Moby Dick

Tên gốc: Moby-Dick

Từ 13 tuổiđọc 6 phúttác phẩm kinh điểnphiêu lưuvăn học MỹCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung bạo lực khi săn cá voi; những cái chết trên biển
Tìm mua sách ↓

Một thủy thủ trẻ tham gia một chuyến đi săn cá voi và phát hiện thuyền trưởng của chuyến đi ấy bị ám ảnh bởi việc truy đuổi con cá voi trắng khổng lồ đã cắn đứt chân ông, một cuộc trả thù dẫn cả thủy thủ đoàn đến diệt vong.

Giới thiệu

Moby-Dick; or, The Whale, xuất bản năm 1851, là một trong những tiểu thuyết vĩ đại của nước Mỹ. Truyện được kể bởi một chàng trai tự giới thiệu bằng câu mở đầu nổi tiếng “Call me Ishmael” (hãy gọi tôi là Ishmael). Bồn chồn và u uất, Ishmael đăng ký một chuyến đi trên tàu Pequod, một tàu săn cá voi xuất phát từ Nantucket, bang Massachusetts, vào những năm 1840, khi dầu cá voi thắp sáng đèn khắp thế giới. Thuyền trưởng của tàu, Ahab, mang trong lòng một bí mật khủng khiếp: trong một chuyến đi trước, một con cá voi nhà táng trắng khổng lồ tên Moby Dick đã phá hủy chiếc thuyền của ông và xé đứt chân ông. Ahab quyết tìm và giết con cá voi, bất kể cái giá phải trả. Cuốn tiểu thuyết pha trộn phiêu lưu, triết học, hài hước và những miêu tả chi tiết về nghề săn cá voi, và đặt ra những câu hỏi sâu sắc về nỗi ám ảnh, thiên nhiên và số phận.

Nhân vật chính

  • Ishmael: người kể chuyện trầm tư, một thủy thủ trẻ.
  • Thuyền trưởng Ahab: vị thuyền trưởng đầy uy quyền, bị ám ảnh, của tàu Pequod.
  • Moby Dick: con cá voi nhà táng trắng khổng lồ, mang tính huyền thoại.
  • Queequeg: một người phóng lao đến từ một hòn đảo ở Nam Thái Bình Dương, trở thành bạn thân của Ishmael.
  • Starbuck: viên thuyền phó cẩn trọng, chính trực.
  • Stubb: viên phó hai vui vẻ, dễ tính.
  • Flask: viên phó ba, hung hăng với cá voi.
  • Pip: một cậu bé da đen phục vụ trên tàu.
  • Fedallah: một người phóng lao bí ẩn kiêm nhà tiên tri phục vụ Ahab.

Tóm tắt đầy đủ

Ishmael và Queequeg

Mỗi khi thấy u ám, Ishmael lại quyết định ra biển. Anh đến New Bedford, bang Massachusetts, nơi tại một quán trọ đông khách, anh phải ngủ chung giường với một người lạ: Queequeg, một người phóng lao xăm mình đến từ một hòn đảo ở Thái Bình Dương. Lúc đầu Ishmael sợ hãi, nhưng anh nhanh chóng nhận ra Queequeg tốt bụng, đàng hoàng và hào phóng. Hai người trở thành bạn thân, và cùng đến đảo Nantucket để tìm một con tàu.

Tàu Pequod

Họ đăng ký lên tàu Pequod, một tàu săn cá voi cũ được trang trí bằng xương và răng cá voi. Một người đàn ông kỳ lạ tên Elijah cảnh báo họ về thuyền trưởng Ahab, nhưng họ phớt lờ. Ahab ở lì trong phòng mình trong những ngày đầu của chuyến đi. Khi cuối cùng ông xuất hiện trên boong, đó là một hình bóng nghiệt ngã, đầy sẹo, đứng trên một cái chân làm từ xương hàm cá voi.

Lời thề của Ahab

Ahab tập hợp thủy thủ đoàn và đóng một đồng tiền vàng lên cột buồm. Ông hứa trao nó cho người đầu tiên phát hiện một con cá voi trắng có vầng trán nhăn và hàm cong: Moby Dick, con cá voi đã lấy mất chân ông. Thủy thủ đoàn reo hò cuồng nhiệt và thề sẽ săn con cá voi. Chỉ có Starbuck, viên thuyền phó, phản đối, nói rằng trả thù một con vật không biết nói là điên rồ, và việc của họ là săn cá voi lấy dầu chứ không phải để báo thù. Ahab đáp rằng ông thấy một thế lực xấu xa ẩn sau chiếc mặt nạ là con cá voi, và ông sẽ đâm xuyên qua nó.

Cuộc sống trên tàu săn cá voi

Phần lớn cuốn tiểu thuyết miêu tả cuộc sống trên tàu và công việc săn cá voi. Ishmael giải thích rất chi tiết về các loài cá voi khác nhau, cách thủy thủ đuổi theo chúng trên những chiếc thuyền nhỏ, phóng lao, giết chúng, cắt lớp mỡ và nấu thành dầu trong những cái nồi khổng lồ trên boong. Những chương này pha trộn khoa học, lịch sử, hài hước và triết học, khi Ishmael suy ngẫm về sự bí ẩn của con cá voi và ý nghĩa của màu trắng.

Tàu Pequod gặp những con tàu khác trên biển và hỏi từng tàu xem có thấy con cá voi trắng không. Một số tàu có những câu chuyện bi thảm: thủy thủ bị mất, hay một thuyền trưởng đã mất một cánh tay vì Moby Dick và không muốn dính dáng gì đến nó nữa.

Những điềm báo

Những sự kiện kỳ lạ làm chuyến đi rối ren. Pip, cậu bé phục vụ trên tàu, hoảng sợ nhảy khỏi một chiếc thuyền cá voi và bị bỏ lại một mình giữa đại dương mênh mông một lúc trước khi được cứu, và cậu mất trí. Queequeg ốm nặng và cho đóng cho mình một chiếc quan tài, nhưng rồi khỏi bệnh; chiếc quan tài trở thành phao cứu sinh của tàu. Fedallah, người phóng lao bí ẩn của Ahab, tiên đoán rằng Ahab sẽ thấy hai cỗ xe tang trên biển trước khi chết, và chỉ có sợi gai dầu (hemp), tức dây thừng, mới giết được ông. Ahab tin những lời tiên đoán ấy có nghĩa là ông không thể chết trên biển.

Starbuck, kinh hoàng trước nỗi ám ảnh của Ahab, thậm chí tính chuyện giết ông để cứu thủy thủ đoàn, nhưng không đủ sức ra tay.

Cuộc truy đuổi

Cuối cùng, ở Thái Bình Dương, con cá voi trắng được phát hiện. Suốt ba ngày, thủy thủ đoàn truy đuổi Moby Dick. Ngày đầu tiên, con cá voi đập nát thuyền của Ahab. Ngày thứ hai, nhiều thuyền hơn bị phá hủy và Fedallah biến mất. Starbuck van xin Ahab bỏ cuộc, nhưng Ahab từ chối. Ngày thứ ba, xác Fedallah được thấy bị dây lao buộc vào lưng con cá voi, ứng nghiệm một phần lời tiên đoán.

Ahab phóng cây lao vào con cá voi, nhưng sợi dây quấn vào cổ ông và ông bị kéo xuống biển. Moby Dick sau đó húc chìm tàu Pequod, con tàu chìm trong một xoáy nước lớn, kéo theo gần như toàn bộ thủy thủ đoàn.

Người sống sót

Chỉ có Ishmael sống sót. Bị hất khỏi một chiếc thuyền cá voi, anh bám lấy chiếc quan tài của Queequeg, vật bật lên khỏi con tàu đang chìm. Anh trôi một mình một ngày một đêm, cho đến khi một tàu săn cá voi khác, tàu Rachel, đang tìm kiếm những thủy thủ mất tích của chính mình, vớt anh lên. Anh sống để kể lại câu chuyện.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Moby Dick bán chậm và nhận được những đánh giá trái chiều khi xuất bản, và Melville qua đời năm 1891 gần như bị lãng quên. Đến thế kỷ hai mươi, các nhà phê bình khám phá lại cuốn tiểu thuyết, và ngày nay nó được coi là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của văn học Mỹ, thường được nhắc đến như một ứng viên cho danh hiệu “Tiểu thuyết vĩ đại của nước Mỹ” (Great American Novel).

Câu mở đầu của nó là một trong những câu nổi tiếng nhất trong văn học, và thuyền trưởng Ahab đã trở thành biểu tượng của nỗi ám ảnh hủy hoại; “cá voi trắng” nay có nghĩa là bất kỳ mục tiêu nào bị theo đuổi một cách ám ảnh. Cuốn tiểu thuyết đã ảnh hưởng đến vô số nhà văn, nhà làm phim và nghệ sĩ, và ngay cả tên chuỗi cà phê Starbucks cũng lấy từ viên thuyền phó. Nó cũng là một tư liệu lịch sử quan trọng về ngành săn cá voi thế kỷ mười chín.

Những ý chính

  • Nỗi ám ảnh hủy hoại con người. Nhu cầu trả thù của Ahab đẩy tất cả đến diệt vong.
  • Thiên nhiên rộng lớn và bí ẩn. Con cá voi tượng trưng cho những sức mạnh ngoài tầm kiểm soát của con người.
  • Tình bạn vượt qua mọi ranh giới. Mối quan hệ giữa Ishmael và Queequeg thách thức định kiến.
  • Lãnh đạo đi kèm trách nhiệm. Ahab hy sinh thủy thủ đoàn cho mục tiêu riêng của mình.
  • Hiểu biết có giới hạn. Dù nghiên cứu rất nhiều, Ishmael vẫn không thể hiểu hết con cá voi.

Bài học có thể rút ra

Moby Dick cảnh báo ta đừng để cơn giận hay nỗi ám ảnh chiếm lấy cuộc sống. Ahab sẵn sàng hy sinh mọi thứ để trả thù. Khi cảm thấy bị một mối hận hay một mục tiêu duy nhất nuốt chửng, lùi lại một bước và nhớ xem điều gì thật sự quan trọng có thể giúp ích.

Nó cũng dạy ta cởi mở với những người khác mình. Nỗi sợ của Ishmael với Queequeg biến thành tình bạn sâu đậm khi anh hiểu rõ ông hơn, cho thấy định kiến thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết.

Cuối cùng, cuốn tiểu thuyết khuyến khích sự tò mò. Ishmael khám phá mọi khía cạnh của cá voi, khoa học và triết học. Ngay cả khi ta không tìm được mọi câu trả lời, bản thân việc tìm kiếm cũng làm ta giàu có hơn.

Phê bình và góc nhìn khác

Nhiều độc giả thấy Moby Dick khó đọc, chủ yếu vì những chương dài về sinh học cá voi, phương pháp săn cá voi và triết học làm gián đoạn câu chuyện. Một số độc giả bỏ qua các phần này, và các bản rút gọn thường lược chúng đi. Ngôn ngữ cũ kỹ và nhiều ám chỉ đến Kinh Thánh và Shakespeare cũng có thể là thử thách.

Độc giả hiện đại có thể thấy khó chịu trước những miêu tả chi tiết về việc giết cá voi, một ngành công nghiệp đã đẩy một số loài cá voi đến gần tuyệt chủng. Các nhà phê bình cũng lưu ý rằng, ngoài vài lần nhắc thoáng qua, trong truyện không có phụ nữ. Những người khác cho rằng chiều sâu, sự hài hước và tham vọng của nó khiến nỗ lực đọc là xứng đáng.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn tiểu thuyết này phù hợp với thanh thiếu niên kiên nhẫn và người lớn thích phiêu lưu, triết học và những tác phẩm kinh điển đầy thử thách. Những độc giả chỉ muốn theo dõi câu chuyện có thể bắt đầu bằng một bản rút gọn. Những ai sẵn lòng khám phá các đoạn lạc đề sẽ tìm thấy một trong những cuốn sách phong phú nhất từng được viết.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI; đang chờ người đọc kiểm tra lại.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Ông già và biển cả

Ernest Hemingway

Một ông lão đánh cá người Cuba đã tám mươi bốn ngày không câu được con cá nào, rồi móc được một con cá kiếm khổng lồ ngoài khơi xa và vật lộn với nó suốt ba ngày, để rồi mất nó vào tay lũ cá mập, nhưng ông trở về nhà với tinh thần vẫn không hề bị đánh bại.

📜 Kinh điển

Đảo giấu vàng

Robert Louis Stevenson

Một cậu bé tìm thấy tấm bản đồ kho báu của hải tặc và lên tàu ra một hòn đảo xa, để rồi phát hiện ra rằng người đầu bếp một chân quyến rũ trên tàu chính là thủ lĩnh của một băng hải tặc muốn chiếm số vàng cho riêng mình.

🧸 Sách thiếu nhi

Robinson Crusoe

Daniel Defoe

Sau một vụ đắm tàu, một thủy thủ người Anh tên Robinson Crusoe sống sót hai mươi tám năm trên một hòn đảo xa xôi, xây dựng cuộc sống bằng tài khéo và đức tin của chính mình, và cuối cùng kết bạn với một người mà anh đặt tên là Friday (Thứ Sáu).

📜 Kinh điển

Odyssey

Homer

Sau cuộc chiến thành Troy, người anh hùng mưu lược Odysseus vật lộn suốt mười năm với quái vật, các vị thần và những cám dỗ để trở về với người vợ chung thủy và đứa con trai, rồi phải giành lại ngôi nhà của mình từ tay những kẻ đang tìm cách chiếm đoạt nó.

🎭 Sử thi, kịch & thơ

Giữa lòng tăm tối

Joseph Conrad

Một thủy thủ tên Marlow kể cho các bạn mình nghe về chuyến ngược sông Congo để tìm Kurtz, một thương nhân ngà voi bí ẩn, cùng nỗi kinh hoàng và bóng tối đạo đức mà anh bắt gặp ở cuối hành trình.

📜 Kinh điển

Kiêu hãnh và định kiến

Jane Austen

Elizabeth Bennet thông minh, lanh lợi và ngài Darcy giàu có, kiêu hãnh đều hiểu lầm nhau nghiêm trọng, và chỉ khi dám đối diện với khuyết điểm của chính mình, họ mới tìm được đường đến với tình yêu.

📜 Kinh điển

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →