Nửa kia biệt tích
Tên gốc: The Vanishing Half
Hai chị em sinh đôi từ một thị trấn nhỏ của người da đen ở Louisiana cùng bỏ nhà đi năm mười sáu tuổi, nhưng sau đó một người trở về quê, còn người kia biến mất vào cuộc sống của một phụ nữ da trắng, và cuộc đời hai cô con gái của họ đan vào nhau qua nhiều thập kỷ.
Giới thiệu
Nửa kia biệt tích là tiểu thuyết của Brit Bennett, xuất bản năm 2020, bán rất chạy và được nhiều nhà phê bình xếp vào những cuốn sách hay nhất năm. Truyện bắt đầu ở thị trấn hư cấu Mallard, Louisiana, do một người đàn ông từng là nô lệ sáng lập, ông muốn có một cộng đồng người da đen da sáng mà qua nhiều thế hệ sẽ ngày càng sáng hơn. Câu chuyện trải dài từ thập niên 1950 đến thập niên 1990, và chuyển qua lại giữa cuộc đời hai chị em sinh đôi Desiree và Stella Vignes cùng các cô con gái của họ. Đây là câu chuyện về chủng tộc, bản sắc, những bí mật gia đình và việc chọn trở thành ai.
Nhân vật chính
- Desiree Vignes: người song sinh ưa phiêu lưu hơn, lấy một người đàn ông có làn da rất sẫm và về sau trở lại Mallard.
- Stella Vignes: người song sinh trầm lặng hơn, sống như một người da trắng (passing, tức giấu nguồn gốc chủng tộc của mình) và cắt đứt với gia đình.
- Jude Winston: con gái da sẫm của Desiree, bị bắt nạt nhưng lớn lên thành một sinh viên y khoa tự tin.
- Kennedy: con gái tóc vàng, sống sung túc của Stella.
- Early Jones: một thợ săn tiền thưởng (bounty hunter) lúc đầu do Sam thuê để tìm Desiree, về sau giúp cô đi tìm người chị (hoặc em) gái song sinh và trở thành bạn đời của cô.
- Reese: một người đàn ông chuyển giới và là người yêu của Jude.
- Blake và Loretta: chồng của Stella và một người hàng xóm.
Tóm tắt đầy đủ
Mallard
Năm 1954, Desiree và Stella Vignes, hai chị em sinh đôi giống hệt nhau, da sáng, rời Mallard để bắt đầu cuộc sống mới ở New Orleans. Người sáng lập thị trấn, Alphonse Decuir, mơ về một thị trấn dành cho những người da đen da sáng, và hai cô gái lớn lên với niềm tự hào lẫn nỗi đau của lịch sử ấy. Cha của họ bị lynch (giết hại không qua xét xử) ngay trước mặt họ, còn mẹ họ thì kiêu hãnh và cay đắng. Họ hy vọng thoát khỏi thế giới chật hẹp đó, và tìm được việc làm ở thành phố.
Mẹ của họ, Adele, không khoan nhượng với những ai quên lịch sử của thị trấn. Hai chị em lớn lên dưới cái bóng của cái chết của cha, và mỗi người hình thành một cách nhìn khác nhau về việc làm sao để sống sót: Desiree muốn phiêu lưu, còn Stella muốn được an toàn.
Chia lìa
Ở New Orleans, Stella nhận việc làm thư ký, nơi cô, trong một phút bốc đồng, bị nhầm là người da trắng, và quyết định cứ thế mà tiếp tục. Cô giấu sự thật với chủ của mình, và bắt đầu một mối quan hệ với sếp, Blake. Một ngày nọ, cô biến mất, bỏ lại Desiree. Desiree, đã cưới Sam Winston, một người đàn ông da sẫm, chuyển đến Washington, D.C., và sinh một cô con gái, Jude. Khi Sam trở nên bạo lực, Desiree bỏ trốn cùng Jude, và trở về Mallard vào năm 1968.
Quyết định của Stella được đưa ra trong chớp mắt, nhưng hậu quả kéo dài nhiều năm. Ban đầu cô không có ý bỏ rơi người song sinh của mình, nhưng một khi đã bước qua ranh giới, việc quay lại ngày càng khó. Cuốn tiểu thuyết nhìn hành động của cô bằng cả sự cảm thông lẫn sự phê phán.
Jude
Ở Mallard, người ta nhìn chằm chằm vào Jude, người có làn da sẫm hơn hẳn mọi người khác, và cô bị trêu chọc, chế giễu. Cô lớn lên kiên cường, và khám phá ra rằng mình thông minh và mạnh mẽ. Trong khi đó, Desiree, đã trở thành một người phụ nữ lặng lẽ, thu mình, bị ám ảnh bởi việc mất người song sinh của mình. Early Jones, một thợ săn tiền thưởng do Sam thuê, tìm ra Desiree, nhưng lại bảo vệ cô, và về sau giúp tìm Stella.
Stella
Stella đã cưới Blake, một người đàn ông da trắng giàu có, và có một cô con gái, Kennedy. Cô sống ở một vùng ngoại ô Los Angeles, luôn sợ bị phát hiện, và chưa kể với ai về quá khứ của mình. Cô là hình mẫu của một bà nội trợ ngoại ô, và căng thẳng canh giữ bí mật. Khi một gia đình da đen chuyển đến khu phố, cô giằng xé giữa lòng cảm thông và nhu cầu giấu mình; cô kết bạn với Loretta, nhưng đối mặt với sự chống đối mang tính phân biệt chủng tộc từ hàng xóm và cả từ chồng mình. Cô ngày càng cô đơn và lo âu.
Kennedy và Jude
Kennedy, một diễn viên được nuông chiều và sống không định hướng, lớn lên mà không biết nguồn gốc của mẹ mình. Jude vào đại học ở California, nơi cô gặp Reese, một người đàn ông chuyển giới trở thành người yêu của cô, và tình cờ gặp Kennedy tại một rạp hát. Jude nhận ra Kennedy là con gái của dì mình, lần ra tung tích người dì Stella và đối mặt với bà; Stella hoảng sợ và không chịu thừa nhận mình là ai. Cuộc đối mặt làm lộ ra bí mật mà Stella đã giấu kín bấy lâu.
Trở về
Sau đó, Kennedy biết sự thật về nguồn gốc của mẹ mình, điều làm cô đau đớn. Mối quan hệ của cô với Stella vẫn trắc trở, vì Kennedy biết rằng mẹ mình sẽ không bao giờ hoàn toàn thật thà với mình. Sự nghiệp diễn xuất của cô chấm dứt, và cô trở thành một nhân viên môi giới bất động sản. Trong khi đó, Jude đang học y khoa, và cuối cùng ở bên Reese, người cuối cùng cũng có thể phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Desiree ở bên Early, và hai người cùng chăm sóc mẹ của cặp song sinh, bà Adele, người bị chứng sa sút trí tuệ.
Những chương cuối cho thấy hai cô con gái, Jude và Kennedy, mỗi người đứng trước một ngã rẽ: Jude tiến về tương lai mà cô đã nỗ lực hướng tới, còn Kennedy bắt đầu tự hỏi mình là ai. Cuốn sách khép lại với cảm giác rằng lịch sử đã được đối diện, dù chưa được chữa lành.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Nửa kia biệt tích là một trong những tiểu thuyết được ca ngợi nhất những năm gần đây, và nằm trên các bảng xếp hạng bán chạy nhiều tháng. Nó thu hút sự chú ý đến lịch sử của “passing”, tức việc giấu nguồn gốc chủng tộc của mình, một đề tài từ lâu quan trọng trong văn học Mỹ, như trong Passing của Nella Larsen. HBO đã mua bản quyền để làm một loạt phim giới hạn.
Cuốn sách cũng được đánh giá cao vì cách nhìn tinh tế về sự phân biệt đối xử theo độ đậm nhạt của màu da (colorism) và về bản sắc chuyển giới, cũng như vì cách nó đặt câu hỏi liệu bản sắc là thứ ta thừa hưởng hay thứ ta lựa chọn.
Những ý chính
- Bản sắc có thể do ta chọn hoặc bị áp đặt. Stella chọn giả làm người da trắng; còn Jude bị người ta lấy màu da của mình ra làm điều chê trách.
- Bí mật phải trả giá bằng các mối quan hệ. Lời nói dối của Stella khiến cô mất gia đình.
- Colorism là một lực tác động ngay bên trong các cộng đồng. Niềm tự hào về làn da sáng của Mallard làm tổn thương Jude.
- Tình cảm gia đình có thể vượt qua sự chia lìa. Hai chị em tìm lại được nhau.
- Nơi chốn định hình con người. Lịch sử của Mallard in dấu lên các thế hệ.
Bài học có thể rút ra
Cuốn tiểu thuyết mời ta suy nghĩ về những lý do khiến một người phải giấu mình là ai, và nhìn thấy sức ép của một xã hội thưởng cho một số bản sắc và trừng phạt những bản sắc khác. Điều này có thể khiến ta cảm thông hơn với những người cảm thấy bị buộc phải che giấu.
Nó cũng cho thấy sự phân biệt đối xử có thể tồn tại ngay trong một nhóm, như khi làn da sẫm hơn bị coi thường, và khuyến khích ta nhìn lại những định kiến của chính mình.
Cuối cùng, nó nhắc rằng việc chọn sống như một người khác phải trả giá, và ta không thể hoàn toàn thoát khỏi quá khứ hay gia đình của mình.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số nhà phê bình thấy những sự trùng hợp trong tiểu thuyết, như việc các cô con gái của cặp song sinh tình cờ gặp nhau, quá thuận tiện, và phần cuối với những cuộc hòa giải nhanh chóng thì vội vàng. Những người khác cảm thấy cuốn sách ôm đồm quá nhiều, gồm việc giả làm người da trắng, colorism, bản sắc chuyển giới và chuyện gia đình, và một số nhân vật, như Reese, chưa được khắc họa đầy đủ.
Một vài độc giả cho rằng cách sách khắc họa đời sống người da đen được định hình cho một lượng độc giả đại chúng, hoặc rằng cái kết quá gọn gàng. Dù vậy, nhiều người đánh giá cao sự ấm áp của nó.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách phù hợp với thiếu niên lớn và người lớn. Sách có bạo lực chủng tộc, bạo hành và phân biệt đối xử, nhưng dễ tiếp cận và cuốn hút. Đây là lựa chọn tốt cho các câu lạc bộ sách.
Đây cũng là một lựa chọn tốt cho các nhóm đọc sách, vì nó đặt ra những câu hỏi về bản sắc và gia đình.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Người yêu dấu
Toni Morrison
Một người phụ nữ từng là nô lệ, sống ở Ohio sau Nội chiến, bị ám bởi hồn ma của đứa con gái mà bà đã giết để cứu nó khỏi kiếp nô lệ, và bởi những ký ức đau đớn bà cố chôn đi.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMắt nào xanh nhất
Toni Morrison
Ở bang Ohio những năm 1940, một bé gái da đen nghèo tên Pecola Breedlove, tin rằng mình xấu xí, cầu xin được có đôi mắt xanh, và việc cộng đồng không bảo vệ em dẫn đến bi kịch.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiAmericanah
Chimamanda Ngozi Adichie
Ifemelu và Obinze, đôi người yêu trẻ ở Lagos, phải xa nhau khi cô sang Mỹ du học còn anh vật lộn mưu sinh ở London; cuốn tiểu thuyết theo dõi những năm tháng họ xa cách rồi cùng trở về Nigeria, qua đó bàn về chủng tộc, bản sắc và tình yêu.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiHành trình trở về
Yaa Gyasi
Bắt đầu từ hai chị em cùng cha khác mẹ ở Ghana thế kỷ mười tám, không bao giờ gặp nhau, một người lấy một kẻ buôn nô lệ người Anh, một người bị bán làm nô lệ, cuốn tiểu thuyết theo dõi bảy thế hệ của từng nhánh trong gia đình họ, ở châu Phi và ở nước Mỹ.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiNgười đua diều
Khaled Hosseini
Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiBài ca Solomon
Toni Morrison
Macon "Milkman" Dead, một chàng trai tự cao tự đại từ bang Michigan, đi về miền Nam tìm một kho báu của gia đình, nhưng thay vào đó tìm thấy lịch sử gia đình mình, và học được cách chịu trách nhiệm và biết bay.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.