Sống

Tên gốc: 活着

Từ 16 tuổiđọc 6 phútvăn học nghệ thuậttiểu thuyết lịch sửtruyện gia đình nhiều thế hệCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung nhiều thành viên trong gia đình qua đời; nạn đói; bạo lực chính trị; cái chết của một đứa trẻ; cờ bạc và thua trắng
Tìm mua sách ↓

Một người nông dân già kể lại việc ông đã mất gia sản, rồi mất từng người mình yêu thương qua nhiều thập kỷ chiến tranh và biến động chính trị ở Trung Quốc, vậy mà vẫn chọn tiếp tục sống.

Giới thiệu

Sống là một tiểu thuyết của nhà văn Trung Quốc Yu Hua, xuất bản năm 1993. Câu chuyện do một nông dân già tên Fugui kể lại, ông thuật cuộc đời mình cho một chàng trai trẻ đang đi sưu tầm dân ca. Truyện trải dài từ thập niên 1940 đến thập niên 1970, đi qua cuộc nội chiến, phong trào Đại nhảy vọt (Great Leap Forward) và Cách mạng Văn hóa (Cultural Revolution). Đây là một cuốn sách rất buồn, nhưng được kể bằng giọng giản dị, trầm lặng, và cũng ấm áp, đôi khi hài hước. Câu hỏi mà nó đặt ra là: khi đã mất quá nhiều, điều gì làm cho cuộc đời có ý nghĩa?

Nhân vật chính

  • Fugui: nhân vật chính, lúc đầu là cậu con trai hư hỏng của một nhà giàu, cuối cùng thành một nông dân nghèo.
  • Jiazhen: vợ của Fugui, một người phụ nữ dịu dàng, thủy chung, luôn ở bên ông trong mọi hoàn cảnh.
  • Fengxia: con gái của họ, bị mất thính giác và giọng nói sau một trận bệnh.
  • Youqing: con trai của họ, một cậu bé tốt bụng, năng động.
  • Erxi: một người lao động hiền lành, ít nói, cưới Fengxia.
  • Chunsheng: một người bạn cũ cùng quân ngũ với Fugui, sau này trở thành cán bộ địa phương.
  • Con bò già: con vật mà Fugui mua lúc tuổi già.

Tóm tắt đầy đủ

Sự sa ngã của một con bạc

Thời trẻ, Fugui là con trai một địa chủ giàu có, và không quan tâm đến điều gì ngoài hưởng lạc. Ông dành cả ngày ở các sòng bạc và nhà chứa. Vợ ông, Jiazhen, lúc đó đang mang thai, van xin ông dừng lại, nhưng ông không nghe, và cuối cùng bà bị đưa về nhà cha mẹ mình, trong khi con gái họ, Fengxia, ở lại với Fugui.

Một đêm nọ, Fugui thua sạch mọi thứ: ngôi nhà, đất đai và cả gia sản. Cha ông, nghe tin mất mát, chẳng bao lâu sau qua đời. Fugui trắng tay, giờ phải làm tá điền trên mảnh đất thuê của chính người đã thắng gia sản của mình. Jiazhen trở về, và ông thề sẽ thay đổi.

Chiến tranh

Không lâu sau, khi Fugui vào thành phố tìm thuốc cho người mẹ ốm, ông bị lính bắt và buộc phải nhập ngũ. Ông trải qua những năm kế tiếp trong cuộc nội chiến, khuân vác quân nhu và nhìn thấy cái chết xung quanh mình. Ông kết bạn với một người tên Chunsheng.

Ông bị phía bên kia bắt, nhưng được thả, rồi đi bộ về nhà, và thấy mẹ mình đã mất, còn con gái ông bị điếc và câm sau một cơn sốt. Trong cuộc cải cách ruộng đất, Fugui được chia mảnh đất mà trước đây ông thuê, còn người đã chiếm nhà cửa và đất đai của gia đình ông bị xử tử như một địa chủ. Fugui nhận ra rằng nếu ông vẫn còn giàu thì ông đã bị xử bắn.

Đại nhảy vọt

Trong những năm sau đó, gia đình Fugui nghèo nhưng hạnh phúc. Ông và vợ nuôi dạy hai con, Fengxia và Youqing. Nhưng các chiến dịch chính trị mới mang đến gian khổ. Trong thời Đại nhảy vọt, dân làng bị buộc phải nấu chảy nồi niêu và nông cụ để luyện thép, và một nạn đói kéo theo.

Youqing, khi đó còn là một cậu học trò, được bảo đi hiến máu cho một sản phụ, người đó hóa ra là vợ của huyện trưởng Chunsheng, người bạn cũ của Fugui. Các bác sĩ lấy quá nhiều máu, và Youqing chết. Fugui choáng váng, và khi nhận ra Chunsheng, ông thậm chí không thể giận.

Cách mạng Văn hóa

Trong thời Cách mạng Văn hóa, Chunsheng bị kết tội là kẻ thù của nhân dân, và ông tìm đến Fugui và Jiazhen, muốn được chết. Họ bảo ông rằng ông phải sống, vì ông vẫn còn nợ họ một mạng người. Ông không nghe, và tự kết liễu đời mình.

Fengxia lớn lên và cưới Erxi, một người hiền lành, tốt bụng, đầu hơi lệch. Họ hạnh phúc, và đang mong đón một đứa con. Nhưng khi Fengxia sinh con, cô chết vì băng huyết, tại một bệnh viện không cứu nổi cô.

Những năm cuối đời

Jiazhen, người đã chịu nhiều đau khổ, đổ bệnh và qua đời. Erxi chết trong một tai nạn khi làm việc, để lại một đứa con trai, Kugen. Fugui phải nuôi đứa bé. Họ sống cùng nhau trong một căn nhà nhỏ, và Fugui chăm sóc đứa trẻ bằng tình thương. Nhưng một hôm, Kugen ăn quá nhiều đậu, bị nghẹn và chết.

Fugui chỉ còn lại một con bò già, mà ông đặt tên là Fugui, theo tên mình. Cuốn sách kết thúc với hình ảnh ông lão ngoài đồng, trò chuyện với con bò và hát một bài hát. Dù đã mất tất cả, ông vẫn còn đó, và ông thanh thản.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Sống nằm trong số những tiểu thuyết Trung Quốc được đọc nhiều nhất của vài thập kỷ gần đây. Nó được đạo diễn Zhang Yimou chuyển thể thành phim vào năm 1994, bộ phim giành một giải thưởng tại Liên hoan phim Cannes nhưng có một thời gian bị cấm ở Trung Quốc. Cuốn sách đã được dịch ra nhiều thứ tiếng. Người ta khen nó vì cho thấy tác động của lịch sử lên những con người bình thường, không bằng diễn văn hay sự giận dữ, mà bằng lòng trắc ẩn lớn lao. Nó cũng là một ví dụ về sự chuyển hướng của văn học Trung Quốc hiện đại sang những câu chuyện cá nhân, giàu tính người. Yu Hua viết cuốn sách bằng một lối văn rất giản dị, câu ngắn, ít miêu tả, và hiệu quả là người đọc có cảm giác như đang nghe một ông lão có thật kể chuyện. Nhiều độc giả nói rằng họ đã khóc khi đọc sách, rồi cảm thấy hy vọng một cách lạ lùng.

Những ý chính

  • Sống sót cũng là một dạng dũng cảm. Fugui vẫn tiếp tục sống dù mất mát.
  • Lịch sử đổ xuống đầu những người bình thường. Các chiến dịch chính trị phá nát gia đình.
  • Của cải có thể là gánh nặng hoặc là món quà. Việc Fugui mất hết tiền bạc về sau lại cứu ông.
  • Tình yêu bền bỉ. Lòng thủy chung của Jiazhen là trái tim của câu chuyện.
  • Chấp nhận mang lại bình yên. Sự chấp nhận lặng lẽ của Fugui đem đến cho câu chuyện hơi ấm.

Bài học có thể rút ra

Cuốn sách nhắc ta rằng cuộc sống không nằm ở những gì ta có, mà ở cách ta sống cùng những người ta yêu thương. Câu chuyện của Fugui rất nặng nề, nhưng nó cho thấy lòng tốt và sự bền bỉ có thể làm cho cuộc đời đáng sống.

Cuốn sách cũng cảnh báo về tác hại xảy ra khi một chính quyền hay một phong trào hy sinh những con người bình thường vì một ý tưởng. Cuối cùng, nó cho thấy giá trị của việc lắng nghe người già và học từ trải nghiệm của họ, như người kể chuyện đã làm. Chúng ta ai cũng có ông bà hoặc những người hàng xóm lớn tuổi với những câu chuyện của mình, và cuốn sách nhắc ta hãy hỏi họ khi còn có thể, và ghi lại những gì họ kể. Sự kiên nhẫn của Fugui trước mất mát cũng có thể dạy ta điều gì đó về cách mang theo nỗi đau mà không bị nó hủy hoại.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy số lượng bi kịch khó tin, thậm chí mang tính thao túng, như thể tác giả muốn làm người đọc khóc. Những người khác nói rằng thái độ thụ động của Fugui là một điểm yếu, và cuốn sách tránh đổ lỗi trực tiếp cho các nhà lãnh đạo chính trị. Một số nhà phê bình nhận xét rằng các nhân vật nữ chủ yếu là những người kiên nhẫn chịu đựng. Lối viết giản dị có thể khiến một số người thấy nhạt. Bản phim, vốn thay đổi phần kết và làm nhẹ bớt một số sự kiện, cũng đã dẫn đến tranh luận về việc phiên bản nào trung thành hơn với ý tưởng của câu chuyện. Ở Trung Quốc, cuốn sách được đọc rộng rãi và được khen ngợi, dù một số độc giả cảm thấy nó tránh đưa ra một nhận định chính trị trực diện.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách dành cho những độc giả trưởng thành quan tâm đến lịch sử hiện đại của Trung Quốc và những câu chuyện gia đình cảm động. Sách ngắn và dễ đọc, dù rất buồn. Những ai nhạy cảm với cái chết của trẻ em nên cẩn trọng.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

TIẾNG hOA GỈAN THỂ

Trương Nhung

Qua cuộc đời của bà ngoại, mẹ và chính mình, Jung Chang kể câu chuyện về Trung Quốc suốt thế kỷ XX, từ thời quân phiệt và tục bó chân đến cách mạng Cộng sản và Cách mạng Văn hóa.

🏛️ Lịch sử

Đất lành

Pearl S. Buck

Một nông dân nghèo người Trung Quốc tên Wang Lung vươn lên từ cảnh đói nghèo để trở nên giàu có nhờ làm việc chăm chỉ và lòng yêu đất, nhưng sự giàu có mang đến những rắc rối mới, và các con ông quay lưng với mảnh đất đã nuôi chúng khôn lớn.

📜 Kinh điển

Pachinko

Min Jin Lee

Qua bốn thế hệ, một gia đình người Hàn vật lộn để sống sót và tìm một mái nhà ở Nhật Bản, đối mặt với phân biệt đối xử, nghèo khó và chiến tranh, nhưng vẫn giữ được phẩm giá, tình thân và hy vọng.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Người đua diều

Khaled Hosseini

Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Sự cân bằng mong manh

Rohinton Mistry

Bốn con người có xuất thân khác nhau cùng ở chung một căn hộ nhỏ ở Ấn Độ trong thời kỳ Tình trạng khẩn cấp năm 1975, và tình bạn của họ bị thử thách bởi nghèo đói, chính trị và sự tàn bạo.

🌍 Văn học thế giới

Hoàng tử bé

Antoine de Saint-Exupery

Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.

🌍 Văn học thế giới

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →