Chân dung người nghệ sĩ trẻ

Tên gốc: A Portrait of the Artist as a Young Man

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnchủ nghĩa hiện đạitrưởng thànhCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung sự thức tỉnh tình dục và việc đến với gái mại dâm được nhắc ngắn gọn; mặc cảm tội lỗi tôn giáo dữ dội; một bài giảng đáng sợ về địa ngục
Tìm mua sách ↓

Stephen Dedalus, một cậu bé Ireland nhạy cảm, lớn lên từ thời thơ ấu đến tuổi thanh niên ở Dublin, từ chối những đòi hỏi của gia đình, tôn giáo và dân tộc, và quyết định rời Ireland để trở thành nghệ sĩ.

Giới thiệu

Chân dung người nghệ sĩ trẻ là tiểu thuyết của James Joyce, xuất bản năm 1916, và là phiên bản hư cấu hóa những năm đầu đời của chính ông. Truyện theo dõi Stephen Dedalus từ lúc còn bé đến khoảng hai mươi tuổi, qua năm chương, và văn phong thay đổi theo tuổi của cậu, từ sự đơn giản như trẻ thơ đến những suy nghĩ phức tạp. Cuốn sách là một ví dụ quan trọng ban đầu của lối viết hiện đại chủ nghĩa (modernism), dùng lối kể gián tiếp tự do (free indirect style) để đưa người đọc vào thế giới nội tâm của Stephen, và nó đã mở đường cho tác phẩm Ulysses sau này của Joyce. Đó là câu chuyện về sự trưởng thành của trí tuệ và tâm hồn.

Nhân vật chính

  • Stephen Dedalus: một cậu bé thông minh, hay tự vấn, lớn lên thành một chàng trai luôn đặt câu hỏi.
  • Simon Dedalus: cha cậu, dí dỏm, tiêu tiền bừa bãi và thích rượu.
  • Mary Dedalus: mẹ cậu, sùng đạo, muốn con theo con đường của nhà thờ.
  • Dante Riordan: người gia sư khắt khe, rất sùng đạo Công giáo trong gia đình.
  • Cranly: người bạn thân của Stephen ở trường đại học, người lắng nghe những ý tưởng của anh.
  • Cha Arnall và các thầy tu ở trường: những người thầy tôn giáo định hình những năm đầu đời của cậu.
  • Cô gái trên bãi biển: một thị kiến về cái đẹp, truyền cảm hứng cho thiên hướng của Stephen.

Tóm tắt đầy đủ

Tuổi thơ và trường học

Cuốn tiểu thuyết mở đầu với Stephen khi còn bé xíu, nghe cha kể một câu chuyện, và học cảm nhận thế giới qua âm thanh, xúc giác và mùi hương. Ở Clongowes Wood College, một trường nội trú dòng Tên, cậu nhút nhát, sợ hãi và bị các bạn bắt nạt. Cậu bị một thầy tu phạt oan vì làm hỏng cặp kính, và, vừa can đảm vừa sợ, cậu đến báo với hiệu trưởng (rector), điều khiến cậu trở thành một anh hùng nhỏ trong mắt các bạn. Trong bữa tối Giáng sinh ở nhà, một cuộc cãi vã cay đắng về chính trị và tôn giáo nổ ra, và Stephen thấy những chia rẽ trong đời sống Ireland.

Gia đình sa sút và thành phố

Khi tiền bạc của cha cạn dần, gia đình chuyển đến Dublin, và Stephen được gửi sang một trường khác, Belvedere. Cậu trở thành học sinh giỏi, viết văn hay và được ngưỡng mộ. Nhưng cậu ngày càng bồn chồn, và bắt đầu nhận ra ham muốn tình dục. Trong cô đơn, cậu lang thang trên phố và gặp gỡ gái mại dâm, điều khiến cậu vừa khoái cảm vừa xấu hổ. Cảm giác tội lỗi của cậu lớn dần, vì cậu vẫn còn là người có đức tin, và cậu thấy mình bị xé đôi giữa thể xác và đức tin được dạy dỗ.

Kỳ tĩnh tâm và bài giảng

Trong một kỳ tĩnh tâm tôn giáo ở trường, Stephen nghe một loạt bài giảng đáng sợ về cái chết, sự phán xét và nỗi đau của địa ngục. Vị linh mục mô tả sự đau khổ vĩnh viễn một cách sống động, và Stephen ngập trong tội lỗi và sợ hãi. Cậu đi xưng tội, và cảm thấy nhẹ nhõm vô cùng. Trong một thời gian, cậu sống nghiêm khắc và thánh thiện, với những lời cầu nguyện và hành động tự hãm mình, và được khen là học sinh mẫu mực. Thậm chí một linh mục còn gợi ý rằng cậu có thể có ơn gọi làm linh mục.

Sự từ chối và thị kiến

Stephen cân nhắc việc làm linh mục, nhưng cậu nhận ra mình không muốn từ bỏ tự do, và một cuộc đời vâng phục sẽ không hợp với mình. Đi dạo bên bờ biển, cậu thấy một cô gái đứng trong nước và bị vẻ đẹp của cô làm choáng ngợp. Khoảnh khắc ấy là một sự mặc khải với cậu, lời gọi đến một cuộc sống khác, dành cho cái đẹp và sáng tạo, chứ không phải tôn giáo. Cậu quyết định sẽ làm nghệ sĩ, và cảm thấy niềm vui với thiên hướng mới, cùng cảm giác đã tìm thấy con đường thật của mình.

Đại học và những ý tưởng

Ở University College tại Dublin, Stephen học và tranh luận với các bạn sinh viên về nghệ thuật, chủ nghĩa dân tộc và tôn giáo. Cậu xây dựng một lý thuyết mỹ học, dựa trên các ý niệm về cái đẹp và hình thức, và bàn luận về nó với bạn bè. Cậu từ chối tham gia phong trào dân tộc, từ chối làm nghĩa vụ dịp lễ Phục sinh (Easter duty) mà người Công giáo phải làm, và bác bỏ những đòi hỏi của gia đình. Người bạn Cranly cố khuyên cậu từ bỏ sự nổi loạn, nhưng Stephen khăng khăng rằng cậu sẽ không phục vụ điều mình không tin, dù là gia đình, tổ quốc hay giáo hội.

Rời Ireland

Trong những trang cuối, dưới dạng các trang nhật ký, Stephen chuẩn bị rời Ireland để theo đuổi nghệ thuật ở nước ngoài trong tự do. Anh viết về hy vọng và nghi ngờ của mình, và về những rung động đầu tiên của cảm hứng. Anh tràn đầy tự tin, và cũng ý thức được nỗi cô độc của con đường này. Trang cuối cùng là một lời cầu nguyện gửi đến một nhân vật tổ tiên, người thợ thủ công huyền thoại mà anh được đặt tên theo, xin ông đứng bên anh. Cuốn sách kết thúc bằng một nốt nhạc của thách thức và hy vọng, với Stephen đứng trước ngưỡng cửa tương lai.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Chân dung người nghệ sĩ trẻ được xem là một trong những tiểu thuyết then chốt của thế kỷ hai mươi, và là một ví dụ có ảnh hưởng của thể loại truyện trưởng thành. Kỹ thuật của nó, trong đó ngôn ngữ lớn lên và thay đổi cùng tâm trí nhân vật chính, là điều mới mẻ, và đã ảnh hưởng đến nhiều nhà văn sau này. Cuốn sách cũng đưa ra một bức tranh trung thực về tác động của nền giáo dục tôn giáo và xung đột chính trị lên một người trẻ nhạy cảm. Với nhiều độc giả, quyết định theo đuổi thiên hướng của Stephen là một nguồn cảm hứng, và cuốn tiểu thuyết thường được giao đọc ở các trường đại học như lời giới thiệu về Joyce và chủ nghĩa hiện đại.

Những ý chính

  • Lớn lên đi kèm với nổi loạn. Stephen đặt câu hỏi về gia đình, đức tin và dân tộc.
  • Ngôn ngữ định hình trải nghiệm. Văn phong thay đổi khi cậu trưởng thành.
  • Mặc cảm tội lỗi có thể rất mạnh. Bài giảng trong kỳ tĩnh tâm ám ảnh tuổi mới lớn của cậu.
  • Nghệ thuật có thể là một thiên hướng. Một khoảnh khắc của cái đẹp định hướng cuộc đời cậu.
  • Tự do phải trả giá. Chọn lưu vong nghĩa là chấp nhận cô lập.

Bài học có thể rút ra

Từ Stephen, bạn có thể học rằng việc đặt câu hỏi về những niềm tin mình được nuôi dạy là điều tự nhiên, và rằng tìm ra con đường riêng cần can đảm, dù nó cũng có thể mang đến cô đơn. Cuốn sách cũng cho thấy những trải nghiệm đầu đời, như nỗi sợ hay sự xấu hổ, có thể định hình một con người mạnh mẽ đến mức nào, và việc nhìn thẳng vào chúng một cách trung thực quan trọng ra sao. Nếu bạn nghiêng về một cuộc sống sáng tạo, bạn có thể để ý điều gì làm mình xúc động, như cô gái trên bãi biển làm Stephen xúc động, và nghĩ cách đi theo nó. Đọc cuốn sách thật chậm, thành tiếng, có thể giúp bạn cảm nhận được ngôn ngữ.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy cuốn tiểu thuyết khó đọc hoặc quá chìm đắm vào bản thân, với một nhân vật chính kiêu ngạo, lạnh lùng, đối xử khắc nghiệt với những người quanh mình, kể cả gia đình và bạn bè. Những người khác cảm thấy các cuộc bàn luận lý thuyết về nghệ thuật và bài giảng dài khá nặng nề, và câu chuyện thiếu biến cố. Một số nhà phê bình băn khoăn không rõ Joyce đồng tình hay chế giễu lòng kiêu hãnh của Stephen, vì giọng văn mơ hồ. Bức tranh về Công giáo Ireland trong sách cũng bị coi là một chiều. Tuy nhiên, nhiều người ngưỡng mộ phong cách và sự chân thực về tâm lý của nó.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách dành cho độc giả đã trưởng thành, từ khoảng mười sáu tuổi, thích văn học nghiêm túc, và cho những ai muốn hiểu chủ nghĩa hiện đại. Nó có thể là thử thách, nhưng ngắn hơn nhiều và dễ tiếp cận hơn Ulysses. Những ai thích nó có thể đọc tiếp Dubliners, rồi đến Ulysses.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Ulysses

James Joyce

Trong một ngày duy nhất ở Dublin, 16 tháng 6 năm 1904, Leopold Bloom, một người chào bán quảng cáo, và Stephen Dedalus, một giáo viên trẻ, lang thang khắp thành phố, rồi đường đi của họ cuối cùng giao nhau, trong một tiểu thuyết kể lại *Odyssey* của Homer bằng chất liệu đời thường.

📜 Kinh điển

Bắt trẻ đồng xanh

J. D. Salinger

Sau khi bị đuổi khỏi trường nội trú, một cậu bé mười sáu tuổi cô đơn, hay mỉa mai lang thang khắp thành phố New York trong ba ngày, vật lộn với nỗi đau mất mát, sự giả tạo và ý nghĩ đáng sợ về việc lớn lên.

📜 Kinh điển

Những kỳ vọng lớn lao

Charles Dickens

Một cậu bé mồ côi nghèo khổ bỗng nhận được một gia tài từ một ân nhân giấu mặt và trở thành quý ông ở London, nhưng rồi cậu học được rằng của cải và địa vị chẳng có ý nghĩa gì nếu thiếu lòng trung thành, sự tử tế và lòng biết ơn.

📜 Kinh điển

Jane Eyre

Charlotte Bronte

Một cô gái mồ côi nghèo, ngoại hình bình thường nhưng độc lập mãnh liệt, trở thành gia sư, yêu người chủ trầm mặc của mình, phát hiện ra bí mật khủng khiếp của ông, và không chịu từ bỏ lòng tự trọng ngay cả vì tình yêu.

📜 Kinh điển

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Một chín tám tư

George Orwell

Trong một nước Anh tương lai do một Đảng toàn năng cai trị, một người đàn ông bí mật nổi loạn bằng cách viết nhật ký và yêu, rồi nhận ra một nhà nước toàn trị có thể nghiền nát tâm trí con người hoàn toàn đến mức nào.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →