Chuộc tội
Tên gốc: Atonement
Một cô bé mười ba tuổi có trí tưởng tượng sống động đã đưa ra một lời buộc tội sai, hủy hoại cuộc đời của một đôi trẻ, và dành phần đời còn lại để cố bù đắp lỗi lầm ấy.
Giới thiệu
Chuộc tội của Ian McEwan xuất bản năm 2001 và lọt vào danh sách rút gọn của giải Booker. Tiểu thuyết mở đầu vào năm 1935, trong một ngày hè oi ả tại ngôi nhà miền quê của gia đình Tallis ở Anh. Briony Tallis, mười ba tuổi, một cô bé mơ làm nhà văn, chứng kiến hai khoảnh khắc giữa chị gái Cecilia và Robbie Turner, con trai của người phụ nữ làm việc dọn dẹp trong nhà, và hiểu sai cả hai. Tối hôm đó, một tội ác khủng khiếp xảy ra, và Briony, tin chắc rằng mình biết thủ phạm là ai, đã nói một lời dối trá làm thay đổi tất cả. Cuốn sách đi qua Thế chiến thứ hai và đến tận thời hiện tại, khám phá sức mạnh của trí tưởng tượng, cảm giác tội lỗi và nghệ thuật kể chuyện.
Nhân vật chính
- Briony Tallis: một cô bé thông minh, giàu trí tưởng tượng, sau này trở thành nhà văn.
- Cecilia Tallis: chị gái của Briony, tốt nghiệp Cambridge.
- Robbie Turner: một chàng trai thông minh, con trai của người phụ nữ làm việc dọn dẹp cho gia đình, yêu Cecilia.
- Leon Tallis: anh trai của hai chị em.
- Paul Marshall: bạn giàu có của Leon, một nhà sản xuất sô cô la.
- Lola Quincey: chị họ mười lăm tuổi của Briony.
- Jackson và Pierrot Quincey: hai em trai sinh đôi chín tuổi của Lola.
- Emily Tallis: mẹ của các cô gái, hay bị đau nửa đầu.
Tóm tắt đầy đủ
Một buổi chiều mùa hè
Vào ngày nóng nhất mùa hè năm 1935, Briony viết một vở kịch để chào đón anh trai Leon, người sắp về nhà cùng bạn là Paul Marshall. Các anh chị em họ của cô, Lola và hai cậu em sinh đôi, đang ở nhờ nhà cô trong lúc cha mẹ họ ly hôn, và các diễn viên trong vở kịch của Briony không chịu hợp tác.
Từ cửa sổ, Briony nhìn thấy một cảnh: Cecilia đứng bên đài phun nước, cởi áo rồi bước xuống để nhặt một mảnh của chiếc bình vỡ, còn Robbie đứng nhìn. Briony không hiểu mình đang thấy gì và tưởng tượng ra rằng Robbie đang có hành vi đe dọa. Sau đó, Robbie viết một bức thư xin lỗi Cecilia và vô tình gửi nhầm bản nháp, trong đó có một từ thô tục, trắng trợn nói về điều anh khao khát. Anh nhờ Briony đưa thư, và cô đã đọc nó. Cô kết luận rằng Robbie là một kẻ điên nguy hiểm.
Thư viện
Tối hôm đó, Briony tình cờ bước vào thư viện và bắt gặp Cecilia và Robbie đang ân ái, điều mà cô tin là một vụ tấn công. Trong bữa tối, hai cậu em sinh đôi bỏ trốn và để lại một mảnh giấy. Trong lúc mọi người đi tìm trong khu vườn tối om, Briony bắt gặp Lola bị một người đàn ông tấn công, nhưng cô không nhìn rõ mặt hắn. Lola, trong cơn sốc, không nói tên hắn. Briony nói rằng cô đã thấy Robbie.
Cảnh sát đến, và Briony lặp lại câu chuyện của mình với họ. Cecilia tin Robbie vô tội, nhưng gia đình nghi ngờ anh vì bức thư. Robbie bị bắt và bị đưa vào tù. Về sau Briony nhận ra sự thật, nhưng nhiều năm trời vẫn không sửa lại điều sai.
Dunkirk
Năm 1940, Robbie, được thả khỏi tù với điều kiện phải nhập ngũ, là một người lính ở Pháp, đang cùng quân đội Anh rút lui về phía bờ biển Dunkirk. Bị thương và kiệt sức, anh nghĩ đến Cecilia, người đã đoạn tuyệt với gia đình và đi học làm y tá, và nghĩ đến lời hẹn gặp nhau khi chiến tranh kết thúc. Cảnh hỗn loạn của cuộc rút lui, với những xác chết và một ngôi trường bị đánh bom, được miêu tả hết sức sống động. Robbie đến bãi biển và chờ được sơ tán.
Bệnh viện
Trong lúc đó, Briony, mười tám tuổi, đã quyết định không vào Cambridge mà trở thành y tá tập sự tại một bệnh viện ở London. Cô chăm sóc những người lính bị thương trở về từ Dunkirk, chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh, và cố gắng chuộc lỗi. Cô đã viết thư cho gia đình, muốn rút lại lời khai của mình, và bắt đầu viết một cuốn tiểu thuyết dựa trên những biến cố của mùa hè năm ấy.
Briony đến thăm Cecilia, người từ sau phiên tòa đã không chịu nói chuyện với gia đình. Robbie cũng có mặt ở đó trong kỳ nghỉ phép. Cecilia và Robbie lạnh lùng yêu cầu cô viết một bản tường trình đầy đủ về sự thật, để gửi cho cảnh sát và gia đình, và nói với cha mẹ về sai lầm của mình.
Phần kết
Ở phần cuối, lấy bối cảnh năm 1999, Briony, giờ đã bảy mươi bảy tuổi, một nhà văn nổi tiếng mắc một dạng sa sút trí tuệ, vừa hoàn thành cuốn tiểu thuyết cuối cùng của mình, mang tên Chuộc tội. Bà tiết lộ sự thật về câu chuyện mà chúng ta đã đọc. Robbie chết vì nhiễm trùng huyết trên bãi biển Dunkirk, còn Cecilia chết trong một vụ ném bom vào một ga tàu điện ngầm ở London năm 1940. Đôi trẻ không bao giờ có cuộc đoàn tụ hạnh phúc như Briony mô tả trong tiểu thuyết của mình, và bà cũng không có dịp xin lỗi họ trực tiếp.
Briony giải thích rằng bà viết một cái kết có hậu để trao cho chị gái và Robbie cuộc sống mà họ xứng đáng có. Bà thừa nhận rằng kẻ tấn công là Paul Marshall, người sau này cưới Lola, chính nạn nhân của hắn, và trở thành một người giàu có, được kính trọng. Bà không thể xuất bản câu chuyện thật khi họ còn sống vì sợ bị kiện. Bà tự hỏi liệu một nhà văn có bao giờ chuộc được tội lỗi của mình không, vì bà vừa là thượng đế vừa là tác giả, và không ai có thể tha thứ cho bà.
Vì sao tác phẩm đáng đọc
Chuộc tội là một thành công lớn cả về phê bình lẫn độc giả, bán được hàng triệu bản và đoạt giải Los Angeles Times Prize for Fiction. Tác phẩm được chuyển thể thành phim năm 2007 do Joe Wright đạo diễn, với Keira Knightley và James McAvoy đóng chính, và được đề cử bảy giải Oscar. Một cảnh quay máy di chuyển (tracking shot) dọc bãi biển Dunkirk trong phim thường được nhắc đến như một trong những phân cảnh xuất sắc của điện ảnh hiện đại.
Tiểu thuyết được ngợi ca vì lối văn thanh lịch, thông minh và vì cấu trúc kết hợp một câu chuyện ở ngôi nhà miền quê, một câu chuyện chiến tranh và một suy ngẫm về chính việc sáng tác văn chương. Những chủ đề như cảm giác tội lỗi, định kiến giai cấp và sức mạnh của một lời nói dối mang tính phổ quát, và cuốn sách đặt ra những câu hỏi về việc viết lách, sự thật và sự tha thứ.
Những ý chính
- Sự hiểu lầm có thể hủy hoại đời người. Việc một đứa trẻ hiểu sai sự việc dẫn đến nhiều năm đau khổ.
- Định kiến giai cấp chi phối cách phán xét. Người ta dễ dàng tin Robbie có tội vì xuất thân của anh.
- Cảm giác tội lỗi có thể chi phối cả một đời. Nỗi hối hận của Briony định hình toàn bộ cuộc sống của bà.
- Hư cấu có thể mang lại sự an ủi, nhưng không mang lại sự tha thứ. Briony không thể xóa đi điều mình đã làm.
- Việc kể chuyện có sức mạnh đạo đức. Nhà văn góp phần định hình cách người khác nhìn thế giới.
Bài học có thể rút ra
Chuộc tội nhắc chúng ta phải thận trọng trước khi buộc tội ai đó. Trí tưởng tượng và ấn tượng ban đầu có thể đánh lừa chúng ta, và hậu quả của một lời buộc tội sai có thể thảm khốc.
Cuốn sách cũng cho thấy việc nhận lỗi sớm quan trọng đến nhường nào. Briony chờ quá lâu mới nói ra sự thật, và đến khi làm vậy thì đã không thể hàn gắn những tổn hại nữa. Xin lỗi sớm hơn có thể ngăn được những thiệt hại tồi tệ hơn nhiều.
Cuối cùng, tiểu thuyết yêu cầu chúng ta suy nghĩ về cách mình kể câu chuyện về chính đời mình, và liệu mình có thể thành thật về những khuyết điểm của bản thân hay không.
Phê bình và góc nhìn khác
Một số độc giả thấy phần mở đầu chậm, với những đoạn mô tả dài về một ngày ở ngôi nhà. Những người khác không thích tình tiết bất ngờ ở cuối truyện, khi hé lộ rằng cái kết có hậu chỉ là bịa ra, và cho rằng nó làm yếu đi hành trình cảm xúc. Những người bênh vực lập luận rằng chính tình tiết ấy là điểm cốt lõi của tác phẩm.
Cuốn sách cũng từng nằm trong tâm điểm một cuộc tranh cãi khi người ta phát hiện McEwan đã dùng hồi ký của nhà văn Lucilla Andrews để lấy các chi tiết về nghề y tá thời chiến. Ông thừa nhận các nguồn tham khảo, và nhiều tác giả đã lên tiếng bênh vực ông. Các nhà phê bình cũng nhận xét rằng Robbie và Cecilia được khắc họa ít sâu sắc hơn Briony, vì đây là câu chuyện của Briony.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn tiểu thuyết này phù hợp với thanh thiếu niên đã lớn và người trưởng thành thích văn học nghệ thuật, truyện chiến tranh và chiều sâu tâm lý. Sách đề cập đến tấn công tình dục và bạo lực chiến tranh. Những độc giả thích một tình tiết bất ngờ khiến mình phải nghĩ lại cả câu chuyện sẽ thấy cuốn sách này khó quên.
Bản tóm tắt này được dịch từ tiếng Anh với sự hỗ trợ của AI; đang chờ người đọc kiểm tra lại.
Muốn đọc cả cuốn sách?
Bản tóm tắt chỉ là món khai vị, không phải bữa chính. Đây là nơi tìm cuốn sách đầy đủ.
Bạn đã đọc đến cuối 🎉
Tuyệt vời. Hãy đánh dấu cuốn này là đã đọc, chúng tôi sẽ gợi ý cuốn tiếp theo.
Nên đọc tiếp
Tàn ngày để lại
Kazuo Ishiguro
Một quản gia người Anh đã lớn tuổi, trong chuyến đi bằng ô tô qua miền quê, nhìn lại cuộc đời sống theo bổn phận khắt khe của mình và dần nhận ra mình đã đánh đổi những gì, kể cả tình yêu, để phục vụ một ông chủ có lẽ không xứng đáng với lòng trung thành ấy.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiBệnh nhân người Anh
Michael Ondaatje
Trong một biệt thự đổ nát ở Ý vào cuối Thế chiến thứ hai, bốn con người mang thương tích, gồm một người đàn ông bị bỏng không ai nhận ra, một y tá trẻ, một tên trộm và một chuyên gia gỡ bom người Sikh, kể cho nhau nghe câu chuyện của mình và tìm thấy một kiểu chữa lành mong manh.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiLịch sử bí mật
Donna Tartt
Một chàng trai California tên Richard Papen chuyển đến học một trường đại học ở Vermont và gia nhập một nhóm nhỏ sinh viên ngành cổ điển học, rồi bị cuốn vào một vụ giết người; cuốn sách kể lại cách một nhóm bạn xuất sắc tự hủy hoại lẫn nhau.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiLâu đài sói
Hilary Mantel
Thomas Cromwell, con trai một người thợ rèn, nhờ trí tuệ và bản lĩnh mà vươn lên thành đại thần hàng đầu của vua Henry VIII, khéo léo lèo lái giữa những toan tính chính trị trong triều đình khi nhà vua muốn ly hôn để cưới Anne Boleyn.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiNgười đua diều
Khaled Hosseini
Một cậu bé nhà giàu ở Kabul phản bội người bạn thân trung thành của mình vào ngày diễn ra giải đấu thả diều, và nhiều thập kỷ sau, sau khi sang Mỹ sống, anh trở về một Afghanistan do Taliban cai trị để cố gắng sửa chữa lỗi lầm.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMắt nào xanh nhất
Toni Morrison
Ở bang Ohio những năm 1940, một bé gái da đen nghèo tên Pecola Breedlove, tin rằng mình xấu xí, cầu xin được có đôi mắt xanh, và việc cộng đồng không bảo vệ em dẫn đến bi kịch.
✨ Tiểu thuyết hiện đạiMuốn thứ gì khác?
Chọn một chủ đề khác, chúng tôi sẽ gợi ý ba cuốn để bắt đầu.