Cyrano de Bergerac

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnkịchhài kịch lãng mạnCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung đấu kiếm và một cái chết nơi chiến trường; một sự lừa dối kéo dài
Tìm mua sách ↓

Cyrano, một nhà thơ và kiếm sĩ tài hoa với chiếc mũi khổng lồ, yêu Roxane, chị (hoặc em) họ của mình, nhưng lại giúp chàng trai đẹp mã mà vụng ăn nói là Christian chinh phục nàng bằng cách viết thư tình thay anh, và giữ kín bí mật ấy cho đến khi gần như đã quá muộn.

Giới thiệu

Cyrano de Bergerac là một vở kịch thơ năm hồi của nhà viết kịch người Pháp Edmond Rostand, được diễn lần đầu ở Paris năm 1897 và thành công vang dội. Vở kịch dựa một cách phóng khoáng vào một nhà văn kiêm quân nhân có thật ở thế kỷ mười bảy, Savinien de Cyrano de Bergerac, người nổi tiếng vì trí tuệ sắc sảo và các cuộc đấu kiếm. Trong vở kịch, Cyrano là một sĩ quan trẻ (cadet) trong đội quân xứ Gascon, vừa là nhà thơ vừa là chiến binh, và rất mặc cảm về chiếc mũi to của mình. Đây vừa là một hài kịch lãng mạn vừa là một bi kịch, đầy những màn đấu kiếm, thơ ca và nỗi đau tan vỡ. Vở kịch đã được chuyển thể vô số lần, trong đó có bộ phim Roxanne năm 1987 với Steve Martin.

Nhân vật chính

  • Cyrano de Bergerac: một kiếm sĩ, nhà thơ và triết gia với chiếc mũi khổng lồ và một trái tim còn lớn hơn.
  • Roxane: chị (hoặc em) họ xinh đẹp, thông minh của Cyrano, yêu thơ và yêu lời hay ý đẹp.
  • Christian de Neuvillette: một sĩ quan trẻ (cadet) đẹp trai, yêu Roxane nhưng không biết ăn nói.
  • Bá tước de Guiche: một nhà quý tộc quyền thế cũng muốn có được Roxane.
  • Ragueneau: một thợ làm bánh ngọt kiêm nhà thơ, rộng lượng.
  • Le Bret: người bạn trung thành của Cyrano.

Tóm tắt đầy đủ

Nhà hát và cuộc đấu kiếm

Vở kịch mở đầu trong một nhà hát ở Paris, nơi Cyrano ngắt buổi biểu diễn của một diễn viên mà anh ghét, đuổi người này khỏi sân khấu. Khi một người đàn ông chế nhạo chiếc mũi của anh, Cyrano đấu kiếm với hắn, vừa đấu vừa ứng tác một bài ballad, và đâm trúng hắn ở câu cuối. Sau đó anh nói với người bạn Le Bret rằng anh yêu Roxane, nhưng tin rằng nàng không bao giờ có thể yêu một người đàn ông có gương mặt như thế. Roxane nhắn rằng nàng muốn gặp anh.

Cyrano có phong thái áp đảo và bạn bè tự hào về anh, nhưng khán giả nhanh chóng nhận ra anh cũng rất cô đơn. Bài nói dài của anh, kể ra đủ kiểu chế giễu thông minh mà người ta có thể nghĩ ra về chiếc mũi của anh, đem so với những lời chế nhạo nhạt nhẽo mà anh phải nghe, cho thấy sự dí dỏm của anh, và cả nỗi đau của anh.

Lời tâm sự của Roxane

Cyrano hy vọng Roxane sẽ thổ lộ tình yêu với mình, nhưng nàng nói rằng nàng yêu Christian, một sĩ quan trẻ, và nhờ Cyrano chăm sóc anh. Cyrano đau đớn nhưng nhận lời. Anh và Christian lập một thỏa thuận: Cyrano sẽ cung cấp lời lẽ mà Christian thiếu, còn Christian sẽ cung cấp gương mặt đẹp trai. Cùng nhau, họ tạo thành một người tình hoàn hảo, dù là một người tình bị chia làm đôi.

Dưới ban công

Một buổi tối, Christian cố nói chuyện với Roxane bên dưới ban công của nàng và thất bại thảm hại. Cyrano nấp trong bóng tối, nhắc cho anh từng câu, rồi hoàn toàn thế chỗ anh, nói trong bóng đêm bằng một sự hùng hồn đầy say đắm. Roxane xúc động trước những lời ấy và bị chinh phục. Nàng nói với Christian rằng nàng yêu anh, và hai người bí mật làm đám cưới với sự chứng kiến của một tu sĩ. Cyrano đứng nhìn, mãn nguyện vì được yêu qua người khác.

Những lời Cyrano nói trong bóng tối thuộc hàng nổi tiếng nhất của sân khấu Pháp. Anh ví tình yêu với một bông hoa, một vì sao và một nụ hôn, và Roxane ngây ngất. Chỉ trong một đêm, Cyrano được nói ra điều mình cảm thấy, dù không thể nói rằng đó là lời của chính mình.

Cuộc vây hãm

Bá tước de Guiche, vì ghen tuông, đưa các sĩ quan trẻ xứ Gascon ra chiến trường ở Arras. Trong cuộc vây hãm, mỗi ngày Cyrano liều mạng băng qua phòng tuyến địch để gửi thư cho Roxane dưới tên Christian. Khi Roxane bất ngờ đến trại, mang theo thức ăn, nàng nói với Christian rằng nàng yêu anh không phải vì vẻ ngoài mà vì tâm hồn anh, như được bộc lộ trong những lá thư. Christian nhận ra nàng yêu lời văn của Cyrano, và bảo Cyrano hãy để Roxane tự chọn giữa hai người. Chưa kịp làm vậy thì Christian đã tử trận.

Mười lăm năm sau

Mười lăm năm sau, Roxane sống trong một tu viện, mặc đồ tang, và Cyrano đến thăm nàng mỗi tuần để kể tin tức. Một hôm, anh đến muộn, bị thương nặng vì một khúc gỗ rơi xuống, một cú phục kích của kẻ thù. Giấu vết thương, anh xin được đọc lá thư cuối cùng của Christian, và khi ánh sáng tắt dần, anh đọc thuộc lòng trong bóng tối. Roxane nhận ra giọng nói ấy chính là giọng nói nàng đã nghe dưới ban công.

Mỗi thứ Bảy, Cyrano mang đến cho Roxane tin tức triều đình, còn nàng thêu thùa, vẫn giữ lá thư cuối của Christian trên ngực, sát trái tim. Anh nhẹ nhàng trêu nàng về lòng chung thủy với một người đã khuất, dù tình yêu của chính anh vẫn chưa được nói ra. Cảnh yên lặng này là trung tâm cảm xúc của hồi cuối.

Sự thật

Roxane hiểu rằng nàng đã yêu Cyrano từ đầu đến cuối. Anh chối bỏ điều đó, nhưng chết một cách dũng cảm, vừa chiến đấu chống lại những kẻ thù của mình như sự dối trá và hèn nhát, vừa khẳng định rằng mình vẫn giữ lại một thứ, đó là panache, tức phong thái và tinh thần hiên ngang của anh, thứ anh mang theo mình. Vở kịch kết thúc bằng nỗi đau của Roxane, và cảm giác rằng tình yêu, khi được diễn đạt bằng lời, là có thật.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Cyrano de Bergerac vẫn là một trong những vở kịch được yêu mến nhất của sân khấu Pháp và thế giới. Vở kịch đã được diễn vô số lần, chuyển thể thành opera, phim và truyền hình, trong đó có bộ phim Pháp năm 1990 với Gérard Depardieu và một bộ phim ca nhạc năm 2021. Nhân vật Cyrano là hình mẫu của người lãng mạn giấu kín tình yêu của mình.

Những chủ đề của vở kịch, sức mạnh của ngôn từ, sự khác biệt giữa vẻ đẹp bên trong và bên ngoài, và lòng can đảm dám là chính mình, đã làm cho nó vượt thời gian.

Từ panache trong tiếng Anh nhờ vở kịch này mà phổ biến, vở kịch đã biến phong thái hào hiệp, lộng lẫy như chiếc mũ cắm lông thành biểu tượng của tinh thần Pháp. Vai Cyrano là một trong những vai diễn được thèm muốn nhất của sân khấu, và vở kịch đã được các diễn viên lớn dựng lại bằng nhiều thứ tiếng.

Những ý chính

  • Lời nói có sức mạnh. Những lá thư của Cyrano chinh phục trái tim Roxane.
  • Vẻ đẹp bên trong quan trọng. Roxane đi đến chỗ yêu tâm hồn đằng sau gương mặt.
  • Sự thiếu tự tin có thể che giấu tình yêu. Mặc cảm khiến Cyrano im lặng.
  • Thành thật là một dạng can đảm. Sự thật đến quá muộn.
  • Phong thái và tinh thần còn lại mãi. Panache của Cyrano là di sản của anh.

Bài học có thể rút ra

Vở kịch cho thấy ta không nên đánh giá con người qua vẻ ngoài. Chiếc mũi khiến Cyrano xấu hổ, nhưng trí tuệ và lòng can đảm làm anh đáng ngưỡng mộ, và anh là tấm gương về sự chính trực.

Vở kịch cũng cảnh báo rằng che giấu tình cảm có thể khiến ta mất nhiều năm hạnh phúc. Sự im lặng của Cyrano giúp Roxane khỏi đau khổ nhưng cũng cướp đi của cả hai một cuộc sống bên nhau.

Cuối cùng, vở kịch gợi ý rằng tình yêu phải đặt trên con người thật, không phải một hình ảnh.

Vở kịch cũng nhắc rằng ấn tượng đầu tiên về người khác có thể sai, và những người đáng quý nhất có thể là những người giấu đi tài năng của mình.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình thấy cốt truyện của vở kịch, dựa vào một sự lừa dối, là ủy mị hoặc khó tin, vì Roxane không nhận ra rằng người viết thư và người nói chuyện là hai người khác nhau. Những người khác thấy cách khắc họa Roxane còn hạn chế, vì nàng chủ yếu là một phần thưởng, và vở kịch đề cao vẻ đẹp của nàng. Thơ có vần thường khó dịch, và nhiều bản tiếng Anh đã đánh mất nhạc tính của nó.

Có người cho rằng vở kịch cổ vũ một quan niệm lãng mạn về việc âm thầm chịu đựng, điều không lành mạnh. Một vài nhà sử học lưu ý rằng vở kịch rất ít giống với Cyrano ngoài đời thật. Dù vậy, vở kịch vẫn được yêu mến.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Vở kịch này phù hợp với thiếu niên và người lớn. Nó dài, nhưng hấp dẫn và cảm động, nhất là khi xem trình diễn. Nên chọn một bản dịch tốt, chẳng hạn bản của Anthony Burgess hoặc Brian Hooker, và việc xem một buổi diễn hay một bộ phim sẽ làm niềm vui thêm trọn vẹn.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Romeo và Juliet

William Shakespeare

Hai thiếu niên thuộc hai dòng họ thù địch ở Verona yêu nhau từ cái nhìn đầu tiên và bí mật kết hôn, nhưng hận thù, sự vội vã và vận rủi đẩy họ đến một kết cục bi thảm, và chính kết cục ấy cuối cùng đã đưa hai gia đình đến với nhau.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Ba chàng lính ngự lâm

Alexandre Dumas

Một kiếm sĩ trẻ người xứ Gascony lên Paris vào thập niên 1620 để gia nhập đội lính ngự lâm của nhà vua (King's Musketeers), kết bạn với ba người lính huyền thoại, và cùng nhau họ chiến đấu để bảo vệ danh dự của Hoàng hậu trước Hồng y Richelieu mưu mô và Milady nguy hiểm.

🌍 Văn học thế giới

Nhà thờ Đức Bà Paris

Victor Hugo

Ở Paris thế kỷ mười lăm, Quasimodo là người đánh chuông dị dạng, Frollo là vị phó giám mục lạnh lùng và Phoebus là viên đại úy hào hoa; cả ba bị cuốn vào một mạng lưới ham muốn chết người quanh cô vũ nữ Di-gan xinh đẹp Esmeralda.

🌍 Văn học thế giới

Có gì đâu mà rộn

William Shakespeare

Hai cặp đôi ở Messina, đôi đối thủ dí dỏm Beatrice và Benedick cùng cặp trẻ Hero và Claudio, bị bạn bè lẫn kẻ thù giăng bẫy, trong một vở hài kịch về sự dí dỏm, lừa dối và hòa giải.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Tartuffe

Moliere

Orgon, một người cha giàu có ở Pháp, bị Tartuffe, một kẻ lừa đảo giả vờ sùng đạo, mê hoặc đến mức mất phương hướng; Tartuffe tìm cách chiếm nhà, con gái và cả vợ của ông, cho đến khi chính nhà vua ra tay can thiệp.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Odyssey

Homer

Sau cuộc chiến thành Troy, người anh hùng mưu lược Odysseus vật lộn suốt mười năm với quái vật, các vị thần và những cám dỗ để trở về với người vợ chung thủy và đứa con trai, rồi phải giành lại ngôi nhà của mình từ tay những kẻ đang tìm cách chiếm đoạt nó.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →