Chiến tranh giữa các thế giới
Tên gốc: The War of the Worlds
Người sao Hỏa đáp xuống vùng quê nước Anh với những cỗ máy chiến đấu và tia nhiệt đánh gục các đội quân của loài người, cho đến khi bọn xâm lược bị hạ gục bởi thứ mà loài người không ngờ tới: những vi trùng nhỏ bé nhất của Trái Đất.
Giới thiệu
Chiến tranh giữa các thế giới là một tiểu thuyết khoa học viễn tưởng của H. G. Wells, đăng nhiều kỳ trên tạp chí năm 1897 và in thành sách năm 1898. Đây là một trong những câu chuyện đầu tiên và có ảnh hưởng nhất về cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh. Người kể chuyện, một người đàn ông không rõ tên sống ở hạt Surrey, nước Anh, thuật lại cảnh những khối trụ lạ từ sao Hỏa rơi xuống và thả ra những cỗ máy chiến đấu ba chân cao lớn, phá hủy mọi thứ trên đường đi. Wells đặt câu chuyện ở những thị trấn quen thuộc của nước Anh như Woking, Richmond và London, và viết theo lối thực tế của một bản tin, khiến những biến cố kinh hoàng nghe như có thật. Cuốn sách cũng là một lời bình luận sắc bén về Đế quốc Anh, mời người đọc hình dung cảm giác bị một thế lực mạnh hơn rất nhiều chinh phục.
Nhân vật chính
- Người kể chuyện: một nhà văn không rõ tên, quan tâm đến khoa học, sống sót qua cuộc xâm lược.
- Vợ của người kể chuyện: người mà ông gửi đến nơi an toàn và sợ rằng mình đã mất.
- Anh hoặc em trai của người kể chuyện: một sinh viên y ở London, câu chuyện của người này được kể riêng.
- Người phụ tá giáo xứ (curate): một người sùng đạo bị nỗi sợ làm cho mất trí.
- Người lính pháo binh: một người lính có những kế hoạch sinh tồn lớn lao nhưng không thực tế.
- Ogilvy: nhà thiên văn đầu tiên nhìn thấy những dấu hiệu từ sao Hỏa.
- Người sao Hỏa: những sinh vật có xúc tu, đầu to và trí tuệ phi thường.
Tóm tắt đầy đủ
Những ngôi sao rơi
Lúc đầu, các nhà thiên văn nhận thấy những vụ nổ khí kỳ lạ trên sao Hỏa. Ít lâu sau, một “ngôi sao rơi” hạ xuống bãi đất chung Horsell, gần nhà người kể chuyện. Đó là một khối trụ kim loại khổng lồ. Đám đông tụ tập, và nắp khối trụ bắt đầu được vặn ra. Một sinh vật lạ màu xám, có xúc tu xuất hiện. Khi một nhóm đàn ông tiến lại cầm cờ trắng, một luồng nhiệt lóe lên và thiêu họ đến chết.
Tia nhiệt
Quân đội kéo đến nhưng phần lớn bị áp đảo, dù pháo binh có phá hủy được một cỗ máy. Nhiều khối trụ khác rơi xuống khắp miền nam nước Anh. Người sao Hỏa bò ra khỏi các hố và lắp ráp những cỗ máy ba chân khổng lồ, “tripod”, cao vượt cây cối và nhà cửa. Chúng bắn tia nhiệt (heat-ray) thiêu cháy mọi thứ, và thả ra làn khói đen độc giết bất cứ ai hít phải. Người kể chuyện cùng vợ chạy đến Leatherhead rồi để bà ở lại với bạn bè. Khi quay về, ông thấy vùng quê tan hoang.
Người phụ tá giáo xứ và người lính pháo binh
Người kể chuyện mắc kẹt một thời gian trong một ngôi nhà đổ nát cùng một người phụ tá giáo xứ đang hoảng sợ, kẻ vô dụng và hay than thân trách phận, và ông thấy người sao Hỏa hút máu những người bị bắt để lấy dưỡng chất. Tiếng ồn của người phụ tá giáo xứ thu hút người sao Hỏa, và người kể chuyện đánh ông ta bất tỉnh để chúng không phát hiện cả hai; sau đó một xúc tu máy của người sao Hỏa thò vào ngôi nhà đổ nát và đưa người phụ tá giáo xứ đi. Về sau, người kể chuyện gặp một người lính pháo binh, kẻ mơ xây dựng một xã hội dưới lòng đất để sống sót, trong đó những người khỏe nhất, thông minh nhất sẽ đi săn bằng máy móc. Người kể chuyện chẳng bao lâu nhận ra rằng người đó lười biếng và ảo tưởng.
Cỏ đỏ
Những tuần trôi qua, người kể chuyện thấy một loại cỏ đỏ kỳ lạ lan khắp cảnh quan, một loài cây của sao Hỏa phủ lên đống đổ nát và các dòng sông, dấu hiệu cho thấy bọn xâm lược định biến Trái Đất thành thế giới của chúng. Từ một chỗ ẩn nấp, ông quan sát người sao Hỏa làm việc trong các hố, chế tạo máy móc và tiến hành các thí nghiệm, và bắt đầu hiểu chúng chẳng bận tâm đến con người đến mức nào, những kẻ chúng coi là thức ăn và là vật cản đường. Một mình giữa vùng quê ngập nước và im lặng, ông gần như tuyệt vọng, và tự hỏi liệu thời của loài người đã hết hay chưa.
London
Trong khi đó, người anh hoặc em trai của người kể chuyện đang ở London, thành phố chìm trong hoảng loạn khi dân chúng tháo chạy. Tàu hơi nước chở người tị nạn vượt biển, và hàng nghìn người chen chúc trên đường, trong những cảnh sợ hãi và hỗn loạn. Một con tàu dũng cảm, Thunder Child, phá hủy hai cỗ máy ba chân của người sao Hỏa trước khi chính nó bị phá hủy.
Thành phố đổ nát
Người kể chuyện đi bộ về phía London qua những con phố vắng và những ngôi nhà bỏ hoang, bất cứ lúc nào cũng chờ đợi gặp một người sao Hỏa. Thay vào đó, ông thấy một thế giới im lặng đến rợn người, chỉ có vài con chó hoang và thỉnh thoảng một xác chết. Cuối cùng, ông nghe một tiếng kêu lạ, ai oán, lặp đi lặp lại không ngừng, và sợ điều tồi tệ nhất.
Cái chết của người sao Hỏa
Người kể chuyện, lang thang giữa đống đổ nát của London, thấy những cỗ máy của người sao Hỏa bất động. Tiến lại gần, ông thấy người sao Hỏa nằm chết, bị giết bởi vi khuẩn của Trái Đất, thứ mà chúng không có miễn dịch. Người sao Hỏa, vốn không có cách nào tự bảo vệ trước những bệnh tật mà loài người đã sống chung hàng nghìn năm, đã bị đánh bại bởi vi trùng.
Hậu quả
Người kể chuyện đoàn tụ với vợ, người mà ông tưởng đã chết. Loài người hồi phục và nghiên cứu công nghệ còn sót lại, thay đổi cách nhìn về vị trí của mình trong vũ trụ. Người kể chuyện kết thúc bằng việc tự hỏi liệu người sao Hỏa, hay những kẻ khác, có thể quay lại hay không.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Chiến tranh giữa các thế giới là một trong những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng nổi tiếng nhất từng được viết. Nó xác lập nhiều ý tưởng mà các truyện về người ngoài hành tinh xâm lược về sau sử dụng: công nghệ tiên tiến, những cỗ máy chiến đấu khổng lồ, sự tàn phá hàng loạt và sự gần như bất lực của loài người. Mô tả của tác phẩm về tia nhiệt của người sao Hỏa đã ảnh hưởng đến những ý tưởng về vũ khí sau này.
Năm 1938, Orson Welles đạo diễn một vở kịch phát thanh chuyển thể, phát vào đêm trước lễ Halloween, mà theo những lời kể phổ biến đã gây hoảng loạn cho một số thính giả tưởng rằng một cuộc xâm lược thật đang diễn ra, dù các sử gia ngày nay cho rằng báo chí đã thổi phồng nỗi hoảng loạn đó. Cuốn tiểu thuyết đã được chuyển thể thành phim, loạt phim truyền hình, một album chủ đề (concept album) nổi tiếng năm 1978 và vô số tác phẩm khác, và nó vẫn là hình mẫu của thể loại truyện xâm lược.
Những ý chính
- Con người không bất khả chiến bại. Một kẻ thù có công nghệ tiên tiến có thể áp đảo chúng ta.
- Đế quốc có hai mặt. Wells mời người Anh hình dung mình là kẻ bị chinh phục.
- Thiên nhiên có thể là một đồng minh mạnh mẽ. Vi sinh vật đánh bại người sao Hỏa.
- Nỗi sợ làm lộ ra cả điều tốt nhất lẫn tồi tệ nhất. Có người bỏ chạy, có người giúp đỡ người khác.
- Khiêm tốn là khôn ngoan. Loài người có thể không phải là trung tâm của vũ trụ.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết mời chúng ta nghĩ xem bị một sức mạnh áp đảo đè xuống thì cảm giác thế nào. Wells viết nó vào lúc Đế quốc Anh đang ở đỉnh cao, và ông yêu cầu người đọc suy nghĩ về ý nghĩa của điều đó đối với những người bị đế quốc chinh phục.
Nó cũng nhắc chúng ta rằng thiên nhiên có sự cân bằng riêng của nó. Những sinh vật nhỏ bé nhất, vi khuẩn, thứ mà chúng ta thường sợ, đã bảo vệ loài người.
Cuối cùng, nó cho thấy cách con người phản ứng trong khủng hoảng. Có người hoảng loạn, có người trở nên ích kỷ, và có người giữ bình tĩnh và giúp đỡ người khác. Chuẩn bị cho những tình huống khẩn cấp và giữ cái đầu lạnh có thể tạo nên khác biệt.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy phần mở đầu chậm, với những mô tả chi tiết về thiên văn, và người kể chuyện là một người quan sát khá xa cách, không được xây dựng sâu như một nhân vật. Cái kết, khi vi trùng bất ngờ giết người sao Hỏa, bị một số người cho là quá thuận lợi.
Cách hành xử của người sao Hỏa bị chê là thiếu cơ sở khoa học, vì những gì chúng ta biết thêm về sao Hỏa sau này khiến một nền văn minh như thế trở nên khó tin. Cuốn tiểu thuyết cũng phản ánh những quan điểm thời Victoria, trong đó có cách nhìn không chút nghi ngờ về quan niệm “kẻ thích nghi nhất sống sót” (survival of the fittest). Dù đã nhiều tuổi, câu chuyện vẫn cuốn hút.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn tiểu thuyết ngắn này phù hợp với độc giả từ khoảng mười tuổi trở lên thích khoa học viễn tưởng và phiêu lưu. Một số ngôn từ và cảnh tàn phá có thể quá dữ dội với trẻ rất nhỏ. Những người hâm mộ truyện xâm lược của người ngoài hành tinh sẽ thích thú khi thấy mọi thứ bắt đầu từ đâu.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Cỗ máy thời gian
H. G. Wells
Một nhà phát minh thời Victoria, chỉ được gọi là Nhà du hành thời gian (the Time Traveller), chế tạo một cỗ máy đưa ông đến năm 802.701, nơi ông thấy loài người đã chia thành hai giống loài, những người Eloi hiền lành và những kẻ Morlocks quái dị, rồi đến một Trái Đất đang chết dần.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởngNgười vô hình
H. G. Wells
Một nhà khoa học tài giỏi tìm ra cách khiến mình trở nên vô hình, rồi nhận ra rằng quyền năng ấy cô lập anh ta và đẩy anh ta đến chỗ tàn ác, cho đến khi một cộng đồng hoảng sợ săn lùng và hạ gục anh ta.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởngDracula
Bram Stoker
Một bá tước ma cà rồng cổ xưa từ Transylvania đến nước Anh để lan truyền lời nguyền của mình, và một nhóm bạn dũng cảm, do một vị giáo sư người Hà Lan uyên bác dẫn đầu, phải săn lùng hắn trước khi hắn hủy diệt tất cả.
📜 Kinh điểnFrankenstein
Mary Shelley
Một nhà khoa học trẻ tạo ra một sinh vật sống từ các bộ phận của xác chết rồi hoảng sợ bỏ rơi nó, và sinh vật bị ruồng bỏ ấy, khao khát được yêu thương, quay sang báo thù.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng451 độ F
Ray Bradbury
Trong một nước Mỹ tương lai nơi sách bị cấm và lính cứu hỏa đi châm lửa thay vì dập lửa, một người lính cứu hỏa bắt đầu đọc những cuốn sách mà anh có nhiệm vụ đốt, và khám phá ra xã hội của mình đã đánh mất điều gì.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởngBiên niên sử Sao Hỏa
Ray Bradbury
Qua một loạt truyện liên kết với nhau, Ray Bradbury theo chân loài người khi họ du hành đến Sao Hỏa, hủy diệt những người sống ở đó, xây những thị trấn sao chép lại Trái Đất mà họ đã bỏ lại, rồi bị kéo về quê hương khi một cuộc chiến tranh hạt nhân nổ ra.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởngMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.