Năm của tư duy huyền diệu

Tên gốc: The Year of Magical Thinking

Từ 13 tuổiđọc 5 phúthồi kýnỗi đau mất máttiểu luậnCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung cái chết đột ngột của người chồng; căn bệnh đe dọa tính mạng của người con gái; những cảnh trong bệnh viện
Tìm mua sách ↓

Joan Didion viết, với sự chính xác và tiết chế, về năm sau cái chết đột ngột của chồng bà, khi bà còn phải đối mặt với căn bệnh nặng của con gái, và bà xem xét nỗi đau mất mát có thể làm méo mó suy nghĩ và cảm nhận về thời gian như thế nào.

Giới thiệu

Năm của tư duy huyền diệu được Joan Didion, một nhà tiểu luận và tiểu thuyết gia người Mỹ được kính trọng, xuất bản năm 2005. Tối ngày 30 tháng 12 năm 2003, chồng bà, nhà văn John Gregory Dunne, qua đời vì đau tim tại nhà họ ở New York, trong lúc cô con gái duy nhất của họ, Quintana, đang nằm viện trong tình trạng nguy kịch. Cuốn sách là nỗ lực của Didion để hiểu điều đã xảy ra và cảm giác của bà. Bà là một người viết luôn nhìn vào sự kiện, và bà tiếp cận nỗi đau của chính mình với cùng sự chú ý ấy, đọc các nghiên cứu y khoa và ghi lại những hành vi kỳ lạ của bản thân. Cuốn sách giành giải National Book Award và trở thành một tác phẩm kinh điển về đề tài mất mát.

Tóm tắt đầy đủ

Khoảnh khắc bình thường

Didion mở đầu bằng thời điểm chồng bà qua đời. Bà và John đang ngồi xuống ăn tối, sau khi đi thăm con gái ở bệnh viện, thì ông ngừng nói, gục xuống và đã ra đi. Bà tả cuộc gọi cấp cứu, sự có mặt của nhân viên cứu thương và bệnh viện bằng một giọng văn phẳng lặng, gần như mơ màng. Về sau trong sách, bà tình cờ thấy những ghi chú John viết vào ngày ông mất, và bà ước họ đã dành ngày hôm đó bên nhau. Bà nhận xét rằng cuộc sống có thể đổi khác trong một chớp mắt, trong một “khoảnh khắc bình thường”, và rằng ta vẫn nghĩ mình an toàn cho đến khi có chuyện xảy ra.

Người con gái trong cơn nguy kịch

Con gái họ, Quintana, đã nhập viện ở khoa chăm sóc đặc biệt vài ngày trước đó, sau một cơn viêm phổi phát triển thành sốc nhiễm trùng, và vẫn còn hôn mê khi cha cô qua đời. Trong lúc đối diện với cái chết của chồng, Didion phải liên tục đưa ra các quyết định về việc chăm sóc con gái, và bà không thể thực sự để tang. Sau đó Quintana tỉnh lại, nhưng vẫn còn rất yếu và phải nằm viện thêm nhiều lần. Didion tả nỗi sợ của bà và cảm giác mình là người quan sát chính cuộc đời mình, ghi chép lại, bởi đó là việc bà biết cách làm.

Lối nghĩ như có phép màu (magical thinking)

Nhan đề sách nói đến thói quen suy nghĩ theo những cách mà chính Didion biết là phi lý. Chẳng hạn, bà không thể cho đi đôi giày của chồng, vì ông sẽ cần đến chúng khi ông trở về. Bà tránh một số hành động, như thể chúng có thể gây ra hoặc xóa bỏ những sự việc. Didion nhận ra những ý nghĩ như vậy là một dạng phép thuật, một nỗ lực đảo ngược điều không thể đảo ngược. Bà ghi nhận rằng, dù bề ngoài vẫn làm việc bình thường, trong nhiều tháng thật ra bà hơi điên, và bà kể điều này một cách thành thật.

Tìm hiểu và hồi tưởng

Để đương đầu, Didion đọc những cuốn sách về nỗi đau mất mát và cái chết, cùng các nghiên cứu lâm sàng về tác động của tang chế lên cơ thể. Bà thấy một số lý thuyết giải thích được trạng thái của mình, còn một số thì không. Bà cũng nhớ lại những khoảnh khắc trong cuộc hôn nhân: những năm đầu ở California, những tác phẩm hai người cùng viết, những thói quen hằng ngày, cách cuộc sống của họ gắn bó với nhau. Mỗi ký ức mang hai nghĩa, vì nó vừa đem lại niềm an ủi vừa gây đau đớn. Bà nhận ra nỗi đau mất mát định hình thời gian ra sao, khiến quá khứ ùa về từng đợt.

Cơn khủng hoảng thứ hai

Vài tháng sau cái chết của chồng, khi Quintana bắt đầu hồi phục, cô lại gặp một cơn khủng hoảng mới. Sau khi bay đến Los Angeles, cô ngã và đập đầu khi bước xuống máy bay, và chảy máu trong não khiến cô phải mổ cấp cứu ngay tại đó. Didion lại đối mặt với một giai đoạn kinh hoàng và mệt mỏi thứ hai, cùng những quyết định mới trong bệnh viện. Bà tả các chi tiết y khoa thật chính xác, như một cách nắm giữ sự kiểm soát. Cuối cùng, con gái bà sống sót sau ca mổ, nhưng quá trình hồi phục rất dài.

Tròn một năm và sự buông bỏ

Khi năm tang chế sắp kết thúc, Didion suy ngẫm về những gì bà đã học được. Bà viết xong vào ngày 31 tháng 12 năm 2004, một năm và một ngày sau khi chồng mất, và những trang cuối cho thấy bà thoát khỏi phần tệ nhất của lối nghĩ phi lý, dù không có sự sáng tỏ nào thay thế nó. Bà dần hiểu rằng ta giữ người đã khuất sống mãi để giữ họ bên mình, nhưng để tiếp tục sống thì cuối cùng ta phải để họ đi. Cuốn sách không đưa ra sự an ủi gọn gàng, mà kết thúc bằng một sự chấp nhận lặng lẽ và cảm giác rằng cuộc sống, trong sự đổi thay không ngừng, vẫn tiếp diễn.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Năm của tư duy huyền diệu được xem là một trong những cuốn sách quan trọng nhất về nỗi đau mất mát trong những thập kỷ gần đây. Văn phong trong sáng và không sướt mướt của nó là hình mẫu cho việc viết về mất mát, và nó gọi tên những trải nghiệm, như những ý nghĩ phi lý và cảm giác thời gian đổ vỡ, mà nhiều người đang chịu tang nhận ra. Sách được chuyển thể thành một vở kịch sân khấu, do Vanessa Redgrave đóng. Didion về sau viết cuốn thứ hai, Blue Nights, về con gái bà, người đã qua đời năm 2005, sau khi bản thảo cuốn này hoàn thành. Cuốn sách là nguồn an ủi với nhiều độc giả vì nó nói thật về nỗi đau mất mát và không thúc giục nó.

Những ý chính

  • Nỗi đau mất mát có thể giống như điên loạn. Những ý nghĩ phi lý là chuyện thường sau một mất mát.
  • Cuộc sống đổi thay trong một chớp mắt. Một buổi tối bình thường có thể trở thành thảm họa.
  • Viết và tìm hiểu là cách để đương đầu. Didion nghiên cứu nỗi đau để hiểu nó.
  • Không có lịch trình nào cả. Tang chế không kết thúc gọn gàng.
  • Ký ức vừa ngọt vừa đắng. Những kỷ niệm đẹp mang theo cả đau đớn lẫn an ủi.

Bài học có thể rút ra

Nếu có người thân thiết đang đau buồn, cuốn sách dạy ta kiên nhẫn và đừng mong họ cư xử như bình thường. Nếu bạn đang đau buồn, nó cho bạn biết rằng những ý nghĩ và cảm xúc lạ lùng là chuyện thường, và bạn không đơn độc. Viết ra những gì bạn cảm và nghĩ có thể giúp ích. Hãy cho phép mình nhớ lại, kể cả khi điều đó đau, và hãy tử tế với bản thân. Hãy tìm sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình hoặc một chuyên gia tư vấn, vì nỗi đau mất mát có thể rất nặng nề. Cũng hãy nhớ rằng cách chịu tang của mỗi người là riêng biệt, và lối viết tiết chế của Didion chỉ là một trong rất nhiều cách.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy cuốn sách quá lạnh và quá kiểm soát, và cảm thấy nó không truyền tải được chiều sâu cảm xúc. Một bài điểm sách nửa khen nửa chê so sánh giọng điệu của nó với một bản báo cáo điều tra chính thức. Những người khác lưu ý rằng hoàn cảnh của Didion, với việc được tiếp cận các bệnh viện hàng đầu và có những người bạn nổi tiếng, khác với hoàn cảnh của hầu hết những người đang chịu tang. Tuy vậy, nhiều người khác cho rằng sự tiết chế chính là điểm mạnh của cuốn sách, và nó truyền tải nỗi buồn qua lối nói giảm, với rất ít khoảnh khắc cảm xúc trần trụi trên trang giấy.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách dành cho những độc giả thích tiểu luận và hồi ký đầy suy tư, và quan tâm đến việc con người đối diện với mất mát ra sao. Sách ngắn nhưng nặng nề về mặt cảm xúc. Những ai vừa mới mất người thân có thể thấy nó an ủi hoặc quá đau lòng, nên hãy đọc khi đã sẵn sàng.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Khóc ở H Mart

Michelle Zauner

Nhạc sĩ Michelle Zauner nhớ lại người mẹ Hàn Quốc của mình, mối quan hệ phức tạp giữa hai mẹ con, cái chết của mẹ vì ung thư, và việc nấu món Hàn đã giúp cô cảm thấy gần gũi với người mình đã mất như thế nào.

👤 Chuyện đời thực

Khi hơi thở hóa thinh không

Paul Kalanithi

Paul Kalanithi, một bác sĩ phẫu thuật thần kinh trẻ, viết về việc đối mặt với căn bệnh ung thư phổi giai đoạn cuối ở tuổi ba mươi sáu và tự hỏi điều gì làm nên một cuộc đời có ý nghĩa khi thời gian không còn nhiều.

👤 Chuyện đời thực

Lý do để sống tiếp

Matt Haig

Tiểu thuyết gia Matt Haig kể lại việc ông đã vượt qua chứng trầm cảm và lo âu nặng như thế nào, ông tìm được đường quay trở lại ra sao, và vì sao ông tin rằng hy vọng luôn có thể có, ngay cả khi nó dường như ở ngoài tầm với.

🍎 Sức khỏe

Ai rồi cũng chết

Atul Gawande

Bác sĩ phẫu thuật kiêm nhà văn Atul Gawande cho rằng y học hiện đại giỏi chống lại cái chết nhưng chưa giúp được nhiều để con người sống tốt khi già đi và khi đến gần cuối đời, và rằng bác sĩ cùng gia đình nên đặt điều quan trọng nhất đối với người bệnh lên hàng đầu.

👤 Chuyện đời thực

Chiếc chuông lặn và con bướm

Jean-Dominique Bauby

Jean-Dominique Bauby, tổng biên tập một tạp chí thời trang của Pháp, đã đọc cho người khác chép cuốn hồi ký ngắn này bằng cách chớp mí mắt trái, sau khi một cơn đột quỵ khiến ông gần như liệt hoàn toàn, và cuốn sách cho thấy tâm trí có thể vẫn tự do khi thân thể bị giam cầm.

👤 Chuyện đời thực

Đi tìm lẽ sống

Viktor E. Frankl

Một bác sĩ tâm thần từng sống sót qua các trại tập trung của Đức Quốc xã giải thích rằng ngay cả trong nỗi đau tồi tệ nhất, con người vẫn có thể chọn thái độ của mình, và việc tìm được một lý do để sống chính là điều cho ta sức mạnh để chịu đựng.

👤 Chuyện đời thực

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →