Âm thanh và Cuồng nộ
Tên gốc: The Sound and the Fury
Bốn phần truyện, do ba anh em kể rồi đến một người kể đứng ngoài, lần theo sự sa sút chậm rãi của gia đình Compson từng kiêu hãnh ở Mississippi và việc họ mất đi người con gái Caddy.
Giới thiệu
Âm thanh và Cuồng nộ là tiểu thuyết của William Faulkner, xuất bản năm 1929. Truyện lấy bối cảnh hạt Yoknapatawpha hư cấu ở bang Mississippi, kể về gia đình Compson khi họ dần mất tiền bạc, địa vị và hy vọng vào đầu thế kỷ hai mươi. Nhan đề lấy từ một đoạn độc thoại trong vở kịch Macbeth của Shakespeare, nói rằng đời người là câu chuyện do một kẻ ngốc kể, đầy ồn ào và giận dữ mà rốt cuộc chẳng có ý nghĩa gì. Cuốn sách nổi tiếng vì cấu trúc thử nghiệm và khó đọc. Ba phần đầu lần lượt do ba anh em Benjy, Quentin và Jason kể, mỗi người một lối văn khác nhau, còn phần cuối theo chân Dilsey, người giúp việc da đen của gia đình. Nhân vật trung tâm, chị (hoặc em) gái ruột của họ là Caddy, lại không bao giờ được tự cất tiếng nói.
Nhân vật chính
- Benjamin “Benjy” Compson: người con trai út, bị khuyết tật trí tuệ, cảm nhận thời gian không theo thứ tự.
- Quentin Compson: người con trai lớn nhất, sinh viên Harvard, ám ảnh với danh dự gia đình và với sự trong trắng của Caddy.
- Jason Compson: người con trai ở giữa trong ba anh em, lạnh lùng, cay nghiệt và độc ác.
- Caddy (Candace) Compson: chị (hoặc em) gái ruột của họ, ấm áp và giàu tình thương, sau này mang thai và bị đuổi khỏi nhà.
- Miss Quentin: con gái của Caddy, được nuôi lớn trong nhà Compson.
- Dilsey Gibson: người đầu bếp và giúp việc da đen của nhà Compson, chỗ dựa đạo đức của cuốn sách.
- Ông bà Compson: người cha yếu đuối, nghiện rượu và người mẹ hay than thân trách phận, kêu ca.
Tóm tắt đầy đủ
Ngày 7 tháng 4 năm 1928: Benjy
Phần đầu do Benjy kể. Anh ba mươi ba tuổi và bị khuyết tật trí tuệ nặng. Anh không cảm nhận thời gian theo trình tự thông thường, nên suy nghĩ của anh cứ tự do chuyển giữa hiện tại và những cảnh thời thơ ấu. Điều này có thể gây rối, nhưng những chỗ chuyển cảnh được đánh dấu bằng sự thay đổi kiểu chữ. Anh đi theo người chăm sóc mình là Luster quanh khu nhà và dọc hàng rào bên sân golf, nơi anh nghe những người chơi golf gọi “caddie”, và tiếng gọi ấy làm anh nhớ đến chị (hoặc em) gái ruột của mình. Qua ký ức của anh, ta thấy lũ trẻ chơi đùa dưới con suối, cái chết của bà, và việc Caddy lớn lên, điều mà Benjy chỉ cảm nhận được qua mùi hương và qua sự thay đổi ở cô. Anh yêu cô vì cô tốt với anh, và anh khóc khi cô đổi nước hoa hoặc đi chơi với các chàng trai.
Ngày 2 tháng 6 năm 1910: Quentin
Phần thứ hai là ngày cuối cùng của Quentin, mười tám năm trước ngày của Benjy. Anh đang học ở Harvard và bị giày vò vì Caddy không còn trinh trắng, điều anh coi là vết nhơ trên danh dự gia đình. Nhà Compson đã bán bớt đất để trả học phí cho anh và lo đám cưới cho Caddy, và Quentin ý thức rõ về sự hy sinh đó. Anh lang thang khắp Cambridge, ám ảnh về thời gian đến mức bẻ gãy kim đồng hồ đeo tay, và nghĩ về những lời u ám của cha. Anh kết bạn với một bé gái bị lạc, rồi bị buộc tội bắt cóc. Đêm đến, anh nhét những chiếc bàn ủi nặng vào túi áo cho nặng người và nhảy xuống sông Charles tự tử.
Ngày 6 tháng 4 năm 1928: Jason
Phần thứ ba do Jason kể, người con trai ở giữa trong ba anh em và là người duy nhất còn nắm quyền trong nhà. Anh ta cay nghiệt, hoài nghi và hèn hạ. Anh ta oán Caddy vì chồng cô, Herbert Head, từng hứa cho anh ta một chỗ làm ở ngân hàng của mình, và lời hứa ấy tan biến khi cuộc hôn nhân kết thúc bằng ly hôn. Caddy gửi tiền về cho con gái là Miss Quentin, nhưng Jason lấy cắp phần lớn, chỉ cho cô bé xem những tấm séc giả. Anh ta đối xử với cả nhà bằng sự cay độc và chế nhạo Benjy, lại thù địch với Miss Quentin, người nổi loạn, lén ra ngoài ban đêm và sống buông thả. Anh ta đầu cơ bông trên thị trường và thua lỗ, nhưng vẫn tin rằng mình là người thực tế duy nhất trong gia đình.
Ngày bị mất trộm
Hôm đó, Jason đuổi theo cháu gái khắp thị trấn, bỏ bê công việc, vì cô bé bị bắt gặp đi cùng một người đàn ông trong đoàn biểu diễn lưu động. Sau đó, Miss Quentin đột nhập vào phòng Jason, tìm thấy số tiền anh ta giấu, trong đó phần lớn là tiền của mẹ cô mà anh ta đã lấy cắp, rồi mang theo bỏ trốn. Sự độc ác của Jason đã đẩy đi người trẻ duy nhất trong nhà, và điều đó cho thấy gia đình đã sa sút đến mức nào.
Ngày 8 tháng 4 năm 1928: Dilsey
Phần cuối do một người kể đứng ngoài thuật lại, theo chân Dilsey, người duy nhất trong nhà quan tâm đến tất cả mọi người. Hôm ấy là Chủ nhật Phục sinh. Bà Compson nằm lại trên giường, còn Dilsey đưa Benjy đến nhà thờ của người da đen, nơi vị mục sư giảng một bài rất xúc động về nỗi đau khổ và sự phục sinh. Dilsey khóc, nghĩ rằng bà đã được thấy cả khởi đầu lẫn kết thúc, có lẽ là ý nói đến sự suy tàn của nhà Compson. Trong lúc đó, Jason phát hiện vụ mất trộm và đuổi theo cháu gái cùng người đàn ông của đoàn biểu diễn đến một thị trấn gần đó, nhưng anh ta bị thương trong một vụ ẩu đả với một công nhân của đoàn, không tìm được cô bé và bị đưa về nhà trong tình cảnh thảm hại. Ngày kết thúc bằng cảnh Benjy gào lên khi Luster đánh xe ngựa vòng sai hướng quanh tượng đài ở quảng trường thị trấn. Trật tự được lập lại khi Jason quay đầu con ngựa lại, và Benjy lại yên tĩnh.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Âm thanh và Cuồng nộ thường được coi là một trong những tiểu thuyết Mỹ vĩ đại nhất. Thử nghiệm của Faulkner với nhiều điểm nhìn và lối viết dòng ý thức (stream of consciousness) đã thay đổi những gì tiểu thuyết có thể làm. Ông nói đây là cuốn sách ông yêu quý nhất, vì nó là “thất bại huy hoàng nhất”. Cuốn sách góp phần đưa ông đến giải Nobel Văn học năm 1949.
Tiểu thuyết cũng là một nghiên cứu về sự tàn lụi của miền Nam xưa, cho thấy lòng kiêu ngạo, nạn phân biệt chủng tộc và sự mất đi các giá trị đã hủy hoại một gia đình như thế nào. Cuốn sách thường được đưa vào giảng dạy và đáng để đọc lại nhiều lần.
Những nhà văn từ Toni Morrison đến Gabriel García Márquez đã nhắc tên Faulkner như một nguồn ảnh hưởng, và cuốn tiểu thuyết là ví dụ tiêu biểu trong các khóa học về kỹ thuật kể chuyện.
Những ý chính
- Thời gian định hình ý thức. Mỗi người anh em có một cách riêng để sống với thời gian.
- Kiêu hãnh và danh dự có thể hủy hoại con người. Nỗi ám ảnh của Quentin đã đưa anh đến cái chết.
- Sự tàn nhẫn lớn lên từ sự bỏ mặc. Sự cay nghiệt của Jason đến từ một gia đình lạnh lẽo.
- Tình yêu có thể tồn tại giữa gian khó. Dilsey thể hiện lòng trắc ẩn bền bỉ.
- Sự vắng mặt cũng tạo nên câu chuyện. Caddy là trung tâm của truyện nhưng không có phần nào được kể bằng giọng của cô.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết dạy rằng mỗi người nhìn sự việc qua ký ức và nhu cầu của riêng mình, và không có lời kể đơn lẻ nào nắm giữ toàn bộ sự thật. Đọc cùng một sự kiện qua những tâm trí khác nhau có thể giúp ta ý thức hơn về cách mình diễn giải cuộc đời mình.
Nó cũng cảnh báo về hậu quả của một gia đình xây trên lòng kiêu ngạo và sự thờ ơ. Cha mẹ không trao được tình yêu, và con cái mang theo những vết thương ấy, điều này mời gọi ta suy nghĩ xem các gia đình truyền nỗi đau cho nhau như thế nào.
Cuối cùng, qua sự chịu đựng lặng lẽ của Dilsey, cuốn sách cho thấy sự chăm sóc nhân ái vẫn có thể tiếp diễn ngay cả khi thế giới xung quanh đang sụp đổ.
Phê bình và góc nhìn khác
Nhiều độc giả thấy cuốn tiểu thuyết rất khó đọc, nhất là phần của Benjy với những bước nhảy thời gian liên tục, và một số người bỏ cuộc giữa chừng. Giới phê bình đã tranh luận về cách tác phẩm xử lý vấn đề chủng tộc, vì Dilsey được trân trọng nhưng các nhân vật da đen phần lớn được nhìn qua con mắt của một gia đình da trắng và đôi khi bị miêu tả theo khuôn mẫu rập khuôn. Việc dùng những từ lăng mạ chủng tộc và cách đối xử với người khuyết tật cũng khiến một số người khó chịu.
Những người khác nhận xét rằng Caddy không có tiếng nói trực tiếp, điều này có thể là một lựa chọn đầy sức mạnh hoặc là sự xóa bỏ phụ nữ. Phần phụ lục Faulkner viết thêm về sau bổ sung những thông tin làm thay đổi cách một số người đọc cuốn sách. Dù vậy, tác phẩm vẫn được ca ngợi rộng rãi.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với những độc giả trưởng thành và kiên nhẫn. Sách ngắn nhưng đòi hỏi nhiều, với những chủ đề thẳng thắn như tự tử và sự rối loạn trong gia đình. Nhiều độc giả thấy nên đọc tóm tắt cốt truyện trước rồi mới đọc sách, vì điều đó giúp làm rõ những chỗ chuyển thời gian.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Khi tôi nằm chết
William Faulkner
Sau cái chết của người mẹ, một gia đình nghèo ở Mississippi lên đường trong một chuyến đi như ác mộng để chôn bà ở thị trấn nơi bà sinh ra, mỗi người đều bị thôi thúc bởi một nhu cầu riêng giấu kín.
📜 Kinh điểnUlysses
James Joyce
Trong một ngày duy nhất ở Dublin, 16 tháng 6 năm 1904, Leopold Bloom, một người chào bán quảng cáo, và Stephen Dedalus, một giáo viên trẻ, lang thang khắp thành phố, rồi đường đi của họ cuối cùng giao nhau, trong một tiểu thuyết kể lại *Odyssey* của Homer bằng chất liệu đời thường.
📜 Kinh điểnĐến ngọn hải đăng
Virginia Woolf
Một gia đình nghỉ hè trên đảo Skye, chuyến đi đến ngọn hải đăng đã định bị hủy, và mười năm sau, sau một cuộc chiến và nhiều cái chết, một số người trong họ cuối cùng cũng thực hiện được chuyến đi ấy.
📜 Kinh điểnNgười yêu dấu
Toni Morrison
Một người phụ nữ từng là nô lệ, sống ở Ohio sau Nội chiến, bị ám bởi hồn ma của đứa con gái mà bà đã giết để cứu nó khỏi kiếp nô lệ, và bởi những ký ức đau đớn bà cố chôn đi.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiKiêu hãnh và định kiến
Jane Austen
Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.
📜 Kinh điểnMột chín tám tư
George Orwell
Trong một nước Anh tương lai do một Đảng toàn năng cai trị, một người đàn ông bí mật nổi loạn bằng cách viết nhật ký và yêu, rồi nhận ra một nhà nước toàn trị có thể nghiền nát tâm trí con người hoàn toàn đến mức nào.
📜 Kinh điểnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.