Những kỳ vọng lớn lao
Tên gốc: Great Expectations
Một cậu bé mồ côi nghèo khổ bỗng nhận được một gia tài từ một ân nhân giấu mặt và trở thành quý ông ở London, nhưng rồi cậu học được rằng của cải và địa vị chẳng có ý nghĩa gì nếu thiếu lòng trung thành, sự tử tế và lòng biết ơn.
Giới thiệu
Những kỳ vọng lớn lao là một trong những tiểu thuyết được yêu thích nhất của Charles Dickens, đăng lần đầu thành từng kỳ hằng tuần vào năm 1860 và 1861. Truyện do Philip Pirrip, gọi là Pip, kể lại khi nhìn về cuộc đời mình. Pip lớn lên ở vùng đầm lầy xứ Kent, được người chị gái lớn tuổi khắc nghiệt cùng người chồng hiền lành của chị là Joe, thợ rèn của làng, tự tay nuôi lớn (theo cách nói raised by hand trong sách). Một buổi tối trong nghĩa địa của nhà thờ, cậu bị một tên tù vượt ngục túm lấy và bắt phải giúp hắn. Về sau, Pip được mời đến chơi ở nhà của bà Havisham giàu có, kỳ lạ, và phải lòng Estella, cô con gái lạnh lùng, xinh đẹp được bà nuôi dưỡng. Khi một ân nhân bí ẩn cho cậu những “great expectations” (những kỳ vọng lớn lao) về một gia tài, Pip lên London để trở thành quý ông. Tiểu thuyết nói về tham vọng, cảm giác tội lỗi, giai cấp và điều thật sự làm nên một con người tốt.
Nhân vật chính
- Pip (Philip Pirrip): một cậu bé mồ côi mơ ước trở thành quý ông.
- Joe Gargery: anh rể của Pip, một người thợ rèn tốt bụng và trung thành.
- Bà Joe: người chị gái lớn tuổi khắc nghiệt của Pip.
- Abel Magwitch: một tên tù vượt ngục.
- Bà Havisham: một người phụ nữ già cay đắng, vẫn mặc chiếc váy cưới.
- Estella: cô con gái nuôi xinh đẹp, lạnh lùng của bà Havisham.
- Herbert Pocket: người bạn vui vẻ của Pip ở London.
- Ông Jaggers: một luật sư quyền lực, bí ẩn.
- Biddy: một cô gái tốt bụng, biết điều ở làng của Pip.
Tóm tắt đầy đủ
Tên tù nhân trong nghĩa địa
Vào một đêm Giáng sinh lạnh giá, cậu bé Pip đến thăm mộ cha mẹ trong một nghĩa địa hiu quạnh bên đầm lầy. Bỗng một người đàn ông đáng sợ, đang bị xích chân, túm lấy cậu: đó là một tên tù vượt ngục. Hắn ra lệnh cho Pip mang đồ ăn và một cái giũa để cưa xích chân cho hắn. Sợ hãi, Pip lấy trộm thức ăn và một chiếc bánh nhân thịt trong bếp nhà chị gái, cùng một cái giũa ở lò rèn của Joe, rồi mang đến cho hắn. Tên tù biết ơn cậu. Không lâu sau, binh lính bắt lại hắn, và hắn bảo vệ Pip bằng cách nhận rằng chính hắn đã ăn trộm số thức ăn đó.
Bà Havisham và Estella
Pip được cho đến chơi ở Satis House, dinh thự u ám của bà Havisham, một người phụ nữ giàu có từng bị vị hôn phu bỏ rơi ngay trong ngày cưới cách đây hàng chục năm. Bà vẫn mặc chiếc váy cưới đã ngả vàng, mọi chiếc đồng hồ đều dừng lại ở đúng lúc bà biết mình bị phản bội, và chiếc bánh cưới mục nát vẫn nằm trên bàn. Bà đã nuôi dạy Estella, một cô gái xinh đẹp, để làm tan nát trái tim đàn ông, như một cách trả thù tất cả đàn ông.
Estella chế nhạo Pip là một cậu bé tầm thường, thô kệch với đôi bàn tay chai sần. Pip phải lòng cô và bắt đầu xấu hổ về ngôi nhà của mình, về công việc học nghề dưới tay Joe, và thậm chí về chính Joe tốt bụng. Cậu mơ trở thành quý ông để giành được cô.
Kỳ vọng lớn lao
Một ngày nọ, luật sư Jaggers thông báo rằng Pip có “great expectations”: một ân nhân giấu tên sẽ trả tiền để cậu lên London trở thành quý ông, và một ngày nào đó cậu sẽ thừa kế một gia tài. Pip chắc chắn rằng ân nhân đó là bà Havisham, và bà muốn cậu cưới Estella.
Ở London, Pip ở chung phòng với Herbert Pocket, một chàng trai vui vẻ và sẽ trở thành bạn thân nhất của cậu. Pip học cách cư xử của một quý ông, tiêu tiền phóng khoáng và sa vào nợ nần. Khi Joe đến thăm, Pip thấy ngượng vì những cử chỉ giản dị của ông và đối xử với ông lạnh nhạt. Joe tổn thương, ra về trong sự điềm tĩnh đầy phẩm giá. Khi chị gái Pip qua đời, sau khi bị tấn công từ nhiều năm trước, Pip về quê một thời gian ngắn, rồi lại bỏ bê Joe và Biddy.
Ân nhân được tiết lộ
Khi Pip hai mươi ba tuổi, một ông già dáng vẻ thô kệch xuất hiện trước cửa nhà cậu: đó là Abel Magwitch, tên tù trong nghĩa địa năm xưa. Pip kinh hoàng khi biết Magwitch chính là ân nhân bí mật của mình. Sau khi bị đày sang Úc, Magwitch kiếm được một khối tài sản và gửi tiền về để biến Pip thành quý ông, vì biết ơn sự tử tế của cậu bé ngày trước. Trở về Anh là tội có thể bị xử tử, nên Magwitch đang ở trong cảnh rất nguy hiểm.
Những giấc mơ của Pip sụp đổ. Bà Havisham chưa bao giờ định để cậu cưới Estella, và số tiền kia đến từ một tên tội phạm. Lúc đầu cậu ghê tởm, nhưng dần dần cậu biết kính trọng và quan tâm đến Magwitch.
Estella và bà Havisham
Estella lấy Bentley Drummle, một người đàn ông giàu có và tàn nhẫn. Pip đến thăm bà Havisham, lúc này bà cuối cùng đã nhận ra mình gây ra bao nhiêu tai họa. Bà van xin cậu tha thứ. Khi Pip đang ra về, chiếc váy cưới của bà bắt lửa từ lò sưởi. Pip cứu bà và bị bỏng tay, nhưng sau đó bà vẫn chết vì những vết thương. Pip cũng phát hiện ra rằng Estella thật ra là con gái của Magwitch và một người phụ nữ từng làm việc cho ông Jaggers.
Trốn chạy và mất mát
Pip và Herbert định đưa Magwitch trốn khỏi nước Anh bằng thuyền. Nhưng họ bị Compeyson phản bội, tên ác nhân từng lừa dối cả Magwitch lẫn bà Havisham. Trong một trận giằng co trên sông, Compeyson chết đuối, còn Magwitch bị thương nặng và bị bắt. Ông bị tuyên án tử hình nhưng chết trong tù trước đó, với Pip nắm tay ông và nói cho ông biết rằng đứa con gái thất lạc của ông còn sống và Pip yêu cô. Gia tài của Magwitch bị chính phủ tịch thu.
Trở về nhà
Pip ngã bệnh nặng và có nguy cơ bị bắt vì nợ. Joe đến London, chăm sóc cậu cho đến khi khỏe lại và lặng lẽ trả hết nợ cho cậu. Vô cùng xấu hổ vì đã đối xử với Joe như thế, Pip trở về quê để xin lỗi và thấy rằng Joe đã cưới Biddy. Cậu ra nước ngoài làm việc cùng Herbert và sống giản dị, cuối cùng hiểu được giá trị của lao động lương thiện và lòng trung thành.
Mười một năm sau, Pip trở về và thăm tàn tích của Satis House, nơi cậu gặp Estella, giờ đã góa chồng và dịu đi nhờ những đau khổ. Hai người bước ra khỏi khu vườn đổ nát tay trong tay, và Pip không thấy dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ lại chia xa. Đây là cái kết Dickens đã sửa lại; kết thúc ban đầu của ông u buồn hơn.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Những kỳ vọng lớn lao thường được xem là tiểu thuyết hay nhất của Charles Dickens và là một trong những tác phẩm kinh điển của văn học Anh được đọc rộng rãi nhất. Tác phẩm khai thác xuất sắc nỗi ám ảnh của xã hội thời Victoria với giai cấp và tiền bạc, và đặt câu hỏi điều gì thật sự làm nên một quý ông: dòng dõi và của cải, hay tính cách và lòng tử tế.
Bà Havisham, người sống như ngừng lại giữa dòng thời gian trong chiếc váy cưới cũ, là một trong những nhân vật đáng nhớ nhất của văn học. Tiểu thuyết đã được chuyển thể nhiều lần cho điện ảnh và truyền hình, trong đó có bản phim nổi tiếng năm 1946 của David Lean. Ban đầu Dickens viết một cái kết buồn hơn, trong đó Pip và Estella chia tay mãi mãi, nhưng ông đã đổi theo lời khuyên của một người bạn, và độc giả đến nay vẫn tranh luận kết thúc nào hay hơn.
Những ý chính
- Của cải không làm nên một quý ông. Giá trị thật nằm ở lòng tử tế và sự trung thành, như ở Joe.
- Tham vọng có thể dẫn ta lạc lối. Khát khao địa vị khiến Pip xấu hổ về những người yêu thương mình.
- Lòng biết ơn có sức mạnh. Gia tài của Magwitch bắt nguồn từ một việc tốt của một đứa trẻ.
- Trả thù làm hại tất cả mọi người. Nỗi cay đắng của bà Havisham hủy hoại Estella và chính bà.
- Con người có thể thay đổi. Pip, Estella và bà Havisham đều học được điều gì đó từ đau khổ.
Bài học có thể rút ra
Câu chuyện của Pip cảnh báo ta đừng xấu hổ về gia đình hay cội nguồn của mình. Joe nghèo và không được học hành, nhưng ông là người tốt nhất trong tiểu thuyết. Quý trọng con người vì trái tim chứ không vì tiền bạc hay cách cư xử là một trong những bài học quan trọng nhất của cuộc sống.
Cuốn sách cũng cho thấy giá trị của lòng biết ơn và sự khiêm tốn. Pip chỉ tìm được bình yên khi nhận ra những người khác đã làm cho mình nhiều đến thế nào và xin lỗi vì sự vô ơn của mình.
Cuối cùng, cuốn sách nhắc ta rằng những lựa chọn của chúng ta quan trọng hơn hoàn cảnh. Pip được trao một gia tài, nhưng chính các quyết định của cậu, chứ không phải của cải, quyết định cậu có trở thành một người tốt hay không.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy tiểu thuyết có quá nhiều sự trùng hợp khó tin, nhất là việc gần như nhân vật nào cũng hóa ra có liên quan đến một nhân vật khác. Cái kết cũng từng gây tranh luận: một số nhà phê bình thích kết thúc ban đầu của Dickens, thực tế hơn, trong đó Pip và Estella không đến với nhau.
Độc giả hiện đại cũng có thể thấy Estella chưa được khắc họa đầy đủ, chủ yếu hiện lên qua mắt Pip như một đối tượng của ước muốn, và thấy cách Dickens miêu tả bạo lực của bà Joe cùng số phận về sau của bà là điều đáng băn khoăn. Dù vậy, sự hài hước, những nhân vật đáng nhớ và chiều sâu đạo đức khiến đây là một trong những tác phẩm dễ đọc nhất của Dickens.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này phù hợp với thiếu niên và người lớn, và thường được đọc trong nhà trường. Truyện có nhiều hài hước và cốt truyện chặt chẽ hơn nhiều tiểu thuyết thời Victoria khác, nên là cách hay để bắt đầu làm quen với Dickens. Độc giả nhỏ tuổi hơn có thể muốn đọc bản rút gọn hoặc xem phim chuyển thể trước.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Oliver Twist
Charles Dickens
Một cậu bé mồ côi sinh ra trong nhà tế bần trốn đến London, rơi vào một băng trộm trẻ con, và dù xung quanh toàn tàn ác và tội ác, lòng tốt của cậu vẫn tồn tại cho đến khi cậu tìm được một mái nhà yêu thương và biết được bí mật về thân thế của mình.
📜 Kinh điểnDavid Copperfield
Charles Dickens
Từ một tuổi thơ buồn đầy tàn nhẫn và nghèo khổ đến thành công khi trưởng thành với nghề viết văn, David Copperfield tự kể lại cuộc đời mình, cùng những người bạn khó quên và những kẻ xấu xa gặp trên đường.
📜 Kinh điểnChuyện hai thành phố
Charles Dickens
Trong Cách mạng Pháp, số phận của một quý tộc Pháp đã từ bỏ gia đình mình, người phụ nữ anh yêu và một luật sư người Anh tài giỏi nhưng sống buông thả đan vào nhau, cho đến khi một người đàn ông hy sinh tính mạng vì tình yêu.
📜 Kinh điểnJane Eyre
Charlotte Bronte
Một cô gái mồ côi nghèo, ngoại hình bình thường nhưng độc lập mãnh liệt, trở thành gia sư, yêu người chủ trầm mặc của mình, phát hiện ra bí mật khủng khiếp của ông, và không chịu từ bỏ lòng tự trọng ngay cả vì tình yêu.
📜 Kinh điểnBức chân dung của Dorian Gray
Oscar Wilde
Một chàng trai trẻ đẹp ước rằng bức chân dung của mình sẽ già đi thay cho mình, và khi anh sống một cuộc đời ích kỷ, chỉ biết hưởng lạc và tàn nhẫn, gương mặt anh vẫn hoàn hảo còn bức tranh thì phơi bày sự xấu xí trong tâm hồn anh.
📜 Kinh điểnKiêu hãnh và định kiến
Jane Austen
Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.
📜 Kinh điểnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.