Klara và Mặt trời

Tên gốc: Klara and the Sun

Từ 10 tuổiđọc 6 phútkhoa học viễn tưởng văn họctiểu thuyết tương lai gầntiểu thuyết triết lýCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung một đứa trẻ bị bệnh nặng; có nhắc đến việc mất anh chị em ruột; số phận của một người máy ở cuối truyện
Tìm mua sách ↓

Klara, một "Người bạn Nhân tạo" (Artificial Friend) chạy bằng năng lượng mặt trời, được mua về làm bạn đồng hành cho một cô bé tuổi thiếu niên đang ốm tên là Josie, và cô tin rằng mình có thể giúp Josie bằng cách cầu xin Mặt Trời, trong một câu chuyện lặng lẽ, kỳ lạ về tình yêu, sự tận tụy và điều làm nên một con người.

Giới thiệu

Klara và Mặt trời là tiểu thuyết của Kazuo Ishiguro, xuất bản năm 2021, và là cuốn sách đầu tiên của ông sau khi nhận giải Nobel Văn học năm 2017. Bối cảnh là nước Mỹ trong tương lai gần, nơi một số trẻ em được “nâng cấp” (lifted), tức được can thiệp gen để học giỏi vượt trội, và nơi những cỗ máy gọi là Người bạn Nhân tạo (Artificial Friends, viết tắt là AF) làm bạn đồng hành. Câu chuyện do chính Klara kể ở ngôi thứ nhất; cô là một AF nhìn thế giới bằng con mắt ngây thơ, cẩn trọng và đầy ngạc nhiên. Cuốn tiểu thuyết vừa dịu dàng vừa gây bất an, kể về lòng tận tụy, đồng thời tìm hiểu xem tình yêu là gì và liệu có thể sao chép được nó hay không.

Nhân vật chính

  • Klara: người kể chuyện, một Người bạn Nhân tạo hay quan sát, trung thành và sống nhờ năng lượng của Mặt Trời.
  • Josie: một cô bé mười bốn tuổi đang bị bệnh, thông minh và ấm áp.
  • Mẹ của Josie (Chrissie): người mẹ hay lo lắng và có một kế hoạch bí mật.
  • Rick: cậu bé hàng xóm và là bạn của Josie, không được “nâng cấp”.
  • Bà quản lý (Manager): người phụ nữ tốt bụng điều hành cửa hàng nơi Klara chờ được chọn.
  • Rosa: một Người bạn Nhân tạo khác, bạn của Klara trong cửa hàng.
  • Ông Capaldi: một nghệ sĩ kiêm nhà khoa học, người đề xuất một kế hoạch.
  • Melania Housekeeper: người giúp việc trong nhà, không tin tưởng Klara.

Tóm tắt đầy đủ

Cửa hàng

Klara chờ trong một cửa hàng, ở cửa kính trưng bày, cùng những Người bạn Nhân tạo khác. Cô thuộc dòng mới hơn, đặc biệt thích nhìn người ta và học hỏi từ họ. Cô quan sát con phố, ghi nhận cách cư xử của người qua đường, và trên hết là theo dõi hành trình của Mặt Trời, nguồn sống của cô. Một ngày, cô thấy một cô bé tên Josie dừng lại nhìn cô và nói rằng sẽ quay lại, và Klara hy vọng mình sẽ được chọn.

Klara bị cuốn hút bởi cảnh người ta vội vã trên phố, và cô nghiên cứu nét mặt họ để học về cảm xúc. Bà quản lý cửa hàng, người đối xử với các AF bằng sự tôn trọng, dạy Klara biết kiên nhẫn. Khi Josie ghé qua lần đầu cùng mẹ, Klara nhận thấy trên gương mặt cô bé có cả hy vọng lẫn nỗi buồn.

Nhà của Josie

Mẹ của Josie mua Klara, và Klara về sống trong ngôi nhà của họ ở vùng quê. Josie thường xuyên ốm, và Klara biết rằng cô bé từng có một người chị gái tên Sal, đã mất vì chính căn bệnh ấy. Klara chăm sóc Josie, quan sát tâm trạng của cô bé và của những người khác trong nhà, trong đó có Melania Housekeeper, người tỏ ra dè chừng cô. Klara cảm động trước tình bạn giữa Josie và Rick, một cậu bé sống gần đó, có tài chế tạo những chiếc drone hình chim, nhưng không được “nâng cấp” nên có ít cơ hội hơn trong tương lai.

Trong nhà, Klara chứng kiến cơn bệnh của Josie và cách những người khác giấu nỗi lo của mình. Cô nhận ra sự khác nhau giữa điều người ta nói và điều họ cảm thấy, và dần học cách đọc những dấu hiệu ấy. Ý thức bổn phận của cô mạnh lên mỗi ngày, khi cô cố hiểu yêu một người nghĩa là gì.

Klara và Mặt Trời

Khi Josie lại ngã bệnh, Klara bắt đầu tin rằng Mặt Trời có thể chữa lành cho cô bé. Cô đã thấy Mặt Trời trao năng lượng cho cơ thể mình, và nhận ra rằng Mặt Trời dường như có lòng tốt. Cô quyết định cầu xin Mặt Trời giúp đỡ, đi một quãng đường dài đến một nhà kho ở nông trại, nơi cô tin rằng Mặt Trời đến nghỉ mỗi đêm, và đưa ra một lời giao ước: nếu Mặt Trời chữa khỏi cho Josie, cô sẽ tìm và phá hủy một cỗ máy gây ô nhiễm đang che khuất tia nắng của Mặt Trời. Về sau cô làm đúng như vậy, và phải trả giá bằng một phần khả năng của mình.

Kế hoạch của ông Capaldi

Mẹ của Josie có một kế hoạch bí mật và nói cho Klara biết. Bà muốn Klara học hành vi của Josie kỹ đến mức nếu Josie qua đời, Klara có thể thế chỗ cô bé để cuộc sống của cô bé được tiếp tục. Ông Capaldi, một nghệ sĩ bề ngoài vẽ chân dung Josie nhưng thực chất đang chế tạo một cơ thể cho Klara, là một phần của kế hoạch. Klara đồng ý rằng mình có thể thử, nhưng về sau nhận ra rằng điều làm nên con người Josie nằm trong trái tim những người yêu thương cô bé, và không thể đơn giản sao chép được.

Hồi phục

Josie, người đã ốm rất nặng, bắt đầu hồi phục. Klara tin rằng Mặt Trời đã chấp nhận lời thỉnh cầu của mình. Josie khỏe lại, lớn lên và vào đại học. Josie và Rick dần xa nhau, vì mỗi người đi một con đường khác. Josie biết ơn Klara, nhưng mải mê với cuộc sống riêng nên không còn cần một Người bạn Nhân tạo nữa.

Việc Josie hồi phục không được thể hiện như một phép màu rõ ràng, và người đọc vẫn không chắc liệu Mặt Trời có giúp hay không. Niềm tin của Klara đem lại cho câu chuyện một chiều sâu tâm linh, và mời ta tự hỏi đức tin và lý trí có thể song hành với nhau ra sao.

Bãi phế thải

Klara bị để lại ở Bãi phế thải (the Yard), một nơi ngoài trời chứa những cỗ máy bị bỏ đi. Cô dần mất đi các khả năng của mình, nghĩ về quãng thời gian ở bên Josie, và nói với một người đến thăm, chính là bà quản lý cửa hàng, rằng cô đã hạnh phúc. Cô nói rằng cô tin tình yêu mình dành cho Josie là thật. Cuốn tiểu thuyết khép lại bằng sự chấp nhận bình thản của Klara.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Klara và Mặt trời là một cuốn sách bán chạy, lọt vào danh sách dài của giải Booker (Booker Prize), và được bàn luận rộng rãi như một tác phẩm về trí tuệ nhân tạo, một đề tài ngày càng quan trọng. Người ta thường đọc nó như phần nối tiếp những chủ đề của Never Let Me Go, nơi bản chất của con người và cách đối xử với những sinh thể được tạo ra để phục vụ người khác được đem ra suy ngẫm.

Người kể chuyện giản dị của cuốn tiểu thuyết giúp người đọc nhìn hành vi của con người bằng con mắt mới mẻ, và đặt ra những câu hỏi về sự tận tụy, về việc thay thế một con người và về giá trị của mỗi người.

Ishiguro thường viết về ký ức, sự chăm sóc và cái giá của việc phục vụ người khác, và câu chuyện của Klara nối tiếp những tiểu thuyết trước của ông theo cách đó. Những câu hỏi nhẹ nhàng về việc liệu một cỗ máy có thể yêu hay không đã khiến cuốn sách trở thành tác phẩm được yêu thích của những độc giả hay nghĩ về tương lai của công nghệ.

Những ý chính

  • Tình yêu có thể mang những hình dạng bất ngờ. Lòng tận tụy của Klara là có thật theo cách riêng của nó.
  • Không ai có thể bị thay thế. Josie không chỉ là tập hợp các hành vi của cô bé.
  • Niềm tin có thể đem lại ý nghĩa. Đức tin của Klara vào Mặt Trời cho cô một mục đích sống.
  • Công nghệ đặt ra những câu hỏi đạo đức. Ta nên đối xử thế nào với những cỗ máy biết quan tâm đến người khác?
  • Sự vị tha phải trả giá. Klara bị bỏ đi khi không còn cần đến.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết mời ta nghĩ về điều mình trân trọng ở người khác, và liệu một cỗ máy có thể nắm bắt được điều đó hay không. Điều này có thể giúp ta biết quý điều độc nhất ở những người mình yêu thương.

Sách cũng đề nghị ta suy ngẫm về cách mình đối xử với những ai phục vụ mình, kể cả máy móc, và xem liệu ta có nợ họ điều gì không.

Cuối cùng, sách cho thấy một thái độ dịu dàng, hay quan sát có thể giúp ta nhìn ra vẻ đẹp trong những điều bình thường.

Sách còn gợi ý rằng sự trung thành và sự chú tâm, những đức tính lặng lẽ, đáng giá hơn vẻ ngoài của chúng, và rằng sống chung thủy với một người đã là phần thưởng của chính nó.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số nhà phê bình thấy cuốn tiểu thuyết chậm, với một người kể chuyện mà sự ngây thơ có thể trở nên mệt mỏi, và một thế giới chỉ được phác họa sơ sài, khi bản chất của việc “nâng cấp” và xã hội do nó tạo ra không bao giờ được giải thích đầy đủ. Những người khác thấy cốt truyện chưa được phát triển đủ, và cách xử lý chủ đề trí tuệ nhân tạo kém chặt chẽ hơn so với các nhà văn khoa học viễn tưởng.

Một số độc giả cho rằng cái kết, dù cảm động, quá thụ động. Số khác cảm thấy nó lặp lại những ý tưởng của Never Let Me Go. Dù vậy, cuốn sách vẫn có nhiều người ngưỡng mộ.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với độc giả từ khoảng mười tuổi cho đến người lớn, dù hợp nhất với các bạn tuổi thiếu niên lớn. Sách nhẹ nhàng và ngắn, có vài khoảnh khắc buồn. Đây là lựa chọn tốt cho những ai thích khoa học viễn tưởng giàu suy tư.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Mãi Đừng Xa Tôi

Kazuo Ishiguro

Nhìn lại tuổi thơ ở một trường nội trú ở Anh, một phụ nữ trẻ dần dần hé lộ rằng cô và những người bạn được tạo ra để hiến nội tạng, và họ chấp nhận số phận của mình mà chưa bao giờ tìm cách trốn thoát.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Tàn ngày để lại

Kazuo Ishiguro

Một quản gia người Anh đã lớn tuổi, trong chuyến đi bằng ô tô qua miền quê, nhìn lại cuộc đời sống theo bổn phận khắt khe của mình và dần nhận ra mình đã đánh đổi những gì, kể cả tình yêu, để phục vụ một ông chủ có lẽ không xứng đáng với lòng trung thành ấy.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Frankenstein

Mary Shelley

Một nhà khoa học trẻ tạo ra một sinh vật sống từ các bộ phận của xác chết rồi hoảng sợ bỏ rơi nó, và sinh vật bị ruồng bỏ ấy, khao khát được yêu thương, quay sang báo thù.

🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng

Hoa cho Algernon

Daniel Keyes

Một người đàn ông hiền lành có chỉ số IQ thấp trở thành thiên tài nhờ một ca phẫu thuật thử nghiệm, rồi phải chứng kiến món quà ấy dần tan biến.

🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng

Robot hoang dã

Peter Brown

Robot Roz bị sóng đánh dạt vào một hòn đảo hoang, nơi cô học cách sống sót giữa muông thú, trở thành mẹ của một chú ngỗng con mồ côi và khám phá ra việc thuộc về một nơi nào đó nghĩa là gì.

🧸 Sách thiếu nhi

Người đua diều

Khaled Hosseini

Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →