Dom Casmurro
Một người đàn ông lớn tuổi kể lại mối tình thời niên thiếu với cô gái nhà bên và niềm tin ghen tuông về sau rằng cô đã phản bội mình, nhưng liệu ta có thể tin lời kể của ông?
Giới thiệu
Dom Casmurro là tiểu thuyết của nhà văn Brazil Machado de Assis, xuất bản năm 1899. Truyện diễn ra ở Rio de Janeiro vào thế kỷ mười chín, thời Đế quốc Brazil. Người kể chuyện là Bento Santiago, một luật sư già cô độc, bị hàng xóm gọi là “Dom Casmurro”, một biệt danh nghĩa đại khái là “Ngài Thu Mình”, dành cho một người sống khép kín và hay ủ dột. Ông quyết định viết hồi ký để tìm lại tuổi trẻ của mình. Cuốn sách nổi tiếng vì người kể chuyện không đáng tin (unreliable narrator): hơn một thế kỷ nay, độc giả vẫn tranh cãi xem vợ ông, Capitu, có thật sự ngoại tình hay không.
Nhân vật chính
- Bento Santiago (Bentinho): người kể chuyện, một cậu bé nhút nhát, nhạy cảm, lớn lên thành luật sư.
- Capitolina (Capitu): cô gái nhà bên, thông minh, bạo dạn, có đôi mắt mà mọi người cho là bí ẩn.
- Dona Gloria: mẹ của Bento, một người sùng đạo, đã hứa dâng con trai cho Giáo hội.
- Jose Dias: một người sống nhờ trong nhà, hay nói, cái gì cũng có ý kiến.
- Escobar: người bạn thân nhất của Bento từ thời chủng viện.
- Ezequiel: con trai của Bento và Capitu.
Tóm tắt đầy đủ
Ngôi nhà cũ
Người kể chuyện mở đầu bằng việc giải thích biệt danh Dom Casmurro, do một chàng thi sĩ trẻ ông gặp trên tàu hỏa đặt cho, và kể chuyện ông đã dựng một ngôi nhà giống hệt ngôi nhà nơi ông lớn lên. Nhưng bản sao ấy không giống bản gốc, và ông nhận ra rằng mình đang cố ghép hai nửa của cuộc đời lại với nhau, nửa đã qua và nửa ông đang có.
Ông bắt đầu viết câu chuyện thời trẻ của mình, để thử cảm nhận lại những gì ông từng cảm nhận.
Một lời hứa và một tình yêu
Khi Bento còn nhỏ, mẹ cậu là Dona Gloria đã hứa, từ trước khi cậu ra đời, rằng bà sẽ cho cậu làm linh mục. Bento mười lăm tuổi, và đang yêu Capitu, cô gái sống nhà bên, một cô bé hoạt bát và thực tế. Họ trao nhau nụ hôn đầu và hứa hẹn với nhau.
Jose Dias, người bạn của gia đình, đã nhận ra mối quan hệ ấy và cảnh báo Dona Gloria. Bento và Capitu hoảng sợ rằng họ sẽ bị chia cắt.
Chủng viện
Bento bị gửi vào chủng viện, đúng như lời hứa. Cậu không hạnh phúc ở đó, nhưng gặp Escobar, một chàng trai thông minh và quyến rũ, người trở thành bạn thân nhất của cậu. Nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, người ta tìm ra cách giải thoát cậu khỏi lời hứa: mẹ cậu có thể giữ trọn lời thề bằng cách bảo trợ một cậu bé khác, một đứa trẻ mồ côi, để em trở thành linh mục thay cậu.
Kế hoạch thành công, và Bento được phép rời chủng viện để học luật.
Hôn nhân
Bento trở thành luật sư và cưới Capitu. Họ rất hạnh phúc trong một thời gian. Họ sống trong một ngôi nhà tiện nghi, và người kể chuyện nhìn lại những năm ấy như quãng đời đẹp nhất của mình. Capitu là một người vợ yêu thương và một người quán xuyến gia đình khéo léo, được mọi người trong vòng bạn bè quý mến. Escobar cũng cưới Sancha, người trở thành bạn thân của Capitu, và hai gia đình trở nên gần gũi. Bento và Capitu có một con trai, họ đặt tên là Ezequiel, theo tên Escobar, vì tên đầu của Escobar cũng như vậy.
Bento tự hào, và nghĩ rằng mình đã có được mọi thứ mình muốn.
Nghi ngờ
Một ngày nọ, Escobar, vốn bơi rất giỏi, bị chết đuối ngoài biển. Trong đám tang, Bento thấy Capitu nhìn người đã khuất bằng ánh mắt mãnh liệt, và anh bắt đầu nghi ngờ. Rồi anh để ý thấy Ezequiel, khi lớn lên, bắt đầu giống Escobar và có những cử chỉ tương tự.
Bento bị ghen tuông nuốt chửng. Anh tin rằng Capitu và Escobar từng là tình nhân, và Ezequiel không phải con mình. Anh nghĩ đến chuyện tự sát và giết cả cậu bé, nhưng không làm. Anh trở nên lạnh lùng và tàn nhẫn.
Chia ly
Bento đưa Capitu và Ezequiel sang châu Âu, nơi họ sống xa anh, còn anh ở lại Brazil. Capitu qua đời ở đó. Nhiều năm sau, Ezequiel đến thăm anh, và Bento thấy cậu giống Escobar đến mức nào. Sau đó Ezequiel đi đến Trung Đông, nơi cậu chết vì sốt.
Bento cô độc và cay đắng. Ông kết thúc câu chuyện với ý nghĩ rằng chẳng còn lại gì của những con người thời trẻ của mình, ngoài vài ký ức.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Dom Casmurro thường được coi là một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất bằng tiếng Bồ Đào Nha, và Machado de Assis được xem là nhà văn quan trọng nhất của văn học Brazil. Cuốn sách là một hình mẫu về người kể chuyện không đáng tin, và cuộc tranh luận về tội của Capitu là một trong những cuộc tranh luận nổi tiếng nhất của văn học thế giới. Machado là cháu của những người nô lệ được giải phóng, và từ nghèo khó ông vươn lên trở thành một trong những người sáng lập Viện Hàn lâm Văn chương Brazil. Tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và được những nhà văn như Susan Sontag và Salman Rushdie ngưỡng mộ.
Những ý chính
- Ký ức không đáng tin. Bento uốn nắn quá khứ cho hợp với cảm xúc của mình.
- Ghen tuông làm méo mó sự thật. Sự nghi ngờ của anh có thể biến những dấu hiệu nhỏ thành bằng chứng.
- Ta không thể chắc chắn về lòng người khác. Capitu vẫn là một bí ẩn.
- Kể chuyện là một hành động quyền lực. Người kể chuyện quyết định những gì ta nhìn thấy.
- Thời gian thay đổi mọi thứ. Ông già cố dựng lại tuổi trẻ trong vô vọng.
Bài học có thể rút ra
Cuốn sách dạy ta thận trọng với sự chắc chắn của mình. Khi cảm thấy nghi ngờ hay ghen tuông, ta có thể tự hỏi mình có bằng chứng thật hay đang dựng lên một câu chuyện trong đầu. Sách cũng cho thấy sự thiếu tin tưởng có thể gây tổn hại thế nào cho một mối quan hệ.
Nó khuyến khích ta đọc một cách có phê phán, và hỏi mình đang nghe câu chuyện từ phía ai. Cuối cùng, nó nhắc rằng quá khứ không thể dựng lại, và hiểu nó thì tốt hơn là cố tái tạo nó.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy người kể chuyện phiền phức, với việc liên tục quay sang nói chuyện với người đọc và những đoạn lan man. Những người khác cho rằng Capitu bị đánh giá bất công, và cuốn sách đã bị hiểu lầm như bằng chứng cho tội của cô. Một vài nhà phê bình nữ quyền chỉ ra rằng cô là nhân vật thông minh nhất trong sách, vậy mà cô lại là người bị trừng phạt. Nhịp truyện chậm, và sự hài hước cùng giọng mỉa mai có thể khó nắm bắt khi đọc bản dịch.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách này dành cho những độc giả thích tiểu thuyết kinh điển có chiều sâu tâm lý và thích tranh luận. Sách ngắn và thanh nhã. Ai muốn có câu trả lời rõ ràng về tội của Capitu sẽ không tìm thấy, nhưng đó chính là nét duyên lớn nhất của cuốn sách.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Bà Bovary
Gustave Flaubert
Một người phụ nữ trẻ mơ mộng, chán ngán cuộc hôn nhân tỉnh lẻ với một bác sĩ tử tế nhưng nhạt nhẽo, đi tìm sự hứng khởi trong các cuộc tình và sự xa hoa, rồi bị nợ nần và sự vỡ mộng nghiền nát.
🌍 Văn học thế giớiAnna Karenina
Leo Tolstoy
Ở nước Nga thời Sa hoàng, một phụ nữ quý tộc đã có chồng phải lòng một sĩ quan hào hoa và đánh mất chỗ đứng của mình trong xã hội, trong khi một chủ đất trầm tư đi tìm một cuộc sống có ý nghĩa qua tình yêu, lao động và đức tin.
🌍 Văn học thế giớiNỗi đau của chàng Werther
Johann Wolfgang von Goethe
Một chàng trai nhạy cảm đem lòng yêu một cô gái đã được hứa hôn với người khác, và niềm đam mê ấy đẩy anh đến tuyệt vọng.
🌍 Văn học thế giớiOthello
William Shakespeare
Một vị tướng da đen cao quý trong quân đội Venice bị viên sĩ quan thân tín Iago xúi giục tin rằng người vợ yêu thương mình đã phản bội, và cơn ghen khiến ông hủy hoại cả vợ lẫn bản thân.
🎭 Sử thi, kịch & thơTàn ngày để lại
Kazuo Ishiguro
Một quản gia người Anh đã lớn tuổi, trong chuyến đi bằng ô tô qua miền quê, nhìn lại cuộc đời sống theo bổn phận khắt khe của mình và dần nhận ra mình đã đánh đổi những gì, kể cả tình yêu, để phục vụ một ông chủ có lẽ không xứng đáng với lòng trung thành ấy.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiHoàng tử bé
Antoine de Saint-Exupery
Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.
🌍 Văn học thế giớiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.