Người về từ Sao Hỏa

Tên gốc: The Martian

Từ 13 tuổiđọc 6 phútkhoa học viễn tưởngsinh tồntruyện ly kỳCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung ngôn ngữ thô tục; tình huống nguy hiểm; một tai nạn suýt chết người
Tìm mua sách ↓

Khi một cơn bão cát buộc đồng đội phải bỏ lại phi hành gia Mark Watney trên sao Hỏa vì tưởng anh đã chết, anh phải dùng khoa học, trí sáng tạo và tính hài hước để sống sót hơn một năm, cho đến khi tàu cứu hộ đến được.

Giới thiệu

Người về từ Sao Hỏa của Andy Weir khởi đầu là một loạt chương mà tác giả, một kỹ sư phần mềm, đăng miễn phí trên mạng. Sau khi độc giả đòi có bản e-book, ông bán nó với giá 99 xu Mỹ, và cuốn sách vọt lên đầu các bảng xếp hạng bán chạy của Amazon. Năm 2014, sách được xuất bản dưới dạng sách in thông thường, và năm 2015 nó được chuyển thể thành một bộ phim thành công do Ridley Scott đạo diễn, với Matt Damon đóng chính. Câu chuyện diễn ra trong tương lai gần, khi NASA đang thực hiện chuyến đi thứ ba đưa người lên sao Hỏa. Giữa một cơn bão dữ dội, phi hành gia Mark Watney bị mảnh vỡ đập trúng và bị cho là đã chết. Bị bỏ lại một mình trên hành tinh này, với lương thực có hạn và nơi ở bị hư hại, anh phải dùng khoa học và kỹ thuật để giải quyết hết mối nguy chết người này đến mối nguy khác.

Nhân vật chính

  • Mark Watney: nhà thực vật học kiêm kỹ sư cơ khí, hài hước và xoay xở giỏi.
  • Chỉ huy Melissa Lewis: người dẫn đầu phi hành đoàn Ares 3.
  • Rick Martinez, Beth Johanssen, Chris Beck và Alex Vogel: các đồng đội của Watney.
  • Teddy Sanders: người đứng đầu NASA.
  • Venkat Kapoor: giám đốc các sứ mệnh lên sao Hỏa của NASA.
  • Mindy Park: nhà khoa học vệ tinh, người phát hiện dấu hiệu cho thấy Watney còn sống.
  • Annie Montrose: giám đốc truyền thông của NASA.
  • Rich Purnell: một chuyên gia trẻ về cơ học quỹ đạo (astrodynamicist), người nghĩ ra một kế hoạch táo bạo.

Tóm tắt đầy đủ

Bị bỏ lại giữa cái chết

Vào ngày thứ sáu của sứ mệnh Ares 3, phi hành đoàn buộc phải rời bề mặt sao Hỏa khi một cơn bão bụi khổng lồ đe dọa làm lật chiếc tàu cất cánh (ascent vehicle) của họ. Trong lúc chạy về phía tàu, Watney bị một chiếc ăng-ten bay trúng và văng khỏi tầm nhìn, còn máy theo dõi chỉ số sinh học trên bộ đồ của anh ngừng hoạt động. Chỉ huy Lewis, tin rằng anh đã chết, miễn cưỡng ra lệnh cất cánh.

Watney tỉnh dậy và thấy mình chỉ có một mình. Chiếc ăng-ten đã xuyên thủng bộ đồ của anh, nhưng máu đã bịt kín lỗ hổng. Anh lê bước về căn cứ cư trú, mà anh gọi tắt là “Hab”, băng bó vết thương và kiểm kê những gì mình có. Số lương thực từ khẩu phần của phi hành đoàn và kho dự trữ đủ cho nhiều tháng, nhưng còn xa mới đủ: anh phải sống sót khoảng bốn năm, cho đến khi sứ mệnh tiếp theo, Ares 4, đến nơi.

Trồng lương thực

Watney là nhà thực vật học, và anh nhận ra cách duy nhất để sống sót là tự trồng thức ăn. Anh cắt những củ khoai tây vốn dành cho bữa tối lễ Tạ ơn rồi trồng chúng trong thứ đất làm từ đất sao Hỏa trộn với chất thải của con người. Anh tạo ra nước bằng cách đốt nhiên liệu tên lửa để tách lấy hydro rồi kết hợp với oxy, một quy trình rất nguy hiểm. Những củ khoai tây của anh bắt đầu nảy mầm.

Anh ghi lại tiến triển mỗi ngày vào nhật ký, bằng giọng văn dí dỏm, thân mật, đầy những câu đùa và lời than phiền. Chẳng hạn, anh đùa rằng mình là nhà thực vật học giỏi nhất cả hành tinh này, vì anh là người duy nhất.

Liên lạc

Watney cần liên lạc với Trái Đất. Anh tìm thấy tàu đổ bộ Pathfinder cũ từ sứ mệnh năm 1997 và dùng máy phát của nó. Dần dần, anh nghĩ ra cách nói chuyện với NASA bằng một bộ mã đơn giản dựa trên các số hệ thập lục phân (hexadecimal), dùng một chiếc máy ảnh để chỉ vào một bảng chữ cái.

Trên Trái Đất, NASA đã phát hiện ra Watney còn sống qua ảnh vệ tinh. Mindy Park, khi xem ảnh vệ tinh, nhận ra rằng anh còn sống. Teddy Sanders và Venkat Kapoor bắt đầu lên kế hoạch cứu anh, trong khi vẫn giấu phi hành đoàn.

Hết tai họa này đến tai họa khác

Watney liên tiếp gặp thảm họa. Buồng khóa khí (airlock) của Hab bị xé rách do dùng quá nhiều, việc mất không khí đột ngột phá hủy vụ khoai tây, và anh sắp hết lương thực. Rồi một tàu thăm dò tiếp tế, được NASA vội vã phóng đi mà không kiểm tra đầy đủ như thường lệ, gặp sự cố ngay sau khi phóng và rơi xuống biển, dập tắt hy vọng được tiếp tế của anh. Về sau, cơ quan vũ trụ Trung Quốc đề nghị cung cấp thiết bị, giúp cho một kế hoạch tiếp tế mới trở nên khả thi.

Trong lúc đó, một nhà khoa học trẻ, Rich Purnell, đề xuất một kế hoạch: một cú vòng lấy đà kiểu “súng cao su” (slingshot), trong đó con tàu Hermes của phi hành đoàn, vẫn đang trên đường về, sẽ vòng qua Trái Đất rồi quay trở lại sao Hỏa. Phi hành đoàn biết về kế hoạch này và bỏ phiếu chống lại lệnh của NASA để thực hiện nó.

Kế hoạch giải cứu

Watney phải đi hàng nghìn kilômét trên bề mặt sao Hỏa đến nơi hạ cánh của tàu cất cánh Ares 4. Anh cải tiến những chiếc xe thám hiểm của mình, gắn thêm tấm pin mặt trời. Trong lúc làm việc, anh vô tình làm hỏng Pathfinder, và liên lạc với NASA bị mất một thời gian. Anh vượt qua các cơn bão bụi cùng những hỏng hóc máy móc. Anh đến được nơi đó và thấy rằng con tàu phải được làm nhẹ đi mới có thể bay tới Hermes, nên anh tháo bỏ mọi thứ có thể, kể cả chóp mũi của tàu, rồi phủ lên chỗ đó một tấm bạt lấy từ Hab.

Cuộc hội ngộ

Khi Hermes bay ngang qua sao Hỏa, con tàu cất cánh đã được tháo gọn của Watney phóng lên, nhưng tấm bạt bị xé bung ra và làm chậm đà bay lên, khiến con tàu còn quá xa để gặp được Hermes. Trong một pha ứng biến liều lĩnh, phi hành đoàn Hermes nghĩ ra cách làm con tàu của họ chậm lại để thu hẹp khoảng cách còn lại: Alex Vogel chế tạo một quả bom và dùng nó làm nổ tung một buồng khóa khí, và luồng không khí thoát ra đóng vai trò như một cái phanh. Sau đó Chris Beck bay ra ngoài bằng dây buộc để tóm lấy Watney giữa không gian. Phi hành đoàn đưa anh lên tàu trong tiếng reo hò của những người đang theo dõi khắp thế giới. Watney được đưa về nhà sau hơn một năm trên sao Hỏa, và cuốn sách khép lại khi anh ngẫm về rất nhiều người đã cùng nhau làm việc để cứu mình.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Người về từ Sao Hỏa là sách bán chạy của New York Times và là một hiện tượng xuất bản bất ngờ. Hành trình của nó từ những bài đăng miễn phí trên mạng đến bảng xếp hạng bán chạy là một trong những câu chuyện thành công nổi tiếng nhất của việc tự xuất bản, và bộ phim năm 2015 được đề cử bảy giải Oscar. Cuốn sách được khen vì độ chính xác khoa học, điều mà các nhà khoa học và kỹ sư của NASA đánh giá cao, dù một số chi tiết, như sức mạnh của cơn bão trên sao Hỏa, bị phóng đại.

Cuốn tiểu thuyết đã làm sống lại sự hào hứng của công chúng với việc khám phá vũ trụ và với ngành kỹ thuật. Sách được đọc rộng rãi trong trường học và được dùng để truyền cảm hứng cho học sinh theo đuổi các nghề STEM. Tinh thần của nó, rằng từng vấn đề có thể được giải quyết lần lượt nhờ kiến thức và óc sáng tạo, đã chạm đến nhiều độc giả.

Những ý chính

  • Giải quyết từng vấn đề một. Watney đối mặt với từng cuộc khủng hoảng theo từng bước.
  • Tiếng cười giúp ta sống sót. Những câu đùa giữ cho anh tỉnh táo.
  • Khoa học và kỹ thuật rất quan trọng. Kiến thức thực tế cứu được mạng người.
  • Tinh thần hợp tác mang tính toàn cầu. Hàng nghìn người cùng làm việc để cứu một người.
  • Kiên trì sẽ được đền đáp. Watney không bao giờ bỏ cuộc.

Bài học có thể rút ra

Cuốn tiểu thuyết là một bài học mẫu mực về cách giải quyết vấn đề. Watney đối mặt với hết vấn đề này đến vấn đề khác, và lần nào anh cũng chia nhỏ nó ra, thử các giải pháp rồi tiến tiếp. Chúng ta có thể dùng cách tiếp cận ấy cho những vấn đề lớn trong cuộc sống của mình.

Cuốn sách cũng cho thấy thái độ tích cực có ý nghĩa. Watney thường xuyên sợ hãi, nhưng anh vẫn giữ óc hài hước và tập trung vào những gì mình có thể làm.

Cuối cùng, cuốn sách ca ngợi sự hợp tác. Nỗ lực cứu Watney có sự tham gia của NASA, phi hành đoàn và cả các quốc gia khác. Cùng nhau hướng tới một mục tiêu chung là một sức mạnh của con người.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy các chi tiết kỹ thuật quá nặng nề và các nhân vật mờ nhạt, trừ Watney. Các nhân vật nữ, như chỉ huy Lewis, được xây dựng sơ sài hơn. Ngôn ngữ thô tục của cuốn tiểu thuyết, phần lớn xuất phát từ sự bực bội của Watney, khiến một số độc giả khó chịu.

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng cơn bão trong truyện không đủ mạnh để làm lật một con tàu vũ trụ, vì bầu khí quyển sao Hỏa rất loãng. Những người khác cho rằng sự lạc quan của truyện về việc các chính phủ hợp tác với nhau là lý tưởng hóa. Dù vậy, hầu hết độc giả vẫn thích nó như một cuộc phiêu lưu vui vẻ, nhẹ nhõm.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn tiểu thuyết này hợp với thiếu niên và người lớn thích khoa học, thích giải quyết vấn đề và thích sự hài hước. Sách có một số lời lẽ thô tục. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho những độc giả đã thích bộ phim, và cho bất cứ ai thích ý tưởng giải quyết vấn đề bằng toán, hóa học và một óc hài hước tốt.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Sứ mệnh Hail Mary

Andy Weir

Một người đàn ông tỉnh dậy một mình trên con tàu vũ trụ mà không nhớ gì, dần dần phát hiện ra mình là hy vọng cuối cùng của nhân loại để ngăn một loại vi sinh vật đang làm mặt trời mờ đi, và tìm được một người bạn bất ngờ giữa các vì sao.

🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng

Chiếc rìu

Gary Paulsen

Sau một vụ rơi máy bay bỏ lại cậu một mình giữa vùng hoang dã Canada chỉ với một chiếc rìu nhỏ, một cậu bé mười ba tuổi phải học cách sống sót, và lớn lên từ một đứa trẻ thành phố hay sợ hãi thành một chàng trai kiên nhẫn và biết xoay xở.

🧸 Sách thiếu nhi

Robinson Crusoe

Daniel Defoe

Sau một vụ đắm tàu, một thủy thủ người Anh tên Robinson Crusoe sống sót hai mươi tám năm trên một hòn đảo xa xôi, xây dựng cuộc sống bằng tài khéo và đức tin của chính mình, và cuối cùng kết bạn với một người mà anh đặt tên là Friday (Thứ Sáu).

📜 Kinh điển

Ông già và biển cả

Ernest Hemingway

Một ông lão đánh cá người Cuba đã tám mươi bốn ngày không câu được con cá nào, rồi móc được một con cá kiếm khổng lồ ngoài khơi xa và vật lộn với nó suốt ba ngày, để rồi mất nó vào tay lũ cá mập, nhưng ông trở về nhà với tinh thần vẫn không hề bị đánh bại.

📜 Kinh điển

Frankenstein

Mary Shelley

Một nhà khoa học trẻ tạo ra một sinh vật sống từ các bộ phận của xác chết rồi hoảng sợ bỏ rơi nó, và sinh vật bị ruồng bỏ ấy, khao khát được yêu thương, quay sang báo thù.

🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng

Cỗ máy thời gian

H. G. Wells

Một nhà phát minh thời Victoria, chỉ được gọi là Nhà du hành thời gian (the Time Traveller), chế tạo một cỗ máy đưa ông đến năm 802.701, nơi ông thấy loài người đã chia thành hai giống loài, những người Eloi hiền lành và những kẻ Morlocks quái dị, rồi đến một Trái Đất đang chết dần.

🚀 Khoa học viễn tưởng & giả tưởng

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →