Madrid, giải cứu cô và sắp xếp để lo cho cô.
Đoạn kết
Jake và Brett đi taxi qua Madrid, và cô nói rằng nếu hoàn cảnh khác đi thì hai người đã có thể có những ngày tuyệt vời bên nhau. Jake đáp, giọng mỉa mai, rằng nghĩ như vậy thì thật dễ chịu. Đoạn kết lặng lẽ, mỉa mai và buồn man mác. Cuốn sách khép lại với cảm giác cuộc sống vẫn tiếp diễn, đúng như nhan đề, lấy từ Kinh Thánh, gợi ý rằng trái đất tồn tại mãi trong khi các thế hệ đến rồi đi.
Xuyên suốt tiểu thuyết, Hemingway để hành động của nhân vật tự nói lên điều họ nghĩ và hiếm khi giải thích họ cảm thấy gì. Người đọc cảm nhận nỗi đau của họ qua những điều họ tránh nói ra, và qua cách các cuộc trò chuyện nhanh chóng chuyển sang đồ uống, đồ ăn hoặc thời tiết.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Mặt trời vẫn mọc làm Hemingway nổi tiếng và góp phần định hình giọng văn của thập niên 1920, với những câu ngắn giản dị và sự chú ý đến những điều không nói ra, mà ông gọi là lý thuyết tảng băng trôi (iceberg theory). Nó trở thành biểu tượng của Thế hệ mất mát, và ảnh hưởng đến hình dung của công chúng về cuộc sống của những người nước ngoài ở Paris. Cuốn tiểu thuyết cũng giúp nhiều độc giả nói tiếng Anh biết đến đấu bò và lễ hội San Fermín.
Tác phẩm đã được chuyển thể thành phim vào năm 1957 và thành miniseries truyền hình vào năm 1984, và vẫn được giảng dạy rộng rãi ở trường học và đại học như một tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa hiện đại Mỹ.
Những ý chính
- Chiến tranh để lại những vết thương lâu dài. Các nhân vật bị tổn thương cả thể xác lẫn tinh thần.
- Vui chơi vô định không chữa lành được gì. Rượu chè và tiệc tùng liên miên không lấp nổi khoảng trống bên trong.
- Tình yêu không trọn vẹn có thể định hình cả cuộc đời. Jake và Brett yêu nhau nhưng không thể ở bên nhau.
- Kỹ năng và lòng dũng cảm có giá trị. Nghề nghiệp chân thật của Romero tương phản với sự trôi dạt của những người khác.
- Cuộc sống vẫn tiếp diễn. Nhan đề gợi ý về sức bền vượt lên trên những rắc rối của từng người.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết cho thấy chấn thương có thể ảnh hưởng đến con người rất lâu sau sự kiện. Vết thương của Jake và tổn thương tâm lý do chiến tranh chi phối cách cư xử của cả nhóm.
Nó cũng cho thấy sự khác biệt giữa sống có mục đích và sống không mục đích. Sự tận tâm với nghề của Romero nổi bật giữa những người lang thang, thiếu phương hướng.
Cuối cùng, nó khuyến khích chúng ta đọc giữa các dòng, như lối viết của Hemingway đòi hỏi, để nhận ra những cảm xúc không được nói thành lời.
Nó cũng dạy rằng chạy trốn nỗi đau không giải quyết được nó. Các nhân vật đi đây đi đó và tiệc tùng, nhưng vấn đề của họ đi theo họ, và họ phải tìm cách sống chung với những gì đã xảy ra với mình.
Phê bình và góc nhìn khác
Độc giả hiện đại chỉ trích cuốn sách vì tư tưởng bài Do Thái, nhất là cách đối xử với Robert Cohn, người liên tục bị chế giễu vì là người Do Thái, cũng như vì ngôn ngữ và quan điểm phân biệt giới tính và chủng tộc. Một số người cho rằng các nhân vật nông cạn, ích kỷ, khó mến, và cốt truyện ít hành động ngoài uống rượu và nói chuyện.
Những người khác thấy cách khắc họa Brett như một người phụ nữ lăng nhăng đi hủy hoại đàn ông là coi thường phụ nữ, dù có người lại xem cô là một nhân vật độc lập. Văn phong của Hemingway, với những chỗ lặp lại, có thể khiến một số người thấy kiểu cách. Dù vậy, cuốn tiểu thuyết vẫn được xem là quan trọng.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với thiếu niên đã khá lớn và người lớn. Sách có cảnh uống rượu nhiều, ngôn ngữ xúc phạm và các cảnh đấu bò. Chủ đề của nó dành cho người lớn, nhưng không miêu tả chi tiết gây sốc. Đây là một điểm khởi đầu tốt để làm quen với Hemingway.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Giã từ vũ khí
Ernest Hemingway
Một người Mỹ lái xe cứu thương trong quân đội Ý thời Thế chiến thứ nhất yêu một cô y tá người Anh, đào ngũ và cùng cô trốn sang Thụy Sĩ, để rồi mất cô khi cô sinh con.
📜 Kinh điểnĐại gia Gatsby
F. Scott Fitzgerald
Một triệu phú bí ẩn mở những bữa tiệc xa hoa ở Long Island với hy vọng giành lại người phụ nữ ông yêu từ nhiều năm trước, nhưng giấc mơ của ông va phải sự tàn nhẫn vô tâm của những kẻ giàu có.
📜 Kinh điểnChuông nguyện hồn ai
Ernest Hemingway
Trong Nội chiến Tây Ban Nha, một tình nguyện viên người Mỹ tên Robert Jordan được cử đi phá một cây cầu phía sau chiến tuyến của kẻ thù, và trong ba ngày ở cùng một toán du kích, anh tìm thấy tình yêu và đối mặt với cái chết của chính mình.
📜 Kinh điểnTrên đường
Jack Kerouac
Một nhà văn trẻ tên là Sal Paradise đi nhờ xe và lái xe xuyên nước Mỹ, rồi sang cả Mexico, cùng người bạn tràn đầy sức sống và bồn chồn Dean Moriarty, để tìm những cảm giác mạnh, một ý nghĩa cho cuộc đời và cảm giác thuộc về một nơi nào đó.
📜 Kinh điểnÔng già và biển cả
Ernest Hemingway
Một ông lão đánh cá người Cuba đã tám mươi bốn ngày không câu được con cá nào, rồi móc được một con cá kiếm khổng lồ ngoài khơi xa và vật lộn với nó suốt ba ngày, để rồi mất nó vào tay lũ cá mập, nhưng ông trở về nhà với tinh thần vẫn không hề bị đánh bại.
📜 Kinh điểnKiêu hãnh và định kiến
Jane Austen
Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.
📜 Kinh điểnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.