Bức chân dung của Dorian Gray
Tên gốc: The Picture of Dorian Gray
Một chàng trai trẻ đẹp ước rằng bức chân dung của mình sẽ già đi thay cho mình, và khi anh sống một cuộc đời ích kỷ, chỉ biết hưởng lạc và tàn nhẫn, gương mặt anh vẫn hoàn hảo còn bức tranh thì phơi bày sự xấu xí trong tâm hồn anh.
Giới thiệu
Bức chân dung của Dorian Gray là cuốn tiểu thuyết duy nhất của Oscar Wilde, đăng lần đầu trên một tạp chí năm 1890 và được mở rộng thành sách năm 1891. Trong giới thượng lưu London, họa sĩ Basil Hallward vẽ một bức chân dung tuyệt đẹp về Dorian Gray, một chàng trai có vẻ đẹp phi thường. Dorian gặp Lord Henry Wotton, người bạn dí dỏm của Basil. Ông nhồi vào đầu Dorian ý nghĩ rằng tuổi trẻ và sắc đẹp là những thứ duy nhất đáng có, và rằng đời người nên dành cho hưởng lạc. Dorian ước mình có thể mãi trẻ trung trong khi bức tranh già đi. Một cách bí ẩn, điều ước của anh thành sự thật. Đây là một câu chuyện gothic (kinh dị u ám kiểu cổ) về tội lỗi và lương tâm; vì lối sống sa đọa được miêu tả trong đó, cuốn tiểu thuyết đã gây ra một vụ tai tiếng và vẫn cuốn hút người đọc từ đó đến nay.
Nhân vật chính
- Dorian Gray: chàng trai đẹp rực rỡ, dần dần trở nên đồi bại.
- Basil Hallward: một họa sĩ chân thành, người vẽ bức chân dung của Dorian.
- Lord Henry Wotton: một nhà quý tộc dí dỏm, hoài nghi, người gây ảnh hưởng lên Dorian.
- Sibyl Vane: một cô diễn viên trẻ mà Dorian yêu.
- James Vane: người anh trai hay bảo vệ em của Sibyl, làm nghề thủy thủ.
- Alan Campbell: một nhà khoa học, từng là bạn của Dorian.
Tóm tắt đầy đủ
Bức chân dung và điều ước
Trong xưởng vẽ ở London, Basil Hallward hoàn thành bức chân dung của Dorian Gray, người có vẻ đẹp đã truyền cảm hứng cho nghệ thuật của ông. Bạn của Basil, Lord Henry, gặp Dorian và làm anh say mê bằng những lời lẽ hoa mỹ: tuổi trẻ thoáng qua rất nhanh, sắc đẹp là tất cả, và con người nên buông mình theo mọi cám dỗ. Khi nhìn thấy bức chân dung hoàn thành, Dorian nhận ra rằng mình sẽ già đi còn bức tranh vẫn mãi trẻ. Trong nỗi tuyệt vọng, anh ước điều ngược lại: anh sẽ mãi trẻ còn bức chân dung sẽ già đi. Anh nói rằng để đổi lấy điều đó, anh sẵn sàng trao cả linh hồn mình.
Sibyl Vane
Dorian phải lòng Sibyl Vane, một cô diễn viên trẻ nghèo, người diễn những nữ nhân vật của Shakespeare rất tài tình trong một nhà hát tồi tàn. Hai người đính hôn. Nhưng khi Dorian đưa Basil và Lord Henry đến xem cô diễn, cô diễn rất tệ. Cô giải thích rằng giờ đây, khi đã biết thế nào là tình yêu thật, cô không thể giả vờ trên sân khấu nữa. Dorian, người yêu tài năng nghệ thuật của cô chứ không phải con người cô, đã tàn nhẫn chối bỏ cô.
Về đến nhà, anh nhận thấy khuôn mặt trong bức chân dung đã thay đổi: quanh miệng có một nét nhếch lên tàn nhẫn. Hoảng sợ, anh quyết định quay lại gặp Sibyl để xin lỗi. Nhưng hôm sau, Lord Henry mang đến tin rằng Sibyl đã tự sát ngay đêm đó. Dưới ảnh hưởng của Lord Henry, Dorian quyết định coi cái chết của cô là một bi kịch đẹp đẽ chứ không phải trách nhiệm của mình.
Cuộc đời giấu kín
Dorian giấu bức chân dung trong một căn phòng khóa kín trên tầng cao nhất của ngôi nhà. Được gợi hứng từ một cuốn sách “độc hại” mà Lord Henry tặng, anh dốc mình vào hưởng lạc và những trải nghiệm mới. Trong mười tám năm sau đó, anh vẫn trẻ trung và đẹp đẽ như xưa, trong khi những lời đồn đen tối lan ra về ảnh hưởng của anh lên các chàng trai trẻ, nhiều người trong số họ sa sút sau khi quen anh. Anh bí mật đến thăm bức chân dung và nhìn nó già đi, xấu xí hơn sau mỗi tội lỗi.
Tội giết người
Vào đêm trước khi Basil sang Paris, ông đến thăm Dorian để cảnh báo anh về những lời đồn khủng khiếp. Dorian dẫn ông lên gác và cho ông xem bức chân dung. Basil kinh hoàng trước khuôn mặt quái dị đó và cầu xin Dorian hãy cầu nguyện. Trong cơn thịnh nộ bất chợt, Dorian dùng dao đâm chết Basil.
Dorian ép buộc Alan Campbell, một nhà khoa học từng là bạn của anh, phải dùng hóa chất hủy xác. Sau đó, đôi bàn tay trong bức chân dung dường như nhuốm máu. Về sau, Campbell tự kết liễu đời mình.
James Vane
Muốn quên đi mọi chuyện, Dorian tìm đến một hang hút thuốc phiện ở khu bến tàu London. Ở đó, James Vane, anh trai của Sibyl, người đã thề trả thù cho em gái, nghe ai đó gọi Dorian là “Prince Charming” (chàng hoàng tử trong mơ), biệt danh Sibyl từng dành cho anh, và lao vào tấn công anh. Dorian thoát thân bằng cách chỉ ra rằng anh trông quá trẻ để có thể là người đã quen Sibyl mười tám năm trước. Về sau, James Vane theo Dorian về điền trang ở nông thôn, nhưng bị một nhóm đi săn vô tình bắn chết. Dorian cảm thấy nhẹ nhõm.
Cái kết của Dorian Gray
Dorian quyết định sống tử tế. Anh tha cho một cô gái làng mà anh có thể đã quyến rũ, và hy vọng bức chân dung sẽ khá lên. Nhưng khi nhìn lại, khuôn mặt trong tranh chỉ có thêm vẻ xảo quyệt và đạo đức giả. Anh nhận ra rằng việc tốt ấy được làm vì lòng hư danh.
Trong tuyệt vọng, anh quyết định hủy bức tranh, bằng chứng duy nhất về tội ác của anh và cũng là tiếng nói lương tâm của anh. Anh cầm con dao đã dùng để giết Basil và đâm vào bức chân dung. Những người hầu nghe một tiếng kêu khủng khiếp. Khi họ phá cửa xông vào, họ thấy bức chân dung đã trở lại vẻ đẹp ban đầu, còn trên sàn là một ông lão héo hon, đầy nếp nhăn, gớm ghiếc, với con dao cắm trong tim. Họ chỉ nhận ra ông là Dorian Gray nhờ những chiếc nhẫn.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Bức chân dung của Dorian Gray là một trong những tiểu thuyết gothic nổi tiếng nhất bằng tiếng Anh và là tác phẩm tiêu biểu của phong trào Duy mỹ (Aesthetic movement), trào lưu cho rằng nghệ thuật nên được trân trọng vì cái đẹp chứ không phải vì những bài học đạo đức. Thật trớ trêu, chính cuốn tiểu thuyết lại mang một thông điệp đạo đức mạnh mẽ về sự nguy hại của thói hư vinh và của việc hưởng lạc ích kỷ. Lời tựa của sách, một loạt câu nhận xét dí dỏm về nghệ thuật, thường được trích dẫn.
Khi xuất bản, giới phê bình công kích cuốn sách là vô đạo đức, và sau này nó bị dùng làm bằng chứng chống lại Wilde trong các phiên tòa dẫn đến việc ông bị bỏ tù vì tội “gross indecency” (tạm hiểu là “hành vi khiếm nhã nghiêm trọng”), tội danh khi ấy được dùng để xử các hành vi đồng tính. Ngày nay, người ta ngưỡng mộ tác phẩm vì những đoạn đối thoại xuất sắc và những câu hỏi không bao giờ cũ về sắc đẹp, tuổi trẻ và lương tâm. Truyện đã được chuyển thể thành phim, kịch và opera, và ý tưởng trung tâm của nó, một bức chân dung già đi thay cho người được vẽ, đã trở thành một hình ảnh quen thuộc trong văn hóa đại chúng.
Những ý chính
- Vẻ đẹp bên ngoài có thể che giấu sự đồi bại bên trong. Gương mặt Dorian vẫn hoàn hảo trong khi tâm hồn anh mục nát.
- Người ở bên ta có sức ảnh hưởng lớn. Những tư tưởng của Lord Henry đẩy Dorian đến chỗ hủy hoại.
- Hành động của ta để lại dấu vết. Bức chân dung cho thấy cái giá thật của từng tội lỗi.
- Hưởng lạc mà bỏ quên lương tâm sẽ hủy hoại con người. Một cuộc đời chỉ dành cho khoái lạc rốt cuộc trở nên trống rỗng.
- Ta không thể trốn khỏi chính mình. Khi cố tiêu diệt lương tâm, Dorian đã tự hủy diệt mình.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết cảnh báo ta đừng coi trọng vẻ bề ngoài hơn phẩm chất con người. Trong một thế giới đầy ảnh đã qua chỉnh sửa và mạng xã hội, rất dễ chỉ lo cho việc trông thật hoàn hảo. Lòng tốt, sự trung thực và tinh thần trách nhiệm quan trọng hơn nhiều so với vẻ ngoài của ta.
Cuốn sách cũng cho thấy những người quanh ta có thể ảnh hưởng đến lựa chọn của ta nhiều đến mức nào. Những lời khéo léo của Lord Henry đã dẫn Dorian đi lạc đường. Chọn những người bạn khuyến khích ta trở thành phiên bản tốt nhất của mình là điều rất quan trọng.
Cuối cùng, nó nhắc ta nhận trách nhiệm về lỗi lầm của mình thay vì che giấu chúng. Dorian tìm cách trốn tránh hậu quả của những việc mình làm, nhưng rồi chúng cũng đuổi kịp anh.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy những chương dài miêu tả bộ sưu tập ngọc, âm nhạc và nước hoa của Dorian, cùng vô số câu nói thông minh của Lord Henry, là lê thê, dài dòng quá mức. Những người khác thấy bài học đạo đức của cuốn tiểu thuyết, rằng tội lỗi hủy hoại tâm hồn, là khá khuôn sáo so với danh tiếng tinh nghịch của Wilde.
Khi xuất bản, cuốn sách bị chỉ trích là vô đạo đức và làm hư hỏng người đọc, nhất là vì những gợi ý về tình cảm đồng giới giữa các nhân vật nam, những chi tiết mà Wilde đã làm nhẹ đi trong bản sửa lại. Các học giả hiện đại từ đó đã công bố văn bản gốc chưa bị cắt gọt. Các nhà phê bình cũng nhận xét rằng các nhân vật nữ, như Sibyl, được khắc họa mờ nhạt và chủ yếu để phục vụ câu chuyện của Dorian.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn tiểu thuyết này hợp với các bạn tuổi thiếu niên lớn và người trưởng thành thích truyện gothic, những đoạn đối thoại dí dỏm và các câu hỏi về đạo đức. Sách tương đối ngắn và rất dễ đọc. Những ai quan tâm đến nghệ thuật, cái đẹp và xã hội sẽ tìm thấy nhiều điều để suy ngẫm.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Bác sĩ Jekyll và ông Hyde
Robert Louis Stevenson
Một bác sĩ đáng kính ở London pha chế một loại thuốc tách phần xấu xa trong con người mình thành một người riêng, là ông Hyde tàn bạo, nhưng bản thể đen tối ấy ngày càng mạnh lên cho đến khi chiếm trọn quyền kiểm soát.
📜 Kinh điểnFrankenstein
Mary Shelley
Một nhà khoa học trẻ tạo ra một sinh vật sống từ các bộ phận của xác chết rồi hoảng sợ bỏ rơi nó, và sinh vật bị ruồng bỏ ấy, khao khát được yêu thương, quay sang báo thù.
🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởngDracula
Bram Stoker
Một bá tước ma cà rồng cổ xưa từ Transylvania đến nước Anh để lan truyền lời nguyền của mình, và một nhóm bạn dũng cảm, do một vị giáo sư người Hà Lan uyên bác dẫn đầu, phải săn lùng hắn trước khi hắn hủy diệt tất cả.
📜 Kinh điểnTầm quan trọng của sự nghiêm túc
Oscar Wilde
Hai quý ông trẻ giàu có ở nước Anh thời Victoria bịa ra những thân phận giả để trốn tránh bổn phận của mình. Chuyện này dẫn đến một mớ rối rắm tình cảm hài hước khi cả hai đều nhận mình tên là Ernest, và một chiếc túi xách thất lạc hé lộ một bí mật bất ngờ của gia đình.
🎭 Sử thi, kịch & thơFaust
Johann Wolfgang von Goethe
Một học giả tài giỏi nhưng bất an, chán nản vì mọi tri thức tích lũy được vẫn không mang lại cho ông sự thấu hiểu hay hạnh phúc thật sự, đã lập giao ước với quỷ Mephistopheles. Từ đó mở ra một hành trình qua tình yêu, bi kịch và tham vọng, để thử xem liệu có cuộc đời nào tìm được sự viên mãn lâu dài hay không.
🎭 Sử thi, kịch & thơKiêu hãnh và định kiến
Jane Austen
Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.
📜 Kinh điểnMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.