Đến ngọn hải đăng
Tên gốc: To the Lighthouse
Một gia đình nghỉ hè trên đảo Skye, chuyến đi đến ngọn hải đăng đã định bị hủy, và mười năm sau, sau một cuộc chiến và nhiều cái chết, một số người trong họ cuối cùng cũng thực hiện được chuyến đi ấy.
Giới thiệu
Đến ngọn hải đăng là tiểu thuyết của Virginia Woolf, xuất bản năm 1927. Sách chia làm ba phần: “Cửa sổ” (The Window), diễn ra trong một buổi chiều và buổi tối, “Thời gian trôi” (Time Passes), một đoạn xen giữa kéo dài mười năm, và “Ngọn hải đăng” (The Lighthouse), diễn ra trong một buổi sáng duy nhất nhiều năm sau. Thay vì một cốt truyện với những biến cố kịch tính, cuốn sách đi theo suy nghĩ và tâm trạng, chuyển từ tâm trí này sang tâm trí khác. Một phần truyện được lấy từ ký ức tuổi thơ của chính Woolf về những mùa hè ở Cornwall cùng cha mẹ, và chân dung ông bà Ramsay gợi lại cha mẹ của bà. Tiểu thuyết nói về cách con người nhìn nhau, về việc thời gian thay đổi tất cả, và về việc nghệ thuật có thể lưu giữ một khoảnh khắc ra sao.
Nhân vật chính
- Bà Ramsay: người mẹ ấm áp, xinh đẹp, nhạy cảm, người kết nối mọi người lại với nhau.
- Ông Ramsay: một triết gia tài năng nhưng lo lắng về danh tiếng của mình và luôn cần được đồng cảm.
- James Ramsay: con trai út của họ, khao khát được đến ngọn hải đăng.
- Cam Ramsay: cô con gái nhỏ hơn của họ.
- Lily Briscoe: một họa sĩ và là khách trong nhà, đang vật lộn với bức chân dung bà Ramsay và James.
- Charles Tansley: một học giả trẻ vụng về, là học trò của ông Ramsay.
- Ông Bankes và ông Carmichael: những vị khách lớn tuổi; người trước là nhà khoa học, người sau là nhà thơ.
- Paul Rayley và Minta Doyle: một cặp đôi trẻ vừa đính hôn và được mọi người chúc mừng.
Tóm tắt đầy đủ
Cửa sổ
Vào một buổi chiều, gia đình Ramsay và các vị khách ở trong ngôi nhà mùa hè của họ. James, sáu tuổi, hỏi liệu ngày mai họ có thể đến ngọn hải đăng không, và bà Ramsay nói được, nếu trời đẹp. Ông Ramsay, người coi trọng những điều có thật, nói rằng trời sẽ không đẹp, và James ghét cha vì điều đó. Trong lúc đó, Lily Briscoe, trên bãi cỏ, cố vẽ một bức tranh bà Ramsay đang đọc sách cho James nghe, và vật lộn với việc cân bằng bố cục. Charles Tansley, cảm thấy bị gia đình coi thường, đi cùng bà Ramsay trong một cuộc dạo vào thị trấn, và bà đối xử tử tế với anh.
Cuối buổi chiều, bà Ramsay dành một lúc ngồi lại với những suy nghĩ của mình. Bà nghĩ về chùm sáng của ngọn hải đăng, mà với bà giống như một con mắt thân thiện, và cách ánh sáng quét qua vịnh vào ban đêm. Bà hạnh phúc nhưng ý thức rằng không có gì kéo dài mãi, và bà băn khoăn vì chồng luôn cần sự đồng cảm của bà.
Bữa tối
Cảnh trung tâm của cuốn sách là một bữa tiệc tối vào buổi tối. Bà Ramsay quy tụ gia đình và khách khứa lại, dọn ra một món hầm lớn, và khi nhìn quanh bàn ăn, bà cảm thấy một khoảnh khắc hài hòa trong đó mọi thứ dường như gắn kết với nhau, dù bà biết nó sẽ không kéo dài. Paul và Minta vừa đính hôn, và bà Ramsay, người thích se duyên, thấy vui. Cuộc nói chuyện trên bàn trôi đi, và suy nghĩ riêng của mỗi người hiện ra bên cạnh những gì được nói thành lời. Sau đó, bà Ramsay ngồi với chồng, và hai người chia sẻ một sự thấu hiểu trong im lặng.
Thời gian trôi
Phần giữa bao trùm mười năm trong vài trang. Gia đình rời đi, và ngôi nhà trống vắng và mục nát dần qua các mùa, với gió, hơi ẩm và rêu len vào các phòng. Trong ngoặc đơn, ta biết những sự kiện rất hệ trọng nhưng được lướt qua nhanh: bà Ramsay đột ngột qua đời, Prue kết hôn rồi chết khi sinh con, và Andrew chết trong chiến tranh. Ngôi nhà suýt bị bỏ hẳn cho đến khi một bà quản gia, bà McNab, và những người giúp việc của bà dọn dẹp và chuẩn bị nó cho ngày gia đình trở lại.
Văn xuôi trong phần này gần như không có nhân vật con người. Nó miêu tả ngôi nhà tối, hơi biển và các mùa trôi qua, như thể chính thời gian là nhân vật chính, và hiệu quả là khiến những cái chết có vẻ còn đột ngột hơn, vì chúng chỉ được nhắc trong ngoặc đơn giữa những đoạn tả ánh sáng và bụi.
Trở lại
Nhiều năm sau, ông Ramsay, giờ là người góa vợ, quyết định thực hiện chuyến đi đến ngọn hải đăng cùng các con đang tuổi thiếu niên là James và Cam, hai đứa miễn cưỡng và bực bội. Họ đi thuyền trong một chiếc thuyền nhỏ, ông Ramsay đòi hỏi sự đồng cảm còn các con lặng lẽ nổi loạn. James, vẫn nhớ chuyến đi bị hủy, cầm lái và hy vọng rằng cha sẽ khen cách anh lái thuyền. Cam, đã thấy cả hai phía, bắt đầu cảm thấy thông cảm với cha.
Điều Lily nhìn thấy
Trên bờ, Lily Briscoe, người đã trở lại ngôi nhà cùng ông Carmichael, cố hoàn thiện bức tranh mà cô đã bắt đầu mười năm trước, bằng một lần thử mới. Cô nghĩ về bà Ramsay, và về việc cô đã cố hiểu bà như thế nào. Khi dõi theo chiếc thuyền hướng về ngọn hải đăng, cô cảm thấy mình đã nắm bắt được điều mình muốn. Khi thuyền cập vào ngọn hải đăng, ông Ramsay khen James ngắn gọn về việc lái thuyền, điều đó cho James sự công nhận mà anh mong muốn. Cùng lúc ấy, Lily vạch một đường thẳng xuống giữa tấm vải của mình, và nói rằng cô đã nhìn thấy điều mình tìm kiếm.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Đến ngọn hải đăng được xem là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất của thế kỷ hai mươi và là một kiệt tác của chủ nghĩa hiện đại. Kỹ thuật thể hiện dòng suy nghĩ (stream of consciousness) của Woolf, và cách bà dùng phần giữa để diễn tả thời gian trôi qua, đã được ngưỡng mộ và bắt chước. Tác phẩm thường được coi là tác phẩm mang tính cá nhân và đầy cảm xúc nhất của bà.
Tiểu thuyết cũng đáng chú ý nhờ việc khám phá vai trò giới, bản chất của nghệ thuật và sự căng thẳng giữa những cách nhìn thế giới khác nhau, như lối suy luận cứng nhắc của ông Ramsay và sự thấu cảm bằng cảm xúc của bà Ramsay. Sách được giảng dạy rộng rãi, và vẫn là một cuốn trung tâm với những bạn đọc yêu ngôn từ.
Những ý chính
- Thời gian thay đổi tất cả. Gia đình tản mác, và nhiều người đã qua đời.
- Nghệ thuật có thể giữ lại một khoảnh khắc. Bức tranh của Lily cố nắm bắt một điều thoáng nhìn thấy.
- Con người phức tạp và thường bị hiểu lầm. Mỗi nhân vật nhìn người khác theo một cách riêng.
- Sự đồng cảm và sự trung thực có thể xung đột. Ông Ramsay cần được an ủi, điều mà gia đình thấy khó trao.
- Những khoảnh khắc nhỏ mang ý nghĩa lớn. Cảnh bữa tối cho thấy một thoáng hòa hợp duy nhất.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết mời ta nhận ra bên trong con người có biết bao điều mà ta không bao giờ thấy. Mỗi thành viên của gia đình đều có những hy vọng, nỗi sợ và sự bất bình không nói ra, và cuốn sách có thể khuyến khích ta lắng nghe cẩn thận hơn những người quanh mình.
Truyện cũng cho thấy việc trao và nhận tình cảm có thể khó đến mức nào. Nhu cầu được khen của ông Ramsay và sự chống đối của các con đối với ông cho thấy tình yêu đôi khi đến muộn, và từ đó ta có thể học cách bày tỏ sự quan tâm khi còn có thể.
Cuối cùng, nỗ lực vẽ của Lily dạy ta về sự bền bỉ trong công việc sáng tạo. Cô nghi ngờ bản thân và suýt bỏ cuộc, nhưng mười năm sau cô nhìn thấy điều mình tìm kiếm, cho thấy nỗ lực kiên nhẫn có thể đem lại sự sáng tỏ.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy cuốn sách chậm, ít hành động và có những đoạn dài về suy nghĩ nội tâm, còn những người khác thấy góc nhìn luôn thay đổi gây rối. Một số nhà phê bình cho rằng chân dung bà Ramsay quá lý tưởng hóa, vì bà được thể hiện như một người chăm sóc hoàn hảo, hết lòng vì người khác. Những độc giả khác thấy ông Ramsay là một bức biếm họa về một người đàn ông chỉ nghĩ đến mình.
Các nhà phê bình nữ quyền đã tranh luận xem tiểu thuyết ủng hộ hay đặt dấu hỏi về vai trò truyền thống của người phụ nữ. Bối cảnh thượng lưu, với người hầu và sự nhàn rỗi, cũng có thể có vẻ xa lạ với cuộc sống của nhiều độc giả. Dù vậy, vẻ đẹp và sự sâu sắc của nó vẫn được ca ngợi rộng rãi.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với thiếu niên đã lớn và người trưởng thành. Sách ngắn, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, vì nó đi qua suy nghĩ chứ không qua sự kiện. Những bạn đọc yêu ngôn từ và không khí, và đã đọc Mrs. Dalloway, có thể thấy cuốn sách này đáng đọc.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Bà Dalloway
Virginia Woolf
Vào một ngày tháng Sáu năm 1923, Clarissa Dalloway chuẩn bị tổ chức một bữa tiệc ở London, trong khi Septimus Smith, một cựu binh bị sốc vì chiến tranh, tiến dần đến khủng hoảng, và hai cuộc đời ấy chỉ chạm vào nhau ở cuối truyện.
📜 Kinh điểnMột căn phòng riêng
Virginia Woolf
Virginia Woolf lập luận rằng một người phụ nữ cần có tiền và một căn phòng riêng, tức là sự độc lập và không gian riêng tư, thì mới viết được tiểu thuyết, và bà giải thích vì sao các nhà văn nữ bị kìm hãm suốt chiều dài lịch sử.
⚖️ Chính trị & xã hộiUlysses
James Joyce
Trong một ngày duy nhất ở Dublin, 16 tháng 6 năm 1904, Leopold Bloom, một người chào bán quảng cáo, và Stephen Dedalus, một giáo viên trẻ, lang thang khắp thành phố, rồi đường đi của họ cuối cùng giao nhau, trong một tiểu thuyết kể lại *Odyssey* của Homer bằng chất liệu đời thường.
📜 Kinh điểnÂm thanh và Cuồng nộ
William Faulkner
Bốn phần truyện, do ba anh em kể rồi đến một người kể đứng ngoài, lần theo sự sa sút chậm rãi của gia đình Compson từng kiêu hãnh ở Mississippi và việc họ mất đi người con gái Caddy.
📜 Kinh điểnKiêu hãnh và định kiến
Jane Austen
Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.
📜 Kinh điểnMột chín tám tư
George Orwell
Trong một nước Anh tương lai do một Đảng toàn năng cai trị, một người đàn ông bí mật nổi loạn bằng cách viết nhật ký và yêu, rồi nhận ra một nhà nước toàn trị có thể nghiền nát tâm trí con người hoàn toàn đến mức nào.
📜 Kinh điểnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.