Giã từ châu Phi

Tên gốc: Out of Africa

Từ 13 tuổiđọc 6 phúthồi kýchâu Phivăn học thời thuộc địaCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung thái độ thực dân và sự phân tầng chủng tộc; săn bắn động vật; cái chết của người thân yêu trong một tai nạn
Tìm mua sách ↓

Nhà văn Đan Mạch Karen Blixen, viết dưới bút danh Isak Dinesen, nhớ lại những năm tháng, gần hai thập kỷ tất cả, bà điều hành một trang trại cà phê ở vùng cao nguyên Kenya, cùng cảnh vật, muông thú và những con người bà từng yêu thương rồi đánh mất.

Giới thiệu

Giã từ châu Phi là một cuốn hồi ký xuất bản năm 1937 của Karen Blixen, người dùng bút danh Isak Dinesen. Cuối năm 1913, bà từ Đan Mạch đến Đông Phi thuộc Anh, nay là Kenya, nơi bà kết hôn với người anh (hoặc em) họ xa của mình, một nam tước Thụy Điển, và hai người lập một đồn điền cà phê gần Nairobi. Cuộc hôn nhân tan vỡ, nhưng bà ở lại để quản lý trang trại. Cuốn sách không phải nhật ký ghi từng ngày mà là một chuỗi bút ký liên kết với nhau, theo lối văn trữ tình, suy tư, về vùng đất, những người làm công và những người bạn bà từng quen biết. Sách được nhiều người biết đến hơn sau bộ phim năm 1985, bộ phim này cũng dùng thêm tư liệu khác về cuộc đời bà. Cuốn sách cũng phản ánh những quan niệm của thời đại ấy và của thế giới thuộc địa.

Tóm tắt đầy đủ

Một trang trại trên cao nguyên

Blixen mở đầu bằng việc miêu tả trang trại, nằm ở độ cao lớn, dưới chân dãy đồi Ngong, nơi không khí trong lành và ánh sáng như màu bạc. Bà viết về những buổi sáng và buổi chiều tà, bầu trời và các mùa, và cảm giác rằng mình đang sống trong một thế giới khác, nơi thời gian trôi chậm rãi. Bà tả công việc của trang trại, những cây cà phê và máy móc, cùng những hy vọng của bà về việc kinh doanh. Ngay từ đầu, cuốn sách đã thể hiện một tình yêu mãnh liệt với nơi này.

Những con người của trang trại

Nhiều người sống và làm việc ở trang trại thuộc cộng đồng người Kikuyu, và bà miêu tả phong tục của họ cũng như quan hệ của bà với họ. Bà đóng vai thầy thuốc và thẩm phán, chữa bệnh cho họ và phân xử các tranh chấp. Bà kể về một cậu bé bệnh tên Kamante mà bà từng chữa trị và sau này trở thành đầu bếp của bà. Bà cũng viết về Farah, người hầu gốc Somali, đồng thời là người quản lý đáng tin cậy của bà. Bà ngưỡng mộ họ, gọi họ là những người kiêu hãnh và có phẩm giá, nhưng bà nhìn họ qua con mắt của một địa chủ thuộc địa, và thường với thái độ trịch thượng.

Muông thú và thiên nhiên hoang dã

Tác giả viết đầy hào hứng về thế giới hoang dã, như sư tử, hươu cao cổ và linh dương, và bà tả những chuyến đi săn (safari). Bà kể về việc nuôi một con linh dương non, Lulu, làm thú cưng, con vật ra vào nhà tự do. Bà cũng viết về việc săn bắn, việc bà làm rất khéo, và vẫn ý thức được vẻ đẹp của các loài vật. Trong một đoạn kể về sư tử, bà vừa sợ vừa kính trọng chúng. Bà tin rằng con người và muông thú cùng chia sẻ mảnh đất này, và cảm thấy châu Phi đã dạy bà nhìn mọi thứ theo cách khác.

Tình bạn và tình yêu

Người bạn thân nhất của Blixen ở châu Phi là Denys Finch Hatton, một người Anh, thợ săn và phi công, người thường đến rồi đi khỏi trang trại. Ông để sách và máy hát đĩa của mình ở nhà bà, tặng bà một chiếc máy hát riêng và mang về những đĩa nhạc mới, và ông đưa bà bay trên vùng đất ấy bằng chiếc máy bay nhỏ của mình. Mối quan hệ của họ sâu sắc, dù không phải một cuộc hôn nhân theo nghĩa thông thường. Vào buổi tối, ông thích nằm bên bếp lửa nghe bà bịa ra những câu chuyện dài kể cho ông, như nàng Scheherazade. Ông độc lập và thường vắng mặt, điều đó mang lại cho bà cả niềm vui lẫn nỗi buồn. Bức chân dung về hai người là một trong những phần cảm động nhất của cuốn sách.

Hạn hán, nợ nần và mất mát

Những ngày khó khăn đến với trang trại. Nơi đây nằm hơi quá cao để trồng cà phê, có những năm hạn hán, đàn châu chấu kéo đến, và giá cà phê tụt giảm. Blixen thử các loại cây trồng khác và cố hết sức giữ lại trang trại, nhưng nợ nần chồng chất, và trang trại phải bán đi. Cũng vào khoảng thời gian đó, Denys qua đời khi máy bay của ông rơi, và tin ấy là một cú giáng nặng nề. Bà kể về việc chôn cất ông trên đồi, và cảm giác một thời đại đã khép lại. Bà chuẩn bị ra đi, và xúc động trước cách những người ở trang trại tiễn biệt bà.

Rời châu Phi

Phần cuối của cuốn sách nói về việc bà ra đi, và những nỗ lực của bà vì các gia đình người Kikuyu từng sống ở trang trại, những người bị báo phải rời đi và phải tìm đất mới. Bà suy ngẫm về những gì những năm tháng ấy đã cho bà: cảm quan về cái đẹp và một tình yêu sâu sắc với mảnh đất này. Bà để lại phía sau ngôi mộ của người bạn mình, và ký ức về một cuộc đời vừa gian nan vừa hạnh phúc. Cuốn sách khép lại với cảnh bà ra đi và từ biệt vùng đất cùng những con người của mình, mang theo ký ức về châu Phi.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Giã từ châu Phi là một tác phẩm kinh điển của văn học thế kỷ XX, được ngưỡng mộ vì văn phong, và đã định hình hình ảnh về Kenya trong lòng nhiều thế hệ độc giả. Cuốn sách đưa Blixen đến với danh tiếng quốc tế. Những trang miêu tả cảnh vật, tình bạn và mất mát của bà đã làm xúc động nhiều người đọc. Bộ phim năm 1985, từng giành nhiều giải Oscar, đã góp phần giữ cho câu chuyện sống mãi. Đồng thời, cuốn sách cũng được nghiên cứu như một ví dụ của văn chương thời thuộc địa, và gợi ta suy ngẫm về cách người châu Âu nhìn châu Phi và người châu Phi. Đây vẫn là một văn bản phong phú và nhiều tầng lớp.

Những ý chính

  • Một nơi chốn có thể thay đổi con người. Blixen đã được châu Phi thay đổi.
  • Yêu thương và mất mát luôn đi cùng nhau. Mối gắn bó của bà với Denys và cái chết của ông là trung tâm của cuốn sách.
  • Khiêm nhường trước thiên nhiên. Bà tôn trọng thế giới hoang dã và muôn loài trong đó.
  • Góc nhìn thực dân có giới hạn. Cách nhìn về người châu Phi là cách nhìn của một người ngoài cuộc đứng ở vị thế cai trị.
  • Viết có thể giữ lại ký ức. Cuốn sách trở thành cách để bà níu giữ những gì đã mất.

Bài học có thể rút ra

Cuốn sách mời chúng ta nhìn lại cách mình nhìn những vùng đất và con người khác, và ý thức về góc nhìn của chính mình. Lối viết của Blixen dạy ta để ý đến từng chi tiết của đất đai, ánh sáng và thời tiết. Câu chuyện của bà cho thấy cách chịu đựng mất mát một cách đàng hoàng và biến nó thành sáng tạo. Đồng thời, một người đọc cẩn thận sẽ tự hỏi tiếng nói của ai đang vắng mặt, và đọc thêm các nhà văn châu Phi cùng vùng và cùng thời kỳ. Đọc cả hai có thể cho ta bức tranh đầy đủ hơn về thời đại ấy.

Phê bình và góc nhìn khác

Nhiều nhà phê bình, nhất là trong những thập kỷ gần đây, cho rằng cuốn sách lãng mạn hóa đời sống thuộc địa, và cách bà miêu tả người châu Phi mang tính bề trên, coi họ như một phần của cảnh vật hoặc như trẻ con. Các nhà văn đến từ Kenya và những vùng khác của châu Phi đã kể lại lịch sử ấy theo cách riêng của họ, phác họa một bức tranh khác về việc mất đất và lao động cưỡng bức. Một số học giả nói rằng đây là một cuốn hồi ký đã được gọt giũa theo hướng văn chương chứ không phải một bản ghi chép đơn thuần, và những con người trong sách được khắc họa theo lối cách điệu. Bản thân bà được ngưỡng mộ vì sự trung thực khi nói về thất bại của chính mình. Tốt nhất là đọc cuốn sách với ý thức ấy.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách này dành cho những độc giả yêu hồi ký trữ tình và văn học du ký, và có thể đọc nó với ý thức về bối cảnh thuộc địa. Sách có nhịp chậm và giàu miêu tả chứ không dồn dập. Những ai muốn tìm một góc nhìn châu Phi về thời kỳ này nên đọc nó cùng với các tác giả châu Phi.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Kinh thánh cây độc

Barbara Kingsolver

Năm 1959, một nhà truyền giáo Baptist người Mỹ tên Nathan Price kéo vợ và bốn cô con gái đến Congo thuộc Bỉ, nơi lòng nhiệt thành cứng nhắc của ông và cơn biến động của đất nước làm thay đổi cuộc đời tất cả họ, do chính những người phụ nữ trong gia đình kể lại.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Giữa lòng tăm tối

Joseph Conrad

Một thủy thủ tên Marlow kể cho các bạn mình nghe về chuyến ngược sông Congo để tìm Kurtz, một thương nhân ngà voi bí ẩn, cùng nỗi kinh hoàng và bóng tối đạo đức mà anh bắt gặp ở cuối hành trình.

📜 Kinh điển

Bảy năm ở Tây Tạng

Heinrich Harrer

Nhà leo núi người Áo Heinrich Harrer kể lại việc ông, sau khi trốn khỏi một trại giam ở Ấn Độ thuộc Anh trong Thế chiến thứ hai, đã băng qua dãy Himalaya vào Tây Tạng và sống ở đó gần bảy năm, trong đó khoảng năm năm ở Lhasa, nơi ông kết bạn với vị Dalai Lama còn trẻ.

👤 Chuyện đời thực

Nhật ký đi xe máy

Ernesto Che Guevara

Chàng trai trẻ Ernesto Guevara, người về sau được biết đến với tên Che, ghi lại chuyến hành trình xuyên Nam Mỹ năm 1952 cùng người bạn Alberto Granado, một chuyến đi đầy phiêu lưu và tiếng cười, đã mở mắt anh trước cảnh nghèo đói và bất công.

👤 Chuyện đời thực

Đi tìm lẽ sống

Viktor E. Frankl

Một bác sĩ tâm thần từng sống sót qua các trại tập trung của Đức Quốc xã giải thích rằng ngay cả trong nỗi đau tồi tệ nhất, con người vẫn có thể chọn thái độ của mình, và việc tìm được một lý do để sống chính là điều cho ta sức mạnh để chịu đựng.

👤 Chuyện đời thực

Nhật ký Anne Frank

Anne Frank

Một cô gái tuổi thiếu niên người Do Thái, trốn quân Đức Quốc xã trong một căn nhà bí mật ở Amsterdam, ghi lại hai năm sợ hãi, cãi vã trong gia đình, mối tình đầu và những ước mơ lớn trong một cuốn nhật ký đã trở thành một trong những cuốn sách nổi tiếng nhất thế giới.

👤 Chuyện đời thực

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →