Con báo

Tên gốc: Il Gattopardo

Từ 13 tuổiđọc 7 phúttác phẩm kinh điểntiểu thuyết lịch sửtiểu thuyết văn chươngCó tiết lộ nội dung
Lưu ý nội dung vài nhắc đến chuyện tình dục ở mức nhẹ; chiến tranh và biến động chính trị; tuổi già và cái chết
Tìm mua sách ↓

Khi nước Ý được thống nhất và trật tự cũ dần tàn lụi, một vị công tước kiêu hãnh ở Sicily nhìn thế giới của mình đổi thay và chọn chấp nhận nó, với phong thái thanh nhã và nỗi buồn.

Giới thiệu

Con báo là tiểu thuyết của nhà văn Ý Giuseppe Tomasi di Lampedusa, xuất bản năm 1958, sau khi ông qua đời. Câu chuyện diễn ra ở Sicily, từ năm 1860 đến năm 1910, vào thời kỳ phong trào thống nhất nước Ý (Risorgimento), khi hòn đảo và phần còn lại của nước Ý được hợp nhất thành một vương quốc duy nhất. Nhân vật chính, Don Fabrizio Corbera, Công tước xứ Salina, là một quý tộc nhận ra rằng giai cấp của mình đang dần biến mất. Cuốn sách nói về sự thay đổi, quyền lực, tình yêu và cái chết, và được ngưỡng mộ vì những đoạn miêu tả tuyệt đẹp về cảnh sắc Sicily. Đây vừa là một tiểu thuyết lịch sử, vừa là một bức chân dung sâu sắc về một con người.

Nhân vật chính

  • Don Fabrizio, Công tước xứ Salina: một quý tộc cao lớn, khỏe mạnh và thông minh, mà huy hiệu dòng họ là một con báo (leopard), cũng là nguồn gốc tên cuốn sách.
  • Tancredi Falconeri: người cháu trai sôi nổi, quyến rũ của ông, người gia nhập phe nổi dậy rồi chiến đấu cùng đội quân tình nguyện của Garibaldi.
  • Angelica Sedara: cô gái xinh đẹp, giàu có, con gái của một ông thị trưởng mới phất.
  • Don Calogero Sedara: cha của Angelica, một địa chủ khôn khéo và đầy tham vọng, đã trở nên giàu có và có thế lực giữa cơn biến động của cuộc cách mạng.
  • Concetta: cô con gái nhút nhát, kiêu hãnh của Công tước, yêu Tancredi.
  • Cha Pirrone: linh mục dòng Tên của gia đình, người bạn tâm giao của ông.
  • Bendico: chú chó Great Dane to lớn, trung thành của Công tước.

Tóm tắt đầy đủ

Quân của Garibaldi kéo đến

Tháng Năm năm 1860, Garibaldi cùng những người tình nguyện của ông, “những người áo đỏ” (Redshirts), đổ bộ lên Sicily để lật đổ nhà vua dòng Bourbon. Cuốn tiểu thuyết mở đầu khi Công tước dẫn vợ, các con và cả gia nhân đọc kinh Mân Côi buổi tối tại biệt thự của họ gần Palermo, như ông vẫn làm mỗi ngày. Sau đó ông đi dạo trong vườn, nơi một tháng trước đó người nhà đã tìm thấy xác một người lính trẻ của nhà vua, bị thương trong một cuộc giao tranh với quân nổi dậy, đã bò đến đó để chết. Cuối ngày hôm ấy, một tờ báo và một bức thư mang đến tin quân Garibaldi đã đổ bộ. Người anh (hoặc em) rể hoảng sợ của Công tước đề nghị cho ông một chỗ trên một chiến hạm Anh, và Công tước chỉ bật cười.

Don Fabrizio không phải nhà cách mạng, nhưng ông là người biết nhìn thực tế. Ông thấy trật tự cũ đã yếu ớt, và biết rằng giai cấp của mình không thể ngăn được điều sắp đến.

Tancredi

Người cháu Tancredi, mà ông yêu như con, là một chàng trai đẹp trai và sôi nổi, nói với ông rằng mình sắp lên đồi gia nhập quân nổi dậy chống nhà vua dòng Bourbon. Chàng nói rằng, nếu muốn mọi thứ vẫn y như cũ thì mọi thứ phải thay đổi. Don Fabrizio hiểu rằng Tancredi sẽ lợi dụng sự thay đổi để bảo vệ quyền lợi của mình. Tancredi sau đó chiến đấu bên cạnh quân của Garibaldi và bị thương trong trận đánh giành Palermo.

Vào tháng Tám, Công tước đưa gia đình đi chuyến đi hằng năm đến điền trang ở Donnafugata, và Tancredi, lúc này đã là đại úy đang nghỉ phép, đi cùng họ. Họ đi xe ngựa nhiều ngày qua cảnh quan khô cằn, cháy nắng, và đến nơi trong tiếng chuông, ban nhạc của thị trấn và sự đón tiếp của các quan chức địa phương.

Donnafugata

Ở Donnafugata, Công tước gặp thị trưởng địa phương, Don Calogero Sedara, một người tự thân lập nghiệp, khôn ngoan và khá giả. Con gái của Sedara, Angelica, còn trẻ và rất xinh đẹp. Trong bữa tối đầu tiên cô dự tại cung điện, Tancredi say đắm cô, còn Concetta, con gái của Công tước, người yêu Tancredi, nhìn thấy điều đó và bị tổn thương.

Vài tuần sau, Tancredi viết thư từ quân đội, nhờ người chú thay mình ngỏ lời xin cưới Angelica với cha cô. Công tước biết rằng Concetta sẽ bị bỏ lại. Nhưng ông cũng thấy rằng Tancredi, vốn ít tiền, cần đến của cải của nhà Sedara. Ông đồng ý, và sắp xếp cuộc hôn nhân với tâm trạng pha lẫn tiếc nuối và thực dụng.

Lời mời

Sau khi mối hôn sự đã ngã ngũ, một viên chức tên Chevalley từ miền bắc đến, do chính phủ mới cử, và mời Công tước một ghế trong Thượng viện mới của nước Ý. Don Fabrizio từ chối, nói với ông ta rằng mình thuộc về trật tự cũ, rằng Sicily và người dân ở đây đã quá già và quá mệt mỏi để thay đổi, và ông không muốn tham gia vào nền chính trị mới.

Ông giải thích rằng người Sicily không muốn được cải thiện, vì họ tin rằng mình đã hoàn hảo rồi, và ông ngờ rằng chính phủ ở Turin không hiểu họ. Ông đề cử Don Calogero Sedara vào Thượng viện thay cho mình. Viên chức ra về trong tâm trạng bận lòng và đầy cảm thông.

Buổi dạ vũ

Cảnh lớn tiếp theo là một buổi dạ vũ lộng lẫy tại một cung điện ở Palermo, hai năm sau đó. Angelica là ngôi sao của buổi tối. Mệt mỏi và bực bội vì đám đông, Công tước lẻn vào một thư viện yên tĩnh, nơi một bức tranh vẽ cảnh giường bệnh của người sắp chết khiến ông nghĩ về cái chết của chính mình. Tancredi và Angelica tìm thấy ông ở đó, và Angelica mời ông khiêu vũ. Ông dẫn cô vào một điệu valse duyên dáng đến mức các cặp khác dừng lại để xem, và trong chốc lát ông cảm thấy mình trẻ lại. Khi trời rạng, ông để gia đình đi xe về mà không có mình, rồi một mình đi bộ qua các con phố, ngắm những vì sao cuối cùng.

Cái chết của Công tước

Nhiều năm sau, Don Fabrizio nằm hấp hối trong một khách sạn ở Palermo, sau chuyến hành trình mệt nhọc trở về từ Naples, nơi một bác sĩ đã khám cho ông. Gia đình quây quần bên cạnh. Ông nghĩ về cuộc đời mình và đếm lại những khoảnh khắc hạnh phúc thật sự ít ỏi mà ông từng có. Một thiếu nữ xinh đẹp mặc y phục đi đường dường như xuất hiện giữa những người đang túc trực quanh giường, chính hình bóng ông hằng khao khát, như thể nàng đến để đón ông đi.

Chương cuối nhảy đến năm 1910, khi ba người con gái của ông, đều chưa chồng và giờ đã là những bà lão, vẫn sống trong biệt thự của gia đình. Một vị Hồng y đến kiểm tra nhà nguyện riêng của họ và để lại thư ký của mình xem xét các thánh tích, và trong nhiều thánh tích chỉ có năm món hóa ra là thật. Concetta, người cai quản ngôi nhà, sau đó ra lệnh vứt đi cái xác nhồi bông bị sâu ngài đục khoét của chú chó cũ của Công tước, Bendico. Nó bị ném ra ngoài cửa sổ, và thời đại cũ cuối cùng đã khép lại.

Vì sao tác phẩm đáng đọc

Con báo là một trong những tiểu thuyết Ý được ngưỡng mộ nhất của thế kỷ hai mươi. Các nhà xuất bản đã từ chối sách khi tác giả còn sống, và ông qua đời mà không biết rằng nó sẽ thành công lớn. Sách đoạt giải Strega năm 1959 và được dựng thành một bộ phim nổi tiếng năm 1963 bởi Luchino Visconti. Cuốn sách thường được nhắc đến như một nghiên cứu sắc sảo về cách giới tinh hoa tồn tại qua những biến động chính trị, và ý tưởng thay đổi để không có gì thay đổi đã trở thành cách nói quen thuộc để mô tả những thời điểm như vậy. Sách cũng được yêu mến như một tác phẩm có văn xuôi đẹp và buồn.

Những ý chính

  • Thay đổi là không thể tránh khỏi. Công tước biết rằng thế giới của mình đang kết thúc.
  • Giới tinh hoa thích nghi để tồn tại. Tancredi cho thấy cách gia nhập trật tự mới để giữ quyền lực.
  • Của cải chuyển dịch. Tiền cũ nhường chỗ cho tiền mới, và hôn nhân nối hai bên lại.
  • Tuổi già mang đến cả sự thông thái và nỗi buồn. Công tước suy ngẫm về cuộc sống và cái chết.
  • Cái đẹp thì phù du. Cuốn sách lưu luyến cái đẹp vì nó đang qua đi.

Bài học có thể rút ra

Con báo cho ta thấy cách đối diện với thay đổi một cách đàng hoàng, kể cả khi điều đó gây đau đớn. Công tước không chống lại tương lai, nhưng cũng không giả vờ rằng nó tốt cho mình. Đó là tấm gương về sự trung thực trước mất mát.

Cuốn sách cũng nhắc ta quan sát kỹ cách các thể chế và con người thích nghi để tự bảo vệ, và tự hỏi điều gì thật sự thay đổi, điều gì vẫn giữ nguyên. Cuối cùng, sách mời ta tận hưởng cái đẹp và những niềm vui nhỏ, như Công tước với khu vườn của mình, khi ta còn có chúng.

Phê bình và góc nhìn khác

Một số độc giả thấy cuốn sách chậm, với nhiều đoạn miêu tả dài và ít hành động. Những người khác chỉ trích cách nhìn của sách về người Sicily là không muốn thay đổi, điều có vẻ phó mặc cho số phận, thậm chí xúc phạm. Thái độ của Công tước đối với người nghèo mang tính quý tộc, và quan điểm chính trị của tác giả thiên về bảo thủ. Một số nhà phê bình cũng cảm thấy cấu trúc của sách, với những bước nhảy thời gian, khiến câu chuyện không đều. Vào thời của nó, một số nhà văn cánh tả đã công kích sách vì nhìn lại thế giới quý tộc với sự trìu mến, và vì dành rất ít chỗ cho những nông dân và công nhân, những người có cuộc sống chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi các thay đổi. Những người khác cho rằng giọng điệu của sách quá buồn và thụ động, và nó coi lịch sử là điều xảy đến với con người chứ không phải điều họ có thể tạo ra.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách dành cho độc giả thích những tiểu thuyết văn chương phong phú, giàu cảm giác về lịch sử và không gian. Sách khá ngắn so với nhiều tác phẩm kinh điển. Ai muốn cốt truyện nhanh có thể thấy sách trầm lặng, nhưng những người yêu Tolstoy và các nhà văn lịch sử khác sẽ thấy nó rất đẹp.

Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.

Muốn đọc cả cuốn sách?

Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.

Bạn đã đọc đến cuối 🎉

Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.

Nên đọc tiếp

Chiến tranh và hòa bình

Leo Tolstoy

Năm gia đình quý tộc Nga bị cuốn vào các cuộc chiến tranh của Napoleon, và qua tình yêu, mất mát và những năm tháng tìm kiếm, ba người trẻ trong số họ khám phá ra điều làm cho một cuộc đời có ý nghĩa.

🌍 Văn học thế giới

Anna Karenina

Leo Tolstoy

Ở nước Nga thời Sa hoàng, một phụ nữ quý tộc đã có chồng phải lòng một sĩ quan hào hoa và đánh mất chỗ đứng của mình trong xã hội, trong khi một chủ đất trầm tư đi tìm một cuộc sống có ý nghĩa qua tình yêu, lao động và đức tin.

🌍 Văn học thế giới

Tàn ngày để lại

Kazuo Ishiguro

Một quản gia người Anh đã lớn tuổi, trong chuyến đi bằng ô tô qua miền quê, nhìn lại cuộc đời sống theo bổn phận khắt khe của mình và dần nhận ra mình đã đánh đổi những gì, kể cả tình yêu, để phục vụ một ông chủ có lẽ không xứng đáng với lòng trung thành ấy.

✨ Tiểu thuyết hiện đại

Thời thơ ngây

Edith Wharton

Trong giới thượng lưu New York khắt khe của những năm 1870, luật sư Newland Archer, đã đính hôn với một cô gái hoàn hảo, phải lòng người chị (hoặc em) họ bị lưu đày của cô, và phải chọn giữa đam mê và bổn phận.

📜 Kinh điển

Đỏ và đen

Stendhal

Con trai một người thợ mộc ở Pháp, thông minh và lanh lợi, tìm cách thăng tiến bằng tình yêu, tôn giáo và tham vọng, và cuối cùng chính lòng kiêu hãnh cùng đam mê đã hủy hoại anh.

🌍 Văn học thế giới

Hoàng tử bé

Antoine de Saint-Exupery

Một phi công mắc kẹt giữa sa mạc gặp một cậu bé đến từ một hành tinh nhỏ xíu, và cậu dạy anh rằng những điều quan trọng nhất trong đời, như tình yêu và tình bạn, chỉ có thể nhìn thấy bằng trái tim.

🌍 Văn học thế giới

Muốn thứ gì khác?

Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.

Hiển thị sách cho:
Duyệt tất cả sách →